Ҡош юлы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ҡош юлы
Галактика
Milky Way full annotated russian.jpg
Ҡош юлы (компьютер моделе). Әйләнмә галактика тоташтырмаһы менән бергә.
Характеристика
Тип эҙмә-эҙлелеге

SBbc (Әйләнмә галактика тоташтырмаһы менән бергә)[1]

Диаметры

100 000 яҡ. йыл[2]

Ҡалынлығы

3000 яҡ. йыл (балдж)[3]
1000 яҡ. йыл (диск)[2]

Йондоҙҙар һаны

2—4·1011[2][4]

Ауырлығы

3,0·1012 M_{\odot}[5]

Йәше билдәле йондоҙлоҡтарҙың иң ҡарты

13,2 млрд лет[6]

Ҡояштан алып галактика үҙәгенәсә алыҫлығы

26 000 ± 1 400 яҡ. йыл

Ҡояштың галлактикала әйләнеш осоро

225—250 млн йыл

Әйләнмә структурның әйләнеш осоро

50 млн йыл[7]

Әйләнмә галактиканың әйләнеш осоро.

15—18 млн йыл[7]

Фон реликт нурланышының сағыштырмаса тиҙлеге

552 км/с[8]

Ҡош юлы (йәки Гала́ктика) — галактика. Унда Ер, Ҡояш системаһы һәм ябай күҙ менән күреп булған айырым йондоҙҙар[9][10]. Ошо тоташтырмаһы менән бер булған әйләнмә галлактикаға ҡарай[1].

Башҡорт халыҡ ижадында[үҙгәртергә]

Бик борон булған был хәл. Ул саҡта әле йондоҙҙар ҙа, Ҡош Юлы ла булмаған. Ҡайҙандыр алыҫтан, көньяҡтан, Уралға, Һаҡмар, Ағиҙел буйҙарына торналар килеп йәйләр булған. Элек уларҙы Һиндостан тигән ерҙән килә тип һөйләй торғайнылар.

Бер йылды торналар теҙелешеп йылы яҡҡа осҡан мәлдә ел-дауыл ҡупҡан. Бала торналар аҙаша башлаған, ҡайһы берҙәре, арып, ергә төшөп ҡала барған. Шул саҡ оло торналар ҡалғандарына юл күрһәтеү өсөн ҡауырһындарын сәсеп киткәндәр. Был ҡауырһындар йондоҙға әйләнгән. Торналар осҡан юлда ана шулай йондоҙҙар хасил булған. Тороп ҡалған торналар ошо йондоҙҙарға ҡарап ҡайтыр булғандар. Ҡош Юлы тигәндәре ана шунан ҡалған ул.

Панорамалар[үҙгәртергә]

Ҡош юлы панорамаһы,  АҠШ-тың Үлем үҙәнендә эшләнгән,  2005 йыл.
Ҡош юлы панорамаһы, АҠШ-тың Үлем үҙәнендә эшләнгән, 2005 йыл.
Панорама — Чили, 2009 йыл.
Панорама — Чили, 2009 йыл.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә]

  • Засов А. В., Постнов К. А. Общая Астрофизика — Фрязино: Век 2, 2006. — 496 с. — ISBN 5-85099-169-7.Yes check.svg 2012
  • Книга «Млечный путь», ISBN 5-85099-156-5

Тышҡы һылтанмалар[үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Засов и Постнов, 2006, с. 302
  2. 2,0 2,1 2,2 Eric Christian; Safi-Harb Samar. How large is the Milky Way? (en). Ask an Astrophysicist. NASA (2005-12-01). Тәүге сығанаҡтан архивланған 4 июль 2012.Yes check.svg 2012
  3. Thanu Padmanabhan After the first three minutes: the story of our universe — Cambridge University Press, 1998. — P. 87. — 215 p. — ISBN 0-521-62039-2.
  4. How Many Stars are in the Milky Way?
  5. Lenta.ru: «Млечный Путь потяжелел в два раза», 06.01.2009
  6. Anna Frebel Discovery of HE 1523-0901, a Strongly r-Process-enhanced Metal-poor Star with Detected Uranium (en) // The Astrophysical Journal. — 2007. — Т. 660. — С. L117.
  7. 7,0 7,1 Nicolai Bissantz Gas dynamics in the Milky Way: second pattern speed and large-scale morphology (en) // Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. — 2003. — Т. 340. — С. 949.
  8. Kogut, A.; Lineweaver, C.; Smoot, G. F.; Bennett, C. L.; Banday, A.; Boggess, N. W.; Cheng, E. S.; de Amici, G.; Fixsen, D. J.; Hinshaw, G.; Jackson, P. D.; Janssen, M.; Keegstra, P.; Loewenstein, K.; Lubin, P.; Mather, J. C.; Tenorio, L.; Weiss, R.; Wilkinson, D. T.; Wright, E. L. Dipole Anisotropy in the COBE Differential Microwave Radiometers First-Year Sky Maps (en) // Astrophysical Journal. — 1993. — Т. 419. — С. 1.
  9. Засов и Постнов, 2006, с. 290
  10. Collins Elementary English Dictionary – Complete and Unabridged 1991-2003 - Milky Way. The American Heritage Science Dictionary. thefreedictionary.com (2005).Yes check.svg 2012
Википедия Был мәҡәлә тамамланмаған. Һеҙ уны мөхәррирләп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
Был иҫкәрмәне дөрөҫөрәге менән алмаштырыр кәрәк.