Зигзаг мәмерйәһе
| Зигзаг | |
|---|---|
| Төп күрһәткестәр | |
| Тәрәнлеге | 150 м |
| Оҙонлоғо | 2500 м |
| Күләме | 37 900 м³ |
| Асылған йылы | 1969 |
| Төрө | карст |
| Һыйҙырышлы тоҡомдар | эзбизташ |
| Инеү юлдары һаны | 2 |
| Килеүселәр өсөн | |
| Туристар өсөн асыҡ | 2500 м |
| Яҡтыртыу | юҡ |
| Урынлашыуы | |
| 53°00′07″ т. к. 56°30′28″ кс. о._type:landmark HGЯO | |
| Ил | |
| Төбәк | Башҡортостан |
Зигзаг — Башҡортостандың Мәләүез районында билдәле Ҡотоҡ төбәгендә урынлашҡан мәмерйә. Девон даламитының франс ярусында һәм эзбишташтан барлыҡҡа килә. Зигзаг мәмерйәһенә грунтлы юл, Һирәт платоһына кутәрелеүҙән башлана, был юлдан тик квадроциклда йәки приводлы автомобилдәрҙә ғына үтергә мөмкин[1].
Тасуирлама
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Был мәмерйә исеме үҙе өсөн үҙе әйтә. Провальной варонканың бортында, диаметры 1 метр һәм 3 метр булған ике инеу урыны урынлашҡан. Мәмерйә инеү урынынан ҡәтғи рәүештә аҫҡа китә. Коридорҙары бейек, бөгөлмәйенсә йөрөргә лә мөмкин, әммә коридорҙар бик бормалы, боролоштар һәр бер-нисә метрҙан тиерлек аша урынлашҡан. Стеналары һәм тубәһе аҡ юлаҡлы ҡара мәрмәрҙан тора. Мәмерйәлә тармаҡтар бар. Тар үтеүҙәрҙә сталактиттарҙы һәм сталагмиттарҙы күрергә мөмкин. Бигерәк тә төрлө төҫлө сталактитарҙан торған шарлауыҡ хайран ҡалдыра.
Коридор аҫҡа ҡарай тәрән төшә бара, перпендикуляр коридорҙа көслө ер аҫты йылғаһына барып етә. Был Ҡотоҡ йылғаһының һыу аҫты өлөшө. Ҡотоҡ йылғаһының ер өҫтөндәге өлөшө ер аҫтына төшә һәм ер аҫты галереяһында ағыуын дауам итә.
Йәйен температураһы 9°С, ҡышын 6°С, февраль-март айҙарында мәмерйәнең ауыҙы туңа. Мәмерйәлә ярғанаттар йәшәй, йылғала балыҡ бар.
Һылтанмалар
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Ю. В. Соколов. Зигзаг мәмерйәһе // Башкирская энциклопедия. — Уфа: ГАУН РБ «Башкирская энциклопедия», 2015—2024. — ISBN 978-5-88185-306-8.