Атауҙы (күл)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

АтауҙыОло Ҡыҙыл йылғаһы бассейнындағы күл. Әбйәлил районы Ишҡол ауылынан көнсығышҡа табан 6,5 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

Тасуирлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күл өҫтө майҙаны 8,3 км2, оҙонлоғо 4 км, уртаса киңлеге 2,1 км, уртаса тәрәнлеге 3,4 м (макс. — 6,5 м), һыу күләме 28,6 млн м3; һыу йыйыу майҙаны 69,8 км2. Тектоник күл, урта девон тоҡомдарында (андезит-базальт порфириты, базальт, туффит, ҡомташ һәм балсыҡлы һәүерташ) барлыҡҡа килгән, соҡоро табаҡ һымаҡ; төбө ялпаҡ, ҡомло‑ләмле. Тымыҡ, Үҙәк шишмәһе ҡоя. Һыу кимәленең күп йыллыҡ тирбәлеүе — 2,8 м. Яуым‑төшөм, ер аҫты һыуҙары м‑н туйына. Һыуы тоҙлораҡ, гидрокарбонат-натрийлы. Күл эвтрофлы, яртылаш ҡороған. Төньяҡ һәм көньяҡ ярҙары һөҙәк, көнбайыш яры текә, үҫемлектәре юҡ. Күлдең көнбайыш һәм көньяҡ ярҙары — тәбиғәт ҡомартҡыһы (1997). Ландшафы көтөүлек дигрессияһы стадияһында булған даланан тора. Яр буйы астрагал, дала тимофеевкаһы, дала шалфейы, ҙур сүлборос, ер өҫтө ҡолонғойроғо, иҫәт сипылдағы, кейәү үләне, ҡылған, ураҡ һымаҡ люцерна, һары биҙгәксән, әрем һ.б. м‑н ҡапланған. Ажау, аҡсабаҡ, алабуға, борош, ҡарабалыҡ, ҡорбан, ҡыҙылғанат, опто, сабаҡ, суртан, сәгер балыҡ, табан балыҡ, ҡаҙҙар, өйрәктәр һ.б. йәшәй.

Топонимия[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Исеме “утраулы” һүҙенән алынған.