Күгәрсендәр
- Был мәҡәлә Columba ырыуы тураһында, күгәрсендәр тип күгәрсендәр ғаиләһенә кергән ҡоштарҙы атайҙар .
| Күгәрсендәр | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Фәнни классификация | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
| Латинса исеме | ||||||||||||||||
| Columba Linnaeus, 1758 | ||||||||||||||||
|
 |
| Голубь на ветке персикового дерева. Картина китайского императора Хуэйцзуна (1082—1135). Ок. 1108 |
Күгәрсендәр (урыҫ. Голуби, лат. Columba) — ырыуы ҡоштар күгәрсендәр ғаиләһенән.
Ҡанат оҙонлоғо 20—27 см, ауырлығы 200—650 г[1].
Евразияла, Африкала һәм Австралияла таралған.
Иң киң атаралған төрө күк күгәрсен. Ул бөтә ҡитғаларҙа ла осрай.
- ↑ Галушин В.М, Дроздов Н.Н., Ильичёв В.Д., Константинов В.М, Курочкин Е.Н., Полозов С.А., Потапов Р.Л, Флинт В.Е., Фомин В.Е. Фауна Мира: Птицы: Справочник — М: Агропромиздат, 1991. — С. 152. — 311 с. — ISBN 5-10-001229-3.
Йөкмәткеһе |
Ҡулға эйәләштереү [үҙгәртергә]
Кеше күгәрсенде 5000 йыл элек үк ҡулға эйәләштергән. Шунан алып төрлө төҫәтәге, ҡиәфәттәге, тәғәйенләнешле 800 төр йорт күгәрсене килтереп сығарғандар
Күгәрсен почтаһы(элемтәһе) күп ваҡыт кешенең иң төп сараһы булып хеҙмәт иткән.
Төрҙәре [үҙгәртергә]
Ырыу 35 төрҙө эсенә ала[1][2]:
- Columba albinucha — аҡ соңҡалы күгәрсен
- Columba albitorques — эфиопия күгәрсене
- Columba argentina — көмөш төҫлө күгәрсен
- Columba arquatrix — зәйтүн төҫлө күгәрсен
- Columba bollii — канар күгәрсендәре
- Columba delegorguei — ҡыҙыл күгәрсен
- Columba elphinstonii — нильгирия күгәрсене
- Columba eversmanni — һоро күгәрсен
- Columba guinea — төрткөлө
- Columba hodgsonii — гималай күгәрсендәре
- Columba iriditorques
- Columba janthina — ҡара күгәрсен
- † Columba jouyi — көмөш һыҙатлы күгәрсен
- Columba junoniae — лавр төҫлө күгәрсен
- Columba larvata (Aplopelia larvata) — лимон төҫлө әберсен
- Columba leucomela — ҡаралы -аҡлы күгәрсен
- Columba leuconota — аҡ түшле күгәрсен
- Columba livia — күк күгәрсен
- Columba malherbii — сан-томей күгәрсене
- Columba oenas — клинтух
- Columba oliviae — сомали күгәрсене
- Columba pallidiceps — һары аяҡлы күгәрсен
- Columba palumboides — андаман күгәрсене
- Columba palumbus — алатуба, йәки ҙур күгәрсен
- Columba pollenii — комор күгәрсене
- Columba pulchricollis — көл төҫлө күгәрсен
- Columba punicea — ҡуйы ҡыҙыл төҫтәге күгәрсен
- Columba rupestris — ҡая күгәрсене
- Columba sjostedti
- Columba thomensis
- Columba torringtonii — цейлон күгәрсене
- Columba trocaz — мадейр кеүгәрсене
- Columba unicincta — конголез күгәрсене
- †[3] Columba versicolor — бонин күгәрсене
- Columba vitiensis — аҡтамаҡ күгәрсен
лимрн төҫлө әбәрсенде ҡайһы ваҡытта Aplopeliaырыуына айыралар[4].
В род Columba ранее ключали виды рода Patagioenas, распространённые на Американском континенте.
Юҡҡа сыҡҡан эндемик Реюньон Ҡалып:Не переведено, бәлки, әберсендәр ырыуына кергәндерColumba duboisi: информация на сайте Красной книги МСОП (инг.)
Иллюстрациялар [үҙгәртергә]
-
Эфиопия күгәрсене Эритреяла һәм Эфиопияла йәшәйҙәр
-
Зәйтүн төҫлө күгәрсен Африкала Сахаранан көньяҡтараҡ һәм ғәрәп ярымутрауында йәшәйҙәр
-
Канар күгәрсене — эндемик Канар утрауҙарындайәшәйҙәр
-
Винно-красный голубь обитает в Африке южнее Сахары
-
Нильгирий күгәрсене Һиндостандың көнбайышында таралған
-
Төрткөлө күгәрсне Африкала Сахаранан көньяҡтараҡ таралған
-
Лавр төҫлө күгәрсен — эндемик Канар утрауҙарында йәшәй
-
Аҡ т-шле күгәрсне Көньяҡ һәм Үҙәк Азияла таралған
-
ҡаралы - аҡлы күгәрсен — эндемик Австралияла таралған
-
Пепельный голубь обитает в Южной и Юго-Восточной Азии
-
Пурпурный голубь обитает в Южной и Юго-Восточной Азии
-
Скалистый голубь распространён в Центральной Азии и на Дальнем Востоке
-
Конголезский голубь обитает в Африке южнее Сахары
-
Белогорлый голубь обитает в Юго-Восточной Азии и Океании
-
Голуби купаются
-
во время аномальной жары 2010 года
_in_tree.jpg)
Иҫкәрмәләр [үҙгәртергә]
- ↑ русские названия по Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский. / под общей редакцией акад. В. Е. Соколова — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — С. 95-98. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.
- ↑ по ITIS
- ↑ Columba versicolor: информация на сайте Красной книги МСОП (инг.)
- ↑ Aplopelia larvata: информация на сайте Красной книги МСОП (инг.)
Әҙәбиәт [үҙгәртергә]
- Gibbs D., Barnes E., Cox J. Pigeons and Doves. — New Haven: Yale University Press, 2000.
Һылтанмалар [үҙгәртергә]
- Күгәрсендәр — статья из Большой советской энциклопедии
- Голуби в базе данных Animal Diversity Web Университета Мичигана (США)(инг.)
 |
Был орнитология тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ. |
