Гну

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Гну
Gnu.jpg
Күк гну (Connochaetes taurinus)
Фәнни классификация
Халыҡ-ара фәнни исеме

Connochaetes (Lichtenstein, 1812)

Синонимдар
  • Butragus Gray, 1872
  • Catablepas Gray, 1821
  • Gorgon Gray, 1850
Төр
Wikispecies-logo.svg
Викитөркөмдә
Систематика
Commons-logo.svg
рәсем эҙләү
рәсемдәр

Гну (бик йыш гну антилопаһы тип атайҙар, лат. Connochaetes) — Африкала йәшәүсе эре тояҡлы хайуандар ырыуы. Гну ҡыуыш мөгөҙлөләр ғаиләһенә ҡарай. Ырыу ҡара гну һәм күк гну төрҙәренә бүленә.Хайуандың бейеклеге 1,15—1,4 м, ауырлығы 150 — 200 кг-ға етә. Хайуандар Африканың саванналарында, Сепенгети экорайонында тереклек итә. Ғүмер оҙонлоғо 20 йылдан артыҡ.

Gnou Thoiry 19803.jpg
Аҡ ҡойроҡло гну (Connochaetes gnou)

Гну хайуандарының миҙгелле миграцияһы билдәле, ямғыр миҙгеле үткәс антилопаларҙың төп ризығы — бейек булмаған үлән үҫкән яңы көтөүлектәргә күсәләр. Май һәм ноябрь айҙары иң киң миграция осоро, майҙа 1.5 миллион гну тигеҙлектән урмандарға күсенә; ямғыр миҙгеленән һуң ноябрҙа кире әйләнеп ҡайталар.[1]

Ҡасырыу осоро, ғәҙәттә өс аҙна. Үрсеү йылдың билдәле бер ваҡытына бәйләнмәгән. Ауырлыҡ 8.5 ай дауам итә. Ғәҙәттә бер быҙау, бик һирәк ике быҙау тыуҙыралар. Бер аҙналыҡ быҙауҙар үлән ашай башлай, имеҙеү ваҡыты 7— 8 ай дауам итә.[2]

Гну — тигеҙлектәрҙең экосистемаһының мөһим өлөшө, уларҙың тиҙәктәре тупраҡты ашлай. Гну итен аҙыҡ итеп ҡулланалар. Һунар ваҡытында 500-ләп хайуандан торған көтөү сәғәтенә 55 ка тиҙлектә йүгереп, көтөүлеккә зыян килтерә.

Әҙәбиәттә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • И. Ильф һәм Е. Петровтың «Золотой телёнок» романында төп геройҙар йөрөткән автомобиль «Антилопа-Гну» тип атала.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]