Живопись

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Адриан ван Останы. Рәссамдың оҫтаханаһы. 1663. Картина галереяһы. Дрезден

Живопись, һынлы һүрәт сәнғәте[1] — һынлы сәнғәттең бер төрө, күргән образдарҙы төҫлө буяуҙар ярҙамында ҡағыҙҙа һүрәтләү; Ысынбарлыҡтағы төрлө күренеш һәм предметтарҙы буяуҙар менән һүрәтләй торған һынлы сәнғәт төрө һәм ошо сәнғәт төрөнөң әҫәре[2]; төрлө төҫтәге майлы буяуҙар менән төшөрөлгән һүрәт[3].

Живопись 5 төргә бүленә: станоклы, ҙур күләмле, биҙәүле, театр биҙәүле, миниатюр[4]. Станок менән төшөрөлгән рәсем, эш итеү урынынан, икенсе урында башҡа рәүештә үҙләштерергә мөмкин. Дөйөм алғанда, был картиналар, мольберт ярҙамында яһалған (йәғни станок). Мольберт ҡулланылған рәсем сәнғәтендә күбеһенсә майлы буяуҙар һүрәтләнә, әммә башҡа төрлө буяуҙы ҡулланыуҙары мөмкин (темпера, акрил һәм башҡалар). Картиналар рамда һуҙылған йәки йәбештерелгән киндерҙә яҙыла. Элек уның урынына ағас таҡталар һәм нәҙек ҡалынлыҡтағы материалдар киң ҡулланылған.

Ҙур күләмле живопись түбә таҡтаһында һәм стеналарҙа төшөрөлә. Элек һыулы буяуҙар менән дымлы штукатуркаға һүрәтләгәндәр (фреска). Италияла XVI быуатҡа тиклем кипкән «таҙа фрескала» деталдәр темпера ярҙамында төшөрөлгән. «Таҙа фрескалар» һирәк осрай торған рәссам оҫталығын талап итә, шуға күрә башҡа техникалар ҡулланылған, мәҫәлән, бындай уҡ ныҡлы түгел ҡоро штукатуркалағы живопись — секко, һуңыраҡ һүрәттәрҙе уға килешмәгән майлы буяуҙар менән үтәйҙәр.

Ҡағыҙҙағы төҫлө һурәттәр (акварель, гуашь, пастель һәм башҡалар) формаль (мәҫәлән, урыны буйынса коллекцияла) графикаға һанала, әммә был рәсемдәр йыш ҡына живопись кеүек ҡабул ителә. Барлыҡ башҡа ысулдар менән эшләнгән төҫлө һурәттәр график тип атала, шул иҫәптән компьютер технологиялары ярҙамындағы һурәттәр ҙә.

Бигерәк тә киң билдәле живопись һүрәттәренә нәҙек ҡалынлыҡтағы материалдарҙа эшләнгән рәсемдәр инә: киндер, ағас, полотно һәм башҡалар.

Шулай уҡ живопистың тар төшөнсәһе киндерҙә, картонда һәм башҡа шундай материалдарҙа майлы буяуҙар менән төшөрөлгән һүрәттәр.

Ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Русско-башкирский словарь (З. Г. Ураксин, Ю. З. Ураксин, 2004)
  2. Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005)
  3. Русско-башкирский словарь по изобразительному искусству (Р. Р. Фатихов)
  4. Владимирская А., Владимирский П. Искусство для простых смертных. М.: Вильямс, 2006.