Эстәлеккә күсергә

Джульета Норма Фиерро Госсман

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Джульета Норма Фиерро Госсман
исп. Julieta Norma Fierro Gossman
Рәсем
Зат ҡатын-ҡыҙ
Гражданлыҡ  Мексика
Тыуған көнө 24 февраль 1948({{padleft:1948|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1]
Тыуған урыны Мехико, Мексика
Вафат булған көнө 19 сентябрь 2025({{padleft:2025|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[2] (77 йәш)
Вафат булған урыны Мехико, Мексика
Һөнәр төрө астрофизик, популяризатор науки, астроном, актёр
Эшмәкәрлек төрө астрофизика[d] һәм научная коммуникация[d]
Эш урыны Мексика милли автономиялы университеты
Уҡыу йорто Мексика милли автономиялы университеты
Ойошма ағзаһы Мексиканская академия языка[d][3], Америка сәнғәт һәм фәндәр академияһы[d] һәм Международный астрономический союз[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Социаль селтәрҙә күҙәтеүселәр 51 673

Джульетта Норма Фиерро Госсман (ингл. Julieta Norma Fierro Gossman; 24 февраль 1948({{padleft:1948|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1], Мехико — 19 сентябрь 2025({{padleft:2025|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[2] (77 йәш), Мехико) — Мексика астрофизигы[4].

Биографияһы

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Джульетта Норма Фиерро Госсман  1948 йылдың 24 февралендә Мехикола тыуған. Атаһы уның хәрби табип-эндокринолог, әсәһе — Мичигандан студент[5]. UNAM фәндәре мәктәбендә уҡыған. «Más allá de las estrellas" (Beyond the Stars)» телесериалын алып барған, ул 1998 йылда Мексикала буласаҡ иң яҡшы фәнни шоу программа була[6]. 2000 йылдан 2004 йылға тиклем UNAM фәнни тикшеренеүҙәренең генераль директоры була. 40 китап авторы, улар араһынан 23 китап фәнни-популяр була, төрлө конференцияларҙа һәм журналдарҙа 10 мәҡәлә. Эштәренең береһе майя телендә баҫылып сыға. Ғилми Universum (UNAM) музейын[7] , интерактив Museo Descubre музейын асыуҙа ҡатнаша. Пуэрто-Рикола ғилми музей, АҠШ-та Мак-Доналд обсерваторияһын һәм Көньяҡ Африка астрономия обсерваторияһын ойоштороуҙа ҡатнаша[8].

Әлеге ваҡытта Мексиканың Милли автономия университетының Астрономия институтында ғилми хеҙмәткәр һәм Фәндәр университеты мәктәбе профессоры. 2003 йылдың 24 июлендә Мексика телдәр академияһының ағзаһы итеп һайлана[9]. 2005 йылдың 21 апрелендә испан теле Король академияһы ағзаһы итеп һайлана[10].

Наградалары

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
  • 1992: Бөтә донъя фәндәр академияһы премияһы[11];
  • 1995: Калинга премияһы[12];
  • 1996: Триеста астрофизика теорияһы үҙәгенән Примо Ровистың алтын миҙалы[13];
  • 1998: Клюмпке-Робертс премияһы[14]; Фәнни журналистика өлкәһендә милли премия[15];
  • 2001: Фәнде популярлаштырыу өсөн Латин Америкаһы премияһы[16];
  • 2003: Мехико вәкилдәре йыйылышы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн Гражданлыҡ миҙалы[17];
  • 2004: Бенито Хуарес миҙалы[18];
  • 2005: Нуэво Леон штаты автономия университетының Флам премияһы;
  • Мичоакана-де-Сан-Николас-де-Идальго университетынан Honoris causa[19];
  • 2011: Васко де Кирога миҙалы[20];
  • 2017: TWAS-ROLAC төбәк премияһы[21].

Хеҙмәттәре

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
  • La familia del Sol (1989), co-authored with Miguel Ángel Herrera, Cultural Economic Fund, ISBN 978-968-16-7076-4. Part of the collection "La ciencia para todos", #62, and the Classroom Libraries collection.
  • Extraterrestres (2000), Lectorum, ISBN 968-5270-10-4. Part of the Classroom Libraries collection.
  • Fronteras el universo (2000), co-authored with Manuel Peimbert (compiler), Silvia Torres-Peimbert, Miguel Ángel Herrera, Miriam Peña, Luis Felipe Rodríguez [es], Dany Page, José Jesús González, Déborah Dultzin, Cultural Economic Fund, ISBN 9789681661038. Wrote one chapter about planetary systems. Part of the collection "La ciencia para todos", #176.
  • La astronomía de México (2001), Lectorum, ISBN 968-5270-55-4. Reissued in 2005.
  • Albert Einstein: Un científico de nuestro tiempo (2005), co-authored with Héctor Domínguez, Lectorum, ISBN 970-32-1108-9.
  • Lo grandioso de la luz, Gran paseo por la ciencia (2005), Editorial Nuevo México, ISBN 970-677-181-6.
  • Lo grandioso del tiempo, Gran paseo por la ciencia (2005), Editorial Nuevo México, ISBN 970-677-179-4.
  • Cartas Astrales: Un romance científico del tercer tipo (2006), co-authored with Adolfo Sánchez Valenzuela, Alfaguara, ISBN 968-19-1175-X.
  • La luz de las estrellas (2006), co-authored with Héctor Domínguez, Ediciones La Vasija, ISBN 970-756-095-9.
  • Galileo y el telescopio, 400 años de ciencia (2007), co-authored with Héctor Domínguez, Uribe y Ferrari Editores, ISBN 970-756-238-2.
  • Newton, la luz y el movimiento de los cuerpos (2007), co-authored with Héctor Domínguez, Uribe y Ferrari Editores, ISBN 9789707562820.
  • Nebulosas planetarias: la hermosa muerte de las estrellas (2009), co-authored with Silvia Torres-Peimbert, Cultural Economic Fund, ISBN 978-607-16-0072-1. Part of the collection "La ciencia para todos", #220.
  • La Evolución Química del Sol (2012), co-authored with Manuel Peimbert, Cultural Economic Fund, ISBN 978-607-16-12373. Part of the collection "La ciencia para todos", #234.[22]

Иҫкәрмәләр

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
  1. 1 2 https://www.nli.org.il/en/authorities/987007272563105171 (йәһ.)
  2. 1 2 Muere Julieta Fierro, Máxima Exponente de la Ciencia en México (исп.) — (untranslated), 2025.
  3. ↑ Académicos: Julieta Norma Fierro Gossman — Мексиканская академия языка.
  4. ↑ Julieta Fierro Gossman (исп.). Esmas.com[en]. Дата обращения: 18 апреля 2021. Архивировано 23 декабря 2012 года.
  5. ↑ Doctora Julietta Fierro 2021 йыл 18 апрель архивланған.
  6. ↑ Semblanza.www.revista.unam.mx.Дата обращения: 17 апреля 2021.
  7. ↑ Arqué, Montserrat. Julieta Fierro, de las mujeres más destacadas en México(исп.).El Universal[en](15 de julio de 2011).Дата обращения: 2 июня 2019.
  8. ↑ Semblanza.www.revista.unam.mx.Дата обращения: 17 апреля 2021.
  9. ↑ Miembros (исп.). Мексиканская академия языка. 2010 йыл 9 ғинуар архивланған.
  10. ↑ Histórica (исп.). Королевская академия испанского языка. Дата обращения: 2 июня 2019. Архивировано 12 января 2012 года.
  11. ↑ Kalinga 1995 | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. www.unesco.org. Дата обращения: 17 апреля 2021.
  12. ↑ Kalinga 1995 | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. www.unesco.org. Дата обращения: 17 апреля 2021.
  13. ↑ Julieta Fierro Gossman JULIETA FIERRO RECIBE EL PRIMO ROVIS, DISTINCIÓN QUE DAN DOS INSTITUCIONES ITALIANAS (es-ES) // Gaceta UNAM (1990-1999). — 1998-08-06. — В. 3063. — С. 1–10.
  14. ↑ Astronomical Society of the Pacific : GET INVOLVED : Membership : Become a Member (англ.). astrosociety.org. Тихоокеанское астрономическое общество. Дата обращения: 17 апреля 2021.
  15. ↑ Julieta Fierro, nueva responsable de la divulgación científica en la UNAM. www.jornada.com.mx. Дата обращения: 17 апреля 2021.
  16. ↑ 033n3pol. www.jornada.com.mx. Дата обращения: 17 апреля 2021.
  17. ↑ Universidad de Colima. http://www.ucol.mx/boletines/index.php?idn=3824&mes=10&dia=17&year=2005 (исп.). www.ucol.mx. Дата обращения: 17 апреля 2021.
  18. ↑ Universidad de Colima. http://www.ucol.mx/boletines/index.php?idn=3824&mes=10&dia=17&year=2005 (исп.). www.ucol.mx. Дата обращения: 17 апреля 2021.
  19. ↑ Arqué, Montserrat. Julieta Fierro, de las mujeres más destacadas en México (исп.). El Universal[en] (15 de julio de 2011). Дата обращения: 2 июня 2019.
  20. ↑ PressReader.com - Издания со всего мира. www.pressreader.com. Дата обращения: 17 апреля 2021.
  21. ↑ TWAS Regional Awards (англ.). TWAS. Дата обращения: 17 апреля 2021.
  22. ↑ Libros (исп.). Национальный автономный университет Мексики (2 de junio de 2019).

Һылтанмалар

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
«https://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Джульета_Норма_Фиерро_Госсман&oldid=1237008» битенән алынған