Вейсярв

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Вейсярв
эст. Veisjärv
58°05′48″ с. ш. 25°45′22″ в. д.HGЯO
Страна
РегионВильяндимаа
Диңгеҙ кимәленән бейеклеге96 м
Оҙонлоғо3,45 км
Киңлеге1,76 км
Майҙаны4,811 км²
Яр һыҙығы оҙонлоғо9,048 км
Иң ҙур тәрәнлек4 м
Уртаса тәрәнлек1,3 м
Һыу йыйыу майҙаны26,1 км²
Ағып сығыусы йылғаЫхне

Вейсярв[1], Вейсъярв[2] (эст. Veisjärv, Veisejärv) — Эстониялағы күл, Вильяндимаа өйәҙенең Каркси һәм Тарваст волостарында урынлашҡан.

Урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Вейсярв күле Көнсығыш Эстония һыу йыйыу округындағы Виртсъярв йылға бассейнында урынлашҡан.

Күл Каркси-Нуйа ҡалаһынан 10 саҡрым көнсығышта, диңгеҙ кимәленән 96 м бейеклектә урынлашҡан. Күл эргәһендә Вейсъярве һәм Мяэкюла ауылдары бар.

Һыу ятҡылығының акваторияһы Рубин (Rubina looduskaitseala)[3] тәбиғәт ҡурсаулығы составына инә. Күл ҡәҙимге вьюндарҙың йәшәү урыны булып тора.

Тасуирламаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Вейсярва — уртаса ҡаты стратифицирланған һыулы (ЕС-тың һыу рамкаһы директиваһына ярашлы, 2-се типтағы һыу) күл. Эстонияла ҡабул ителгән лимнологик типологияһы буйынса, күл миксотроф ҡаты һыулы. 1950 йылда үткәрелгән икшеренеүҙәрҙән күренеүенсә, күлдәге һыу дөйөм минераллашыуы 238,4-тән 94,4 мг/л[4] ҡәҙәр булған гидрокарбонатлы класҡа (Са төркөмөнә) ҡарай. Мезогумусов күлдәренә инә[5].

Күлдең өйөм майҙаны 481,1 га (Эстониялағы эре күлдәр араһында 8-се урын[6]). Һыу ятҡылығының оҙонлоғо — 3450 м, киңлеге — 1760 м. Күлдең әллә ни ҙур булмаған тәрәнлеге — 4 м, уртаса тәрәнлеге — 1,3 метр. Яр буйы һыҙығының оҙонлоғо 9048 метр. Һыу йыйыу майҙаны — 26,1 мең км². Һыу йылына 1 тапҡыр алмашына.

Көнсығыш яры бейегерәк, унда ҡоро яландар урынлашҡан. Көнбайыш яры һаҙлыҡлы[7]. Төньяҡтан Вейсярвҡа Йикси каналы йоғонто яһай. (kraav Jõksi)[3]. Күлдең көньяҡ осонан Ыхне (jõgi Õhne)[8] йылғаһы ағып сыға, һуңынан ул Виртсъярв күленә ҡоя.

Күлдә сабаҡ, суртан, һыла, ҡыҙылғанат, ҡорман, алабуға һәм йыланбалыҡ[9] бар. Тикшеренеүҙәр Вейсярв күлендә[10] ҡорман балыҡ яҡшы темпта үҫешеүен билдәләй.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Карта бите O-35-XIV Вильянди. Масштаб: 1 : 200 000. Состояние местности на 1981 год. Издание 1983 г.
  2. Инструкция по русской передаче географических названий Эстонской ССР М., 1972. — С. 9
  3. 3,0 3,1 Keskkonnaregistri avalik teenus.
  4. Реферативный журнал геофизика, Выпуски 5-8. 1957
  5. Реферативный журнал: Химия, Выпуски 11-12. 1962
  6. Eeesti järvede nimestik Eeesti järvede nimestik. Looduslikud ja tehisjärved. 2016 йылдың 9 март көнөндә архивланған.
  7. Tartu ülikooli juures oleva Loodusuurijate seltsi Aruanded. 1930
  8. Keskkonnaregistri avalik teenus. Õhne jõgi.
  9. Veisjärv (Viljandimaa)  (эст.). Lõuna-Eesti Kalastajate Klubi. 11 апрель 2015 тикшерелгән. 2015 йылдың 17 апрель көнөндә архивланған.(эст.). Lõuna-Eesti Kalastajate Klubi. 11 апрель 2015 тикшерелгән.
  10. Основы биопродуктивности внутренних водоёмов Прибалтики. 1975

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]