В. А. Михельсон исемендәге метеорология обсерваторияһы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
В. А. Михельсон исемендәге метеорология обсерваторияһы
Рәсем
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй
Административ-территориаль берәмек Мәскәү ҡалаһы
Мираҫ статусы выявленный объект культурного наследия России[d]
Commons-logo.svg В. А. Михельсон исемендәге метеорология обсерваторияһы Викимилектә

В. А. Михельсон метеорология обсерваторияһы (рус. Метеорологическая обсерватория имени В. А. Михельсона) — Рәсәйҙә, Мәскәүҙең Төньяҡ административ округында урынлашҡан метеорология обсерваторияһы. К. А. Тимирязев исемендәге ауыл хужалығы академияһының структура подразделениеһы булып тора. В. А. Михельсон исемендәге обсерватория комплексы төбәк әһәмиәтендәге тарих һәм мәҙәниәт ҡомартҡылары исемлегенә инә.

Урынлашыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

В. А. Михельсон исемендәге метеорология обсерваторияһы Мәскәү ҡалаһының Төньяҡ административ округында, Петровский-Разумовский дәүләт ҡурсаулығы менән сиктәш К. А. Тимирязев исемендәге аыл хужалығы академияһы биләмәһендә урынлашҡан. Станция В. П. Горячкин исемендәге Мәскәү дәүләт агроинженерия университетының академия корпустары, тәжрибә ҡырҙары һәм ҡоролмалары менән уратып алынған.

Барометр табағы диңгеҙ кимәленән 163,4 метр бейеклектә ҡуйылған.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1865 йылда Пётр ауыл хужалығы академияһын төҙөгәндә даими метеорология күҙәтеүҙәре үткәреү зарурлығы тыуа. Ҙур әҙерлек эштәре алып барғандан һуң, бары тик 1879 йылдың 1 ғинуарында Ер эшкәртеү кафедраһы профессоры Фадеев метеорология приборҙарының беренсе күрһәткестәрен теркәүгә өлгәшә һәм Мәскәүҙәге һауа торошон тикшереүҙең өҙлөкһөҙ процесын башлап ебәрә.

Метеомайҙансыҡ
Боҙлоҡ

Күҙәтеүҙәр программаһы үҙ эсенә атмосфера баҫымын, температураны, ҡояш балҡышы, һауа дымлылығы, болотлолоҡто, ел тиҙлеге һәм йүнәлешен, тупраҡтың төрлө тәрәнлектә һәм атмосфера күренештәре ваҡытындағы температураһын, яуым-төшөм һәм ҡар ҡатламы характеристикаһын теркәүҙе үҙ эсенә ала. Рәсәй территорияһында 1886 йылда тап ошонда беренсе тапҡыр актинометрик күҙәтеүҙәр үткәрелә башлай.

Обсерватория үҫешенә билдәле физик һәм метеоролог, профессор В. А. Михельсон ярҙам итә, 1894—1927 йылдарҙа уның етәксеһе була. Уның инициативаһы менән ҡояш радиацияһын тикшереү киңәйтелә, тап ул актинометрик приборҙарҙың күбеһен эшләй[1].

1895 йылда В. А. Михельсон ауыл хужалығын күҙәтеү селтәре ойоштора, унда 161 пункты инә. Обсерватория алдынғы урынды биләй һәм ошо селтәрҙең фәнни-методик үҙәгенә әүерелә[2].

1927 йылда обсерватория В. А. Михельсон исемен йөрөтә башлай. 1930 йылдарҙа ул метеорология кафедраһының уҡыу базаһына әйләнә. Бында даими яңы технологиялар ҡулланыла һәм күҙәтеүҙәрҙең заманса методикаһы эшләнә.

Эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Метеорология обсерваторияһы даими һауа торошо хаҡында мәғлүмәткә мохтаж бик күп ойошмалар менән тығыҙ бәйләнештәр булдыра. Мәскәү метеобюроһы менән ҡыҫҡа ваҡытлы һауа торошо фаразы иҫәпләнә. Мәғлүмәттәрҙе Рәсәй гидрометүҙәге үҙ эшмәкәрлегендә ҡуллана[3].

Метеообсерватория мәғлүмәттәре сит илдәрҙә һәм беҙҙең илдә сығарылған агроклимат белешмләрендә, Агроклимат атластарында һәм башҡа баҫмаларҙа ҡулланыла.

Һуңғы йылдарҙа станция хеҙмәтен Мәскәү ҡалаһының бик күп хеҙмәттәре файҙалана:

  • транспорт һәм элемтә идаралығы, яғыулыҡ-энергетика хужалығы һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ,
  • санитар-эпидемиология станциялары,
  • прокуратура органдары,
  • автоинспекция
  • судтар һәм башҡа ойошмалар.

Метеорология обсерваторияһының эшмәкәрлеген К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһы студенттарына, аспиранттарына белем биреү маҡсатында ғилми эшмәкәрлектә киң ҡулланыла[4].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. История метеообсерватории. 14 декабрь 2020 тикшерелгән.
  2. По московским меркам: Древнейшая метеостанция города  (рус.). 14 декабрь 2020 тикшерелгән.
  3. Метеорологическая обсерватория имени В.А. Михельсона  (рус.). 14 декабрь 2020 тикшерелгән.(недоступная ссылка)
  4. ГБПОУ ОК "Юго-Запад", Москва. 14 декабрь 2020 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]