Атыш мәмерйәһе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Атыш

башк. Атыш

Пещера водопада Атыш.JPG
landmark 54°33′20″ с. ш. 57°16′16″ в. д. / 54.55556° с. ш. 57,27111° в. д. / 54.55556; 57.27111 (G) (O) skl (Я)Координаты: landmark 54°33′20″ с. ш. 57°16′16″ в. д. / 54.55556° с. ш. 57,27111° в. д. / 54.55556; 57.27111 (G) (O) skl (Я)
Страна РоссияFlag of Russia.svg Россия
Регион Башкортостан
Длина 10 м
Атыш (пещера) (Россия)
Gfi-set01-cave red.svg
Атыш
Атыш (пещера) (Башкортостан)
Gfi-set01-cave red.svg
Атыш

Атыш (башҡ. Атыш — «выстрел», «пальба»), Атыштың рельефы — һыуҙа иреүсән тау тоҡомдарының һыуҙа иреүе сәбәпле барлыҡҡа килгән мәмерйә, Кузь-язь-таш тауының ер аҫты йылғаһы Атыш ярҙамында, атамаһы ла шунан алына.

Урынлашыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мәмерйә Көньяҡ Уралда, Белорет районында Башҡортостан республикаһында урынлашҡан[1].

Ер аҫтында барлыҡҡа килгән ҡыуышлыҡ 2-4 метрға күтәрелә. Ваҡыт үтеү менән һыу ҡыуышлыҡты ярып үтеп шарлауыҡ юҡҡа сығасаҡ. Ҡыуышлыҡтың киңлеге — 6 метр, бейеклеге 4,5 метр, тәрәнлеге — яҡынса 10 метр. Эсендәге һыу көслө ташҡын менән урғылып төшә.

Археологик табылдыҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йәшкүҙташ тауындағы мәмерйәләрҙең һәм Атыш шарлауығының урынлашыу схемаһы

Бында археологик ҡаҙыу эштәре алып барылыуы мауыҡтырғыс булып тора . Балыҡтар ҡалдыҡтары табыла (хариус, таймень, суртан һ. б.) отряды Saimoniformes, Esociformes, Cypriniformes, Perciformes, барлығы 200-ҙән артыҡ төр балыҡтың тәңкәләре лә. Улар голоцен ултырмаларынан ҡалып, бәләкәй һәм ҙур һөтимәрҙәр ҡалдыҡтарына ҡушылғандар. 19931994 йылдарҙа археолог В. Г. Котов Атыш мәмерйәһендә «селеукс төрөндәге» һауыт-һабаны, беренсе быуаттан II меңйыллыҡ тиклем б. э. шамот, ҡом һәм галки ҡатышмалары менән, уҡтың һап өлөштәрен һәм аҡ ҡурғашлы сынаяҡтар ярсыҡтарына тап була.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Кадастрына пещер СССР ВИНИТИ, род. 1986 г.