XVI быуат

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
II меңйыллыҡ
XIV быуатXV быуатXVI быуатXVII быуатXVIII быуат

1490‑йылдар

1490 1491 1492 1493 1494 1495 1496 1497 1498 1499

1500‑йылдар

1500 1501 1502 1503 1504 1505 1506 1507 1508 1509

1510‑йылдар

1510 1511 1512 1513 1514 1515 1516 1517 1518 1519

1520‑йылдар

1520 1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527 1528 1529

1530‑йылдар

1530 1531 1532 1533 1534 1535 1536 1537 1538 1539

1540‑йылдар

1540 1541 1542 1543 1544 1545 1546 1547 1548 1549

1550‑йылдар

1550 1551 1552 1553 1554 1555 1556 1557 1558 1559

1560‑йылдар

1560 1561 1562 1563 1564 1565 1566 1567 1568 1569

1570‑йылдар

1570 1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577 1578 1579

1580‑йылдар

1580 1581 1582 1583 1584 1585 1586 1587 1588 1589

1590‑йылдар

1590 1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599

1600‑йылдар

1600 1601 1602 1603 1604 1605 1606 1607 1608 1609
Хронологик таблица

16-сы (XVI) быуат Григориан календары буйынса 1501 йылдан алып 1600 йылғаса һуҙыла.

Төп ваҡиғалар[үҙгәртергә]

  • Ҙур географик асыштар эпохаһы (XV—быуат башы XVII). Испанияның алтын быуаты (XVI—быуаттың беренсе яртыһы XVII быуаттар). Испандар Ацтек һәм Инктар империяһын баҫып ала. Европалылар Тымыҡ океанды аса (1513; Васко де Бальбоа).
  • Италия һуғыштары (1499—1504, 1508—1516, 1521—1526, 1526—1530, 1536—1538, 1542—1544, 1551—1559).
  • Осман империяһы һәм Венеция (1499—1503, 1537—1540, 1570—1573), Персия (1514—1555, 1578—1590), Габсбургтар (1526, 1530—1552, 1593—1606) араһындағы һуғыштар.
  • Рәсәй-Литва һуғышы (1500—1503, 1507—1508, 1512—1522, 1534—1537, 1558—1583).
  • Һинд океанында хакимлек итеү өсөн Португалия менән Египет араһында һуғыш (1505—1517) и Османской империей (1509, 1538—1557, 1538—1557, 1558—1566, 1580—1589).
  • Һиндостанда беренсе европалылар колонияһы (1510; Португалдар Гоаны баҫып ала). Бөйөк Моголдар империяһы нигеҙләнә (1526).
  • Реформация башланыуы (1517; Мартин Лютер). Протестантизм (1529; Шпайер протестацияһы). Англияла Реформация (1534; Ссупрематия тураһында акт). Кальвинизм (1536; Institutes of the Christian Religion).
  • Европа һәм Япония араһында тауар һәм мәҙәни алмашыу башлана (1543). Феодаль тарҡаулыҡты бөтөргән Адзути-Момояма осоро (1568—1600).
  • Иван Грозный (1547—1584) һәм Елена Глинская (1533—1538)хакимлек иткән осор.
  • Рәсәй-швед һуғышы (1554—1557, 1590—1595).
  • Ҡытайҙа португалдар беренсе сауҙа нөктәһен аса (1557; Макао). Ҡытайҙа ер тетрәү (1556).
  • Англияла «Елизавета эпохаһы» (1558—1603).
  • Францияла дини һуғыштар (1562—1598). Варфоломеев төнө (1572). Нант эдикт (1598).
  • Төньяҡ ете йыллыҡ һуғышы (1563—1570).
  • Нидерланд революцияһы (1568—1648; «Һикһән йыллыҡ һуғыш»).
  • Польша короллеге һәм Бөйөк Литва кенәзлеге берләшеп Речь Посполитая (1569—1795) барлыҡҡ килә. Ливон конфедерацияһы (1435—1561) тарҡала.
  • Португалия мираҫы өсөн һуғыш (1580—1583). Португалия һәм уның колониялары испан Габсбургтары хакимлегенә күсә (1581; Иберийская уния).
  • Григориан календары индерелә (1582).
  • Англия-Испанская һуғышы (1585—1604). «Еңелмәҫ армады» походы (1586—1588) Испанияның диңгеҙҙәге өстөнлөгөн тапшырырға мәжбүр итә.

Тыуғандар[үҙгәртергә]

Марс ҡийәфетендә Лигала еңеүсе — Генрих IV. Жакоб Бюнель рәсеме (По замогының Милли музейы)
  • 1508 йыл — Глинская Елена Васильевна.
  • 1519 йыл — Генрих II (Франция короле).
  • 1530 йыл — Иван Грозный.
  • 1533, 14 октябрь — Анна Мекленбург-Гюстровская — Курляндии герцогы Готхарда фон Кетлера ҡатыны.
  • 1551 год, 19 сентябрь  — Генрих III, Валуа династияһынан Францияның һуңғы короле.
  • 1553 год, 13 декабрь  — Генрих IV Великий, Бурбонов дан династияһынан Францияның беренсе короле.

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә]

Викитека логотибы
Ошо темаға Викикитапханала текстар бар
Документы XVI века
XVI век категорияһы табылманы.


Һылтанмалар[үҙгәртергә]

Ҡалып:Century-stub