Сәйәси репрессия ҡорбандарына һәйкәл (Өфө)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сәйәси репрессия ҡорбандарына һәйкәл
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй
Административ-территориаль берәмек Өфө

Өфөлә сәйәси репрессия ҡорбандарына һәйкәл ҡаланың Совет районында Еңеүҙең 50 йыллығы скверында Йәштәр һарайы артында урынлашҡан (элекке Юбилей Мәҙәниәт йорто).

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һәйкәл төҙөү тураһында ҡарар Башҡортостан Республикаһының Юғары Советы Президиумының «Өфө ҡалаһында сәйәси репрессия ҡорбандарына һәйкәл ҡороу» ҡарарына ярашлы 1993 йылдың 2 сентябрендә ҡабул ителә, Башҡортостан Республикаһы Юғары Советы рәйесе М. Рәхимов[1] тарафынан һәм Башҡортостандағы сәйәси репрессия ҡорбандарының Ассоциацияһының почетлы рәисе Х. Туләйев инициативаһы менән ҡул ҡуйыла[2].

Башҡортостан хөкүмәте һәйкәлдең иң яҡшы архитектура-художество төҙөлөшөнә конкурс иғлан итә[3].

Һәйкәл Ю. Солдатов (проект авторы, скульптор) һәм Л. Дубинский (архитектор) тарафынан эшләнә. Эштәрҙе Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте финанслай. «Урал таштары» сикләнгән йәмғиәте вәкилдәре (мәрмәр киҫәктәрен Карелияла таба) һәм «УМПО» асыҡ акционерҙар йәмғиәте (бронза ҡоя) ярҙам күрһәтә.

2000 йылдың 23 декабрендә карел ташынан торған 6 метрлыҡ бейклектәге стела һәм бронзанан торған скульптура композицияһы (балаһын тотҡан әсә) асыла. Ташҡа «Сәйәси репрессия ҡорбандарының иҫтәлегенә», «Тик изге аҡыл тормошто һаҡлар …» (башҡорт һәм рус телендә) тигән яҙыуҙар һалынған.

Сәйәси репрессия ҡорбандарына һәйкәл — Өфөнөң тарихи-мәҙәни ҡомартҡыһы, бөтә сәйәси репрессиянан һәләк булғандарға хөрмәт һәм ҡайғы билдәһе. Сәйәси репрессиялар ҡорбандарының Хәтер көнөндә һәйкәлгә сәскәләр һалалар[4][5][6].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Постановление Президиума ВС РБ от 02.09.93 N 6-3/144 «О СООРУЖЕНИИ В ГОРОДЕ УФЕ ПАМЯТНИКА ЖЕРТВАМ ПОЛИТИЧЕСКИХ РЕПРЕССИЙ»  (рус.). Правовой портал Башкортостана. 26 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  2. Памятник жертвам политических репрессий  (рус.). Памятники жертвам политических репрессий на территории бывшего СССР. 26 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  3. РАСПОРЯЖЕНИЕ Кабинета Министров РБ от 21.07.95 N 795-р «ОБ УТВЕРЖДЕНИИ ПРОГРАММЫ И УСЛОВИЙ РЕСПУБЛИКАНСКОГО ОТКРЫТОГО КОНКУРСА НА ЛУЧШЕЕ АРХИТЕКТУРНО — ХУДОЖЕСТВЕННОЕ РЕШЕНИЕ ПАМЯТНИКА ЖЕРТВАМ ПОЛИТИЧЕСКИХ РЕПРЕССИЙ В ГОРОДЕ УФЕ»  (рус.). Правовой портал Башкорстана. 26 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  4. Николай Ермоленко, Рафиль Сахабутдинов В Уфе состоялось возложение цветов к памятнику жертвам политических репрессий  (рус.). Башинформ.рф (2009-10-30). 26 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Башинформ.рф (2009-10-30). 26 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  5. Фоторепортаж с возложения цветов к памятнику жертвам политических репрессий в сквере им.50-летия Победы  (рус.). Ufacity.info. 26 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Ufacity.info. 26 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  6. Инна Вирман В Уфе возложили цветы к памятнику жертвам политических репрессий  (рус.). Горобзор (2013-10-30). 26 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Горобзор (2013-10-30). 26 ғинуар 2015 тикшерелгән.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Валитов Н. Ф. Неизвестная история города Уфы. — Уфа, 2004.
  • Синенко С. Г. Неторопливые прогулки по Уфе. Городской путеводитель. — Уфа: Китап, 2010. — 376 с.
  • Уфа: страницы истории./ Сост. М. В. Агеева. — Уфа: Китап, 2006. — 376 с.
  • Пулечкина О. П. Прогулки по старой Уфе: Архитектура XVI—XX вв. — Уфа, 1999.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]