Осер

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Осер
франц. Auxerre
Герб
Blason de la ville de Auxerre (Yonne).svg
Рәсем
Рәсми атамаһы Auxerre[1]
Дәүләт Flag of France.svg Франция
Административ үҙәге Йонна[d], Осер[d], canton of Auxerre-Nord[d], canton of Auxerre-Sud[d], canton of Auxerre-Est[d], canton of Auxerre-Nord-Ouest[d] һәм canton of Auxerre-Sud-Ouest[d]
Административ-территориаль берәмек Осер[d], Йонна[d], canton of Auxerre-Est[d], canton of Auxerre-Nord[d], canton of Auxerre-Nord-Ouest[d], canton of Auxerre-Sud[d] һәм canton of Auxerre-Sud-Ouest[d]
Һыу ятҡылығы буйында урынлашҡан Йонна[d]
Халыҡ һаны 34 583 кеше (2015)[2]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 93±1 Метр һәм 217±1 Метр
Сәғәт бүлкәте UTC+1[d] һәм UTC+02:00[d]
Туғандаш ҡала Вормс[d], Плоцк[d], Вараждин, Греве-ин-Кьянти[d] һәм Реддитч[d]
Милке Q3496002?
Сиктәш Jussy[d], Escolives-Sainte-Camille[d], Augy[d], Champs-sur-Yonne[d], Chevannes[d], Monéteau[d], Perrigny[d], Quenne[d], Saint-Georges-sur-Baulche[d], Vallan[d], Venoy[d], Villefargeau[d] һәм Villeneuve-Saint-Salves[d]
Майҙан 49,95 км²[3]
Почта индексы 89000 һәм 89290
Рәсми сайт auxerre.com
Урынлашыу картаһы
Һәйкәлдәр исемлеге Q1847163?
Категория с картами на Викискладе Maps of Auxerre
Бында ерләнгән кешеләр категорияһы [d]
Бында төшөрөлгән фильмдар категорияһы Q27342144?
Commons-logo.svg Осер Викимилектә

Осер (франц. Auxerre [o.sɛʁ][4]) — Францияның ҡалаһы һәм коммунаһы, Йонна департаментының префектураһы (административ үҙәге). Йонна йылғаһы ярында урынлашҡан һәм яҡынса 40 км² майҙанды биләй. Халҡы 37 790 кеше (1999).

«Осер» һүҙе латинса Autissiodorum (төрлө варианттары менән) һүҙенән алынған. Галлия һәм рим ҡосоронда әһәмиәтле үҙәк булып торған. Риүәйәт буйынса, сиркәү епископы Осерский Герман V быуатта сиркәү һалған, уның тирә-яғында Каролингтар дәүерендә аббатлыҡ, хәҙерге заманда бөтә донъяға билдәле Сен-Жермен Аббатлығы (ҡара. һүрәттә) формалашҡан. Собор сиркәүе XI—XVI быуаттарҙа бер нисә тапҡыр яңынан төҙөлгән (башлыса готика стилендә, XIII быуат витраждары менән). Ошо уҡ ваҡытта бында Изге Евсевий сиркәүе лә төҙөлә. Епископ кәшәнәһе уның криптында урынлашҡан (IX быуат), бында шулай уҡ епископ Аарон Осерскийҙың да изге тәненең ҡалдыҡтары ята.

Иртә урта быуаттарҙа ҡала шул уҡ исемдәге епархияның үҙәге була. Осер епископтары бер үк ваҡытта граф функцияһына эйә булған. Шул уҡ ваҡытта епископтар сеньорҙарғаа фьеф биргән, уларҙан яһаҡ йыйған. VIII—IX быуаттарҙа Осер графлығы барлыҡҡа килә. ХI быуатта ул Невер һәм Тоннер графлыҡтары менән берләшә. Был берләшмә ХIII быуаттың икенсе яртыһына тиклем һаҡлана.

1273 йылдан графлыҡ никах ярҙамында сеньор де Рошфорға (Жан I де Шалон идаралығынан) күсә, ул Шалон-Осер ғаиләһенең башланғысы булып тора.

Был 1370 йылда сеньор де Рошфор Жан IV де Шалон-Осер 31 000 ливрға Осер графлығын Франция короленә һата. Бары тик 1490 йылда ғына Осер тулыһынса Францияға ҡушыла.

Осерҙа билдәле «Шабли» шарабын етештерәләр.

Ҡалала «Осер» футбол клубы бик ҙур популырлыҡ менән файҙалана. Бик оҙаҡ ваҡыт дауамында был команда бер ваҡытта ла илдең Юғары дивизионынан сыҡмай уйнап килә. Шуға ҡарамаҫтан, һуңғы клуб миҙгеле йомғаҡтары буйынса 2011—2012 йылда бары тик 20-се урынды биләй һәм 2-се лигала сығыш яһай.

Данлыҡлы кешеләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Никола Ретиф де ла Бретонн (1734—1806) — яҙыусыһы, популяр һәм иң емешле XVIII быуат аҙағының Францияла яҙыусыларының береһе.
  • Мари Ноэль (; 1883—1967) — шағирә, ысын исеме Мари Руже (Marie Rouget).
  • Фурье, Жан Батист Жозеф (Jean Baptiste Fourier Joseph; 1768—1830).

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Осер категорияһы табылманы.
  • Осер (графлыҡ)

Иҫкәрмә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. https://www.insee.fr/fr/information/3363419
  2. Recensement de la population 2015 — 2017.
  3. база данных о французских коммунах
  4. Illustré Larousse Petit. Librarie Larousse, 1977

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]