Семенов ҡәлғәһе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ҡәлғә
Семенов ҡәлғәһе
Ил style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|Рәсәй
Урыны style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|Ростов өлкәһе , Миюс йылғаһы тамағы
Беренсе тапҡыр style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|XVII быуат аҙағы
Нигеҙләнгән style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|1698 йыл
Бөгөнгө хәле style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"| емерелгән

Семенов ҡәлғәһе — оборона ҡоролмалары, улар XVII аҙағында — ХVIII быуат башында Ростов өлкәһе Миус йылғаһы тамағында урынлашҡан[1].

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Билдәле булыуынса, 1674 йылдың көҙөндә Мәскәүҙән Донға воевода, кенәз П. И. Хованский-Змей ҡәлғә төҙөү өсөн Миюс йылғаһына ебәрелә. Ул ваҡытта был идеяны тормошҡа ашырып булмай, сөнки ҡәлғә төҙөр өсөн ҡулайлы урын таба алмайҙар[2]. Һуңыраҡ ҡәлғә төҙөлгән һәм 1698 йылда Миюс исеме аҫтында билдәле булған. Һуңыраҡ ҡәлғә Семенов ҡәлғәһе исемен алған.

Ҡоролма дөрөҫ булмаған дүртмөйөш формалы 4 бастион һәм 2 ярым бастионлы булған. Ҡапҡаны дала яғынан ярым бастион һаҡлаған . Уның бейеклеге 3,5 метр булып, тәрәнлеге 2 метр тәшкил иткән, ә киңлеге 6 метр. Майҙаны — 600х500 метр ҙурлыҡта булған.

1699 йылда гарнизонда 421 кеше иҫәпләнә, улар араһында копейщиктар, рейтарҙар һәм һалдаттар булған. Шул уҡ ваҡытта ҡәлғәлә казактар күренә башлаған: улар үткенсе сауҙагәр караптарын тикшергәндәр 1711 йылда ҡәлғә өлөшләтә емерелгән була.

XХI быуатта был ҡәлғә һыҙаты Миус лиманынан ҡарағанда яҡшы күренеп торған. Яр буйы һыҙығы ҡәлғәләре һыу менән йыуылған. Ваҡыт-ваҡыт ҡәлғәнең элекке территорияһында археологик тикшеренеүҙәр үткәрелә. Тикшереү барышында керамика һәм тәмәке тартыу өсөн төрөпкә табылған[3].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Новочеркасск. Энциклопедия. — Новочеркасск: ООО «Издательство Новопринт»,2005. — 720 с. 1257 ил. — С.353
  2. Славянская энциклопедия: XVII век в 2-х томах. Н-Я. Том 2 Авторы: Владимир Вольфович Богуславский. С. 307
  3. Семёновская крепость

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]