Деизм

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Деи́зм (лат. deus — Илаһ) — алланың ғаләмде барлыҡҡа килтереүен, ләкин тәбиғәткә һәм йәмғиәт тормошона йоғонто яһай алмауын раҫлаусы дини-фәлсәфәүи тәғлимәт[1]; ғаләмде барлыҡҡа килтереүсе — алла, ләкин ул тәбиғәткә һәм йәмғиәткә йоғонто яһамай тип раҫлаған тәғлимәт[2].

Илаһты доньяның йәшәү ҡанундары нигеҙҙәрен тыуҙырған доньяүи аң, аҡыл тип таный, әмма доньялағы хәлдәрҙең үҙгәрешенә ҡатнашмай тигән фекерҙе алға һөрә. Деизмға нигеҙ һалыусы булып инглиз философы лорд Чербери (XVII быуат) һанала. Әлеге тәғлимәт Мәғрифәтселек осорондағы фекер эйәләре араһында киң тарала.

Күренекле деистар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Томас Джефферсон

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Русско-башкирский словарь (под редакцией З. Г. Ураксина, 2005)
  2. Русско-башкирский словарь общественно-политических терминов. (Г. К. Кунафина, Т. Д. Ишкина, 2001)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Религиоведение. Учебное пособие и Учебный словарь-минимум по религиоведению. Под ред. проф. И. Н. Яблокова. М.: Гардарики, 2000.
  4. Modern History Sourcebook: Thomas Paine: Of the Religion of Deism Compared with the Christian Religion
  5. Кузнецов Б. Г. Ньютон — М.: Мысль, 1982. — (Мыслители прошлого).
  6. Л.Я.Бляхер, Б.Е.Быховский, С.Р.Микулинский и др. История биологии с древнейших времен до начала XX века — М.: Академия наук СССР, 1972.
  7. Деизм (недоступная ссылка с 11-05-2013 (1926  дня)) / Религия: Энциклопедия / сост. и общ. ред. А. А. Грицанов, Г. В. Синило. — Минск: Книжный Дом, 2007.— 960 с.— (Мир энциклопедий)
  8. Герман Реймарус. Из «Библиологического словаря» священника Александра Меня
  9. Коллинз, Джон-Энтони // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
  10. 10,0 10,1 О.Маслобоева Философия для студентов экономических вузов. Краткий курс. Гл. 11 — Русская философия // Спб., Питер, 2006

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Татар энциклопедияһы
  • Деизм // Православная Богословская Энциклопедия. Том 4. Издание Петроград. Приложение к духовному журналу «Странник» за 1903 г.