Бер туған Мартындар йорто

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Иҫтәлекле урын
Бер туған Мартындар йорто
Дом Братьев Мартын 1.jpg
Ил style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|Рәсәй
Ҡала style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|Дондағы Ростов, Оло Баҡса урамы, 125-се йорт
Проект авторы style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|Н. М. Соколов
Төҙөлгән ваҡыты style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|1893 йыл
Статус style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|
Рәсәй гербы Рәсәй Федерацияһының мәҙәни мираҫы, объект № 6110012000объект № 6110012000

1893

Бер туған Мартындар йорто (Ҡыҙыл йорт[1]) — Дондағы Ростовта, Оло Баҡса урамы менән Крепостной тыҡырығы киҫешкән ерҙә ултырған йорт. 893 йылда архитектор Н. М. Соколов проекты буйынса төҙөлә. Беренсе хужаһы Британия подданныйы Иван Романович Мартын була[2]. Бер туған Мартындар йорто федераль әһәмиәттәге мәҙәни мираҫ объекты статусына эйә[3].

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мөйөштәге манараһы

Ҡыҙыл кирбестән төҙөлгән ике ҡатлы йорт 1893 йылда Ростов архитекторы Николай Матвеевич Соколов проекты буйынса төҙөлә[2]. Ул эклектиканың ялған готика рухында эшләнә[4][5], унда рус һәм немец төҙөләшә элементтары сағылыш таба[2]. Йорттоң мөйөшөндәге өлөшөндә осло башлы башлы эркер айырылып тора[6]. Башта йортҡа Британия подданныйы Иван Романович Мартын, унан һуң — ҡатыны — П. И. Мартын хужа була. Һуң йорт уларҙың улдары Василий, Георгий, Иванға ҡала. Дондағы Ростовта Мартындар ғаиләһе йорт эргәһендә урынлашҡан «Джон Мартын һәм Кº» ҡойоу-механика заводын тота. 1910 йылдарҙа Георгий Марты иле АҠШ консулы була[7], ә йорто ҡабул итеү бинаһына әйләнә.

1920 йылдарҙа бина дәүләткә бирелә. Уның беренсе ҡатында — төрлө учреждениелар, ә икенсе ҡатта коммуналь фатирҙар урынлаша. Бөйөк Ватан һуғышынан һуң, йортҡа ремонт үткәрелде, уның барышында түбәләге тәҙрәләр бөтөрөлә. 1980—1990 йылдарҙа бында Рәссамдар йорто урынлаша, унда магазин салоны, күргәҙмә-вернисаж һәм антиквар кибете урынлаша.

2007 йылда бина М. А. Шолоховтың дәүләт музей-ҡурсаулығы балансына тапшырыла һәм унда реставрация эштәре башлана. Ремонт эштәре тамамланғандан һуң Бер туған Мартындар йортонда музей филиалын асыу күҙаллана[8].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Геннадий Демин Как там у вас, в ХVIII веке? // Ростов Официальный. — 2005. — № 33 (560).
  2. 2,0 2,1 2,2 Донской Вавилон. Московский комсомолец (2013-08-07). 27 октябрь 2013 тикшерелгән.
  3. г.Ростов-на-Дону. Объекты культурного наследия (памятники истории и культуры) государственного (федерального) значения. Официальный портал Правительства Ростовской области. 27 октябрь 2013 тикшерелгән.
  4. Александр Харченко Ремонт после реставрации?. dom.161.ru (2013-08-13). 28 октябрь 2013 тикшерелгән.
  5. Кукушин B. C. Эклектика // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 б. — ISBN 5-88616-027-2.
  6. Сергей Иваненко Частица западной Европы // Ростов Официальный. — 2004. — № 42 (517).
  7. Вера Волошинова «Красный домик» – будущий Ростовский филиал музея-заповедника М.А. Шолохова. werawolw.ru. 27 октябрь 2013 тикшерелгән.
  8. Продолжается реставрация Дома братьев Мартын. sholokhov.ru. 27 октябрь 2013 тикшерелгән.