Вейсярв

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Вейсярв
эст. Veisjärv
58°05′50″ с. ш. 25°45′15″ в. д.HGЯO
ИлЭстония Эстония
РегионВильяндимаа
Диңгеҙ кимәленән бейеклеге96 м
Оҙонлоғо3,45 км
Киңлеге1,76 км
Майҙаны4,811 км²
Яр һыҙығы оҙонлоғо9,048 км
Иң ҙур тәрәнлек4 м
Уртаса тәрәнлек1,3 м
Һыу йыйыу майҙаны26,1 км²
Ағып сығыусы йылғаЫхне
Вейсярв (Эстония)
Blue pog.svg
Вейсярв

Вейсярв[1], Вейсъярв[2] (эст. Veisjärv, Veisejärv) — Эстониялағы күл, Вильяндимаа өйәҙенең Каркси һәм Тарваст волостарында урынлашҡан.

Урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Вейсярв күле Көнсығыш Эстония һыу йыйыу округындағы Виртсъярв йылға бассейнында урынлашҡан.

Күл Каркси-Нуйа ҡалаһынан 10 саҡрым көнсығышта, диңгеҙ кимәленән 96 м бейеклектә урынлашҡан. Күл эргәһендә Вейсъярве һәм Мяэкюла ауылдары бар.

Һыу ятҡылығының акваторияһы Рубин (Rubina looduskaitseala)[3] тәбиғәт ҡурсаулығы составына инә. Күл ҡәҙимге вьюндарҙың йәшәү урыны булып тора.

Тасуирламаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Вейсярва — уртаса ҡаты стратифицирланған һыулы (ЕС-тың һыу рамкаһы директиваһына ярашлы, 2-се типтағы һыу) күл. Эстонияла ҡабул ителгән лимнологик типологияһы буйынса, күл миксотроф ҡаты һыулы. 1950 йылда үткәрелгән икшеренеүҙәрҙән күренеүенсә, күлдәге һыу дөйөм минераллашыуы 238,4-тән 94,4 мг/л[4] ҡәҙәр булған гидрокарбонатлы класҡа (Са төркөмөнә) ҡарай. Мезогумусов күлдәренә инә[5].

Күлдең өйөм майҙаны 481,1 га (Эстониялағы эре күлдәр араһында 8-се урын[6]). Һыу ятҡылығының оҙонлоғо — 3450 м, киңлеге — 1760 м. Күлдең әллә ни ҙур булмаған тәрәнлеге — 4 м, уртаса тәрәнлеге — 1,3 метр. Яр буйы һыҙығының оҙонлоғо 9048 метр. Һыу йыйыу майҙаны — 26,1 мең км2. Һыу йылына 1 тапҡыр алмашына.

Көнсығыш яры бейегерәк, унда ҡоро яландар урынлашҡан. Көнбайыш яры һаҙлыҡлы[7]. Төньяҡтан Вейсярвҡа Йикси каналы йоғонто яһай. (kraav Jõksi)[8]. Күлдең көньяҡ осонан Ыхне (jõgi Õhne)[9] йылғаһы ағып сыға, һуңынан ул Виртсъярв күленә ҡоя.

Күлдә сабаҡ, суртан, һыла, ҡыҙылғанат, ҡорман, алабуға һәм йыланбалыҡ[10] бар. Тикшеренеүҙәр Вейсярв күлендә[11] ҡорман балыҡ яҡшы темпта үҫешеүен билдәләй.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Карта бите O-35-XIV Вильянди. Масштаб: 1 : 200 000. Состояние местности на 1981 год. Издание 1983 г.
  2. Инструкция по русской передаче географических названий Эстонской ССР М., 1972. — С. 9
  3. Keskkonnaregistri avalik teenus.
  4. Реферативный журнал геофизика, Выпуски 5-8. 1957
  5. Реферативный журнал: Химия, Выпуски 11-12. 1962
  6. Eeesti järvede nimestik Eeesti järvede nimestik. Looduslikud ja tehisjärved.
  7. Tartu ülikooli juures oleva Loodusuurijate seltsi Aruanded. 1930
  8. Keskkonnaregistri avalik teenus.
  9. Keskkonnaregistri avalik teenus. Õhne jõgi.
  10. Veisjärv (Viljandimaa)  (эст.). Lõuna-Eesti Kalastajate Klubi. 11 апрель 2015 тикшерелгән.(эст.). Lõuna-Eesti Kalastajate Klubi. 11 апрель 2015 тикшерелгән.
  11. Основы биопродуктивности внутренних водоёмов Прибалтики. 1975

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]