Болан-ҡуңыҙ

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Болан-ҡуңыҙ
Cerf-volant MHNT male et femelle.jpg
Ата һәм инә ҡуңыҙ
Фәнни классификация
Халыҡ-ара фәнни исеме

Lucanus cervus (Linnaeus, 1758)

Синонимдар
  • Scarabaeus cervus Linnaeus, 1758
  • Lucanus capreolus Füessly, 1775
  • ucanus dorcas Müller, 1776
  • Lucanus capra Olivier, 1789
  • Lucanus hircus Herbst, 1790
  • Lucanus inermis Marsham, 1802
  • Lucanus grandis Haworth, 1807
  • Lucanus microcephalus Mulsant, 1842
  • Lucanus lusitanicus Hope et Westwood, 1845
  • Lucanus maxillaris Motschulsky, 1845
  • Lucanus vicinus Hope et Westwood, 1845
  • Lucanus cornutus Dale, 1893
  • Lucanus judaicus Planet, 1902
  • Lucanus validus Möllenk, 1912
Ареал
изображение
Европала йәшәү ареалы: хәҙерге ҡыҙыл төҫ менән күрһетелгән, юҡҡа сыҡҡан урыны штрихланған
Wikispecies-logo.svg
Викитөркөмдә
Систематика
Commons-logo.svg
Викиһаҡлағыста
рәсемдәр
NCBI   41109
EOL   2866038
Рәсәйҙең Ҡыҙыл китабы
популяция ҡыҫҡара
Төр тураһында мәғлүмәт
Болан-ҡуңыҙ

ИПЭЭ РАН сайтында

Болан-ҡуңыҙ (лат. Lucanus cervus, урыҫ. Жук-олень) — Lucanus ырыуы тараҡ мыйыҡлылар ғаиләһендәге ҡаты ҡанатлы эре ҡуңыҙ. Европала тереклек итеүсе иң эре ҡуңыҙ булып иҫәпләнә; ата ҡуңыҙҙың уртаса ҙурлығы 70—74 мм, шулай уҡ 86—91 мм ҙурлыҡтағылары ла осорай.

Ата ҡуңыҙҙың өҫкө ҡаҙналары һәм ҡанаттары аҡһыл-ҡоңғорт, инә ҡуңыҙҙыҡы ҡара төҫтә. Инә ҡуңыҙ ағас ҡыуышына, серек ағас төптәренә йәки ағас төбө янындагы тупраҡка эре (2,2 мм-ға ҡәҙәр), оҙонса йомортҡа һала, личинкалары серек үҙагас менән туйына. Личинкалары С һамаҡ, ҡоңғорт башлы, аяҡтары яҡшы үҫкән, кәүҙәһенең арҡа яғы шыма һәм уның осонда характерлы ике һөйәле бар. Личинкалар 5 йыл самаһы үҫә, ҙур личинканың оҙонлоғо 13,5 см-ға етә. Болан ҡуңыҙ урман зонаһының көньяғында һәм урманлы далада, нигеҙҙә имән урманднарында осорай. Июль һәм август айларында ҡуңыҙҙар ҡаты безелдәп имән ағасы баштары тирәһендә осалар, йыш ҡына ағас һуты ағып торған урын өсөн, шулай уҡ инә ҡуңыҙҙар өсөн үҙара һуғышалар.

Башҡортостанда Архангель, Ғафури, Өфө райондарында имән һәм ҡатнаш урмандарҙа йәшәй.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]


Сығанаҡ[үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә]