Графема

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Графема
Рәсем
Ҡайҙа өйрәнелә тел ғилеме
Асыусы йәки уйлап табыусы Иван Александрович Бодуэн де Куртенэ[d]
Асыу датаһы 1912
ISOCAT коды 3228 һәм 4565
Commons-logo.svg Графема Викимилектә

Графема (бор. грек. γράφω «яҙам» + суфф. «-ем») — яҙма берәмеге: алфавитта — хәреф, алфавитһыҙ яҙыу системаларында — ижек билдәһе, иероглиф, идеограмма һәм башҡалар.

Бер үк графема төрлө формала (аллографтар, глифтар, һыҙымдар менән) төшөрөлә ала, әммә шрифт гарнитураһының, шәхси почерктың ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, төҙөлөшөн, йәғни хәрефтең йә билдәнең уны айырып торған «һөлдәһен», һаҡлай.

Мәҫәлән, «у» графемаһы текста У, У, У, У, у, у кеүек аллографтар аша бирелергә мөмкин.

Телмәр үҫеше боҙолғанда йә «таныуы ауыр булған почерклы» яҙыуҙа графемаларҙың буталыуы ихтимал (мәҫәлән, ҡулъҙямала α һәм ο, м һәм ш, д һәм у).

Төшөнсә 1912 йылда И. А. Бодуэн де Куртенэ тарафынан индерелгән.

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • О понятии графемы // Зализняк А. А. «Русское именное словоизменение» с приложением избранных работ по современному русскому языку и общему языкознанию. — М., 2002.