Уэбер Мэри Эллен

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Уэбер Мэри Эллен
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of the United States.svg Америка Ҡушма Штаттары
Тыуған көнө 24 август 1962({{padleft:1962|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:24|2|0}}) (57 йәш)
Тыуған урыны Америка Ҡушма Штаттары, Огайо, Кливленд
Һөнәр төрө Космонавт, инженер, ғалим, химик, университет уҡытыусыһы, лётчик
Эш биреүсе НАСА[d]
Уҡыу йорто Калифорнийский университет в Беркли[d]
Южный методистский университет[d]
Университет Пердью[d]
Летал на STS-101[d][1] һәм STS-70[d][1]
Время в космосе 27 030 Минут
Commons-logo.svg Уэбер Мэри Эллен Викимилектә

Уэбер Мэри Эллен (ингл. Mary Ellen Weber; тыуған 1962) — НАСА космонавты. STS-70 (1995, «Дискавери») һәм STS-101 (2000, «Атлантис») шаттлдарында ике тапҡыр йыһанға оса, ғалим.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

STS-70 монтажлау корпусында.
STS-70: TDRS-G юлдашы йыйыу цехында.

Мэри Уэбер 1962 йылдың 24 авгусында Огайо штатының Кливленд ҡалаһында тыуған, әммә шул уҡ штаттағы Бэдфорд-Хайтсты үҙенең тыуған ҡалаһы тип һанай, унда 1980 йылда урта мәктәпте тамамлай. 1984 йылда Индиана штатының Пердью исемендәге университетында химия өлкәһендә бакалавр дәрәжәһе ала. 1988 йылда Беркли ҡалаһындағы Калифорния университетында химия инженерияһы өлкәһендә магистр дәрәжәһе ала.

Ире Джером Л. Элькинд, ул Нью-Джерси штатының Байон ҡалаһынан. Мэри Уэбер парашюттан һикереү менән мауыға, шулай уҡ һыу аҫтында йөҙөргә һәм осорға ярата. Уның әсәһе, Джоан Уэбер, Огайо штатының Мэнтор ҡалаһында йәшәй, ә атаһы, Эндрю Уэбер вафат булған[2]

НАСА-ға тиклем[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Студент сағында Уэбер Мэри Эллен Огайо штатында «Delco Electronics» ("Дженерал Моторс"тың бүлендек фирмаһы) һәм «3M» компанияларында химик машиналар эшләү өлкәһендә стажер була. Беркли ҡалаһында үҙенең докторлыҡ диссертацияһында кремний ҡатнашлығында химик реакциялар физикаһын тикшерә. "Texas Instruments"та яңы материалдарҙы һәм Sematech консорциумында һәм "Applied Materials"та компьютер чиптары әҙерләү ҡорамалдарын тикшерә. Ул бер патент алған һәм фәнни журналдарҙа туғыҙ баҫмаһы бар.

Йыһанға осоуға әҙерлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1992 йылдың 31 мартында НАСА отрядына ун дүртенсе йыйылма составында астронавтҡа кандидат итеп алына. Дөйөм космос әҙерлек курстары (ОКП) буйынса уҡый башлай. Курсты тамамлап, 1993 йылдың июлендә «осоштар белгесе» квалификацияһы ала һәм НАСА астронавтар Офисына тәғәйенләнә. Уның космонавтҡа кандидаттар төркөмөндә эштәр сиктәрендә техник бурыстары: Флорида штатында Кеннеди исемендәге космос тикшеренеүҙәр үҙәгендә шаттлдарҙы осорор алдынан медицина эшкәртеүендә ярҙам күрһәтеү, робототехника һәм файҙалы йөкләнеш менән эштәр. Административ эш өлкәһендә: биотехнологик контракттар сиктәрендә һатып алыуҙар буйынса Совет рәйесе була.

Йыһанға осоу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Беренсе осоу — STS-70[3], шаттл «Дискавери». 1995 йылдың 13 июленән 22 июленә тиклем «осоу белгесе» сифатында. Экипаж, төрлө эксперименттар яһау һәм күҙәтеү, мәғлүмәтте ретрансляциялау өсөн, НАСА-ның һуңғы алтынсы юлдашын орбитаға сығара. Осоу оҙайлығы 8 тәүлек 22 сәғәт 21 минут тәшкил итә[4].
  • Икенсе осоу — STS-101[5], шаттл «Атлантис». 2000 йылдың 19 майынан 29 майына тиклем «осоу белгесе» сифатында. Миссияһының төп бурысы булып Халыҡ-ара йыһан станцияһына (МКС) ҡулланыу материалдарын һәм ҡорамалдарҙы илтеү һәм «Заря» модулле электр ҡорамалдарын ремонтлау. Станцияға алып барылыусы ҡорамалдар һәм материалдар, ике ҡатланған «Спейсхэб» транспорт модулендә урынлаштырыла, ул шаттлдың йөк бүлегендә урынлашҡан була. Осош ваҡытында астронавтар бер асыҡ космосҡа сығыу башҡаралар. Осоу оҙайлығы 9 тәүлек 20 сәғәт 21 минут тәшкил итә[6].

Йыһанға осоуҙың дөйөм оҙайлылығы — 18 көн 18 сәғәт 30 минут.

Осоштан һуң[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

НАСА-нан 2002 йылдың декабрь айында китә[2].

2002 йылдың декабрь айында Көньяҡ методистик университетта эшлекле етәкселек итеү өлкәһендә магистр дәрәжәһе ала. НАСА штаб-фатирында, АҠШ Конгрессы менән бәйләүсе звено сифатында, закондар сығарыу мәсьәләһе менән шөғөлләнә. 2014 йылдың ғинуарына ҡарата Уэбер STELLAR Strategies, LLC — альтернатив энергия сығанағы өлкәһендәге компания — менән консультант һәм спикер сифатында хеҙмәттәшлек итә[7].

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«Космосҡа осҡан өсөн» миҙалы (1995 һәм 2000) һәм башҡалар.

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Список космонавтов и астронавтов (и кандидатов).
  • Список астронавтов США — участников орбитальных космических полётов.
  • Хронология пилотируемых космических полётов.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 http://www.spacefacts.de/english/e_first.htm
  2. 2,0 2,1 Weber, Mary  (инг.). astronautix.com. 3 март 2019 тикшерелгән.
  3. NASA - NSSDCA - Spacecraft - Details  (инг.). nssdc.gsfc.nasa.gov. 3 март 2019 тикшерелгән.
  4. Lynda Warnock: KSC NASA - STS-70  (инг.). nasa.gov. 3 март 2019 тикшерелгән.
  5. NASA - NSSDCA - Spacecraft - Details  (инг.). nssdc.gsfc.nasa.gov. 3 март 2019 тикшерелгән.
  6. Lynda Warnock: KSC NASA - STS-101  (инг.). nasa.gov. 3 март 2019 тикшерелгән.
  7. Stellar Keynotes - HOME (2012-08-22).

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]