Төҙөлөш физикаһы

Төҙөлөш физикаһы (йәки мөхит физикаһы) – йорттарҙы яҡтыртыу, йылытыу, төҙәтеү барышта булған физик күренештәре өйрәнғән фән йүнәлештәрҙен берлеге.

Нигеҙ билдәләмәләре

1. яҡтыртылыш (рус. освещённость)
2. Светотехника
3. яҡтылыҡ (рус. яркость) - яҡтының көсө тығыҙлығы
4. йылы тапшырыу (рус. теплопередача)
5. Йорттон микроклиматы, йылыны һәм дымлылҡты тотоу
6. Вентиляция-файҙаланылған һауаны йорттан алыу һәм уны тышҡы һауа менән алмаштырыу.
7. Тауыш изоляцияһы
8. Сағыштырма дымлылыҡ, Һауаның абсолют дымлылыҡ
9. Ысыҡ нөктәһе
10. Һауа фильтрацияһы Һауа үткәреүсәнлекғе параметр аша күрһәтелә. Һауа үткәреүсәнлекғе - 1 секунд ваҡытта, 1 м² аша үткән һауа массаһы. Иң күп Һауа фильтрацияһы тәҙрә һәм иҙән аша бара.
11. Абсорбция –ҡоро материалға һыу индереү (ҡаршы десорбция)
12. Акустика

Интерьерҙа яҡтылык мөхите проектлау маҡсаттары: торлаҡ йортта яҡтыртылыштын норматив билдәһен тотоу (айырыла: уҡыу һәм һыҙма йорттары, йоҡлау биналары һәм башҡа), ҡояш нурҙарҙы йотрҡа индереү.

Йортта тауыш изоляцияһын тотоу өсөн бер ҡатламалы, 350 кг/м² тығыҙлығы менән материалдар ҡулланыла (йәки күп ҡатламалы; ДВП, ДСП, ҡоро штукатурка, линолеум, иҙән һәм башҡа).

Төҙөлөш еүеш эксплуатация ваҡытында, 1-2 йылда китә. Йортта еуеш йыйылмау өсөн:

1. конденсацияға ҡаршы пароизоляция эшләрғә
2. һыуҙы тура юл буйынса индермәҫкә (дренаж, вентиляция, гидроизоляция)
3. стенаның эске йөҙө темпераураһы «точка росы» күбәрерәк булырға тейеш
4. күп ҡатлама конструкцияларҙа бер пар үткәреү коэфицентлы материалдарҙы алалар
5. иҙән температураһы 23 градустан йылы булырға кәңәш ителә

Ысыҡ нөктәһе

Ысыҡ нөктәһе — газда булған һыу быуһы һыуға әйләнеп иткән температураһы (һауаның изобара процесста температура кәмей). Диаграммала һыу быуһының температуранан үзгәреп максималь күләме күрһәтелғән. Температура күбәрерәк булһа, парциаль баҫымы арта. Ысыҡ нөктәһе һауаның дымлылығы аша билдәләнә. Дымлылыҡ юғарыраҡ — ысыҡ нөктәһе һауаның факт температураһа яҡыныраҡ була.

Ысыҡ нөктәһе табыу формулаһы (Цельсий градус өсөн, юғары температуралар өсөн) :

$T_{p}={\frac {b\ \gamma (T,RH)}{a-\gamma (T,RH)}},$

ҡайҙа

T_p = ысыҡ нөктәһе,

a = 17.27,

b = 237,7 °C,

$\gamma (T,RH)={\frac {a\ T}{b+T}}+\ln RH$,

T = температура, градус Цельсия,

RH = объём өлөштәрҙә сағыштырма дымлылыҡ (0 < RH < 1.0),

ln — натураль логарифм.

Формуланың ±0.4 °C яңылышлығы ошо диапазондарҙа бар:

0 °C < T < 60 °C

0.01 < RH < 1.0

0 °C < T_р < 50 °C

Ысыҡ нөктәһе һәм коррозия

Ысыҡ нөктәһе — коррозия ҡаршы эштәрҙә мөһим күрһәткес. Металдын өҫтөһөнөң температураһы ысыҡ нөктәһенән 3 градуска күберерәк булһа ошо шартта ғына уны буярға мөмкин.

Температуралар таблицаһы

Ысыҡ нөктәһе билдәләре (°С) төрлө шарттар өсөн:

Температура, ҡоро термометр буйынса, °С	0	2,5	5	7,5	10	12,5	15	17,5	20	22,5	25
Сағыштырма дымлылыҡ %
20	−20	−18	−16	−14	−12	−9,8	−7,7	−5,6	−3,6	−1,5	−0,5
25	−18	−15	−13	−11	−9,1	−6,9	−4,8	−2,7	−0,6	1,5	3,6
30	−15	−13	−11	−8,9	−6,7	−4,5	−2,4	−0,2	1,9	4,1	6,2
35	−14	−11	−9,1	−6,9	−4,7	−2,5	−0,3	1,9	4,1	6,3	8,5
40	−12	−9,7	−7,4	−5,2	−2,9	−0,7	1,5	3,8	6,0	8,2	10,5
45	−10	−8,2	−5,9	−3,6	−1,3	0,9	3,2	5,5	7,7	10,0	12,3
50	−9,1	−6,8	−4,5	−2,2	0,1	2,4	4,7	7,0	9,3	11,6	13,9
55	−7,8	−5,6	−3,3	−0,9	1,4	3,7	6,1	8,4	10,7	13,0	15,3
60	−6,8	−4,4	−2,1	0,3	2,6	5,0	7,3	9,7	12,0	14,4	16,7
65	−5,8	−3,4	−1,0	1,4	3,7	6,1	8,5	10,9	13,2	15,6	18,0
70	−4,8	−2,4	0,0	2,4	4,8	7,2	9,6	12,0	14,4	16,8	19,1
75	−3,9	−1,5	1,0	3,4	5,8	8,2	10,6	13,0	15,4	17,8	20,3
80	−3,0	−0,6	1,9	4,3	6,7	9,2	11,6	14,0	16,4	18,9	21,3
85	−2,2	0,2	2,7	5,1	7,6	10,1	12,5	15,0	17,4	19,9	22,3
90	−1,4	1,0	3,5	6,0	8,4	10,9	13,4	15,8	18,3	20,8	23,2
95	−0,7	1,8	4,3	6,8	9,2	11,7	14,2	16,7	19,2	21,7	24,1
100	0,0	2,5	5,0	7,5	10,0	12,5	15,0	17,5	20,0	22,5	25,0

Кеше өсөн комфорт шарттары

Ысыҡ нөктәһе , °C	Кеше менән аңлау	сағыштырма дымлылыҡ (32 °C), %
26 күбәрерәк	юғары аңлау, астма ауырыу менән ҡурҡыныс	65 һәм күбәрерәк
24—26	бик дискомфорт	62
21—24	дымлы һауа , дискомфорт	52—60
18—21	күбеһе кешеләр өсөн дискомфорт	44—52
16—18	кофморт, дымлылыҡтың юғары пределда дискомфот	37—46
13—16	комфорт	38—41
10—12	бик комфорт	31—37
менее 10	ҡоро, бер нисә кешеһә	30

Шулай уҡ ҡарағыҙ

• Төҙөлөш механикаһы