Коральпе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Коральпе
нем. Koralpe, слов. Golica
Koralpe von West.jpg
ИлдәрАвстрия Австрия
Словения Словения
Иң юғары нөктәһеГросер-Шпайккогель
Юғары нөктәһе2140 м
Коральпе (Австрия)
Commons-logo.svg Коральпе Викимилектә

Коральп (Коральпа, Коральм[1]; нем. Koralpe, слов. Golica) — көньяҡ Австрияның тау һырты, ул көнсығыш Каринтияны көньяҡ Штириянан айырып тора. Көньяҡ өлөшөндә һырт Словенияға һуҙылған[2]. Төньяҡтан көньяҡҡа ҡарай һуҙылған, көнбайыштан Лаванта йылғаһы һәм көнсығыштан Зюльм йылғаһы менән сикләнгән. Көньяҡта, Словения биләмәһендә, Коральпе Козяк тау һырты менән сиктәш. Коральпе һыртының көнсығыш битләүендә Зекар-Беренталь һаҡланыусы тәбиғәт биләмәһе урынлашҡан[3].

Түбәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иң юғары нөктәһе — Гросер-Шпайккогель тауы (2140 м). Йәйәүле туризм өсөн иң популяр булған урын ул. Тауҙа теле- һәм радиоантенна, шулай уҡ Австрия армияһы радары урынлашҡан. Һырттың төньяҡ-көнсығыш өлөшөндә Райнишкогель түбәһе урынлашҡан (1463 м.). Ул Грац халҡы араһында популяр туристик объект булып тора.

Геология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Коральп тауҙары нигеҙҙә метаморфоз (ер ҡатламында юғары температура, ҙур баҫым, төрлө газ һәм һыу эретмәләре тәьҫиренән үҙгәргән) тау тоҡомдарынан тора, уларҙың ҡайһы берҙәре геологтар һәм аҫыл таш коллекционерҙарында ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Урта өлөшөндә һәм Вайнебене тирәләй (шулай уҡ популяр туристик һәм рекреацион зона) пегматит ҡатлам бар, уларҙың составында һиҙелерлек күләмдә сподумен бар, шунлыҡтан был район Европала иң билдәле литий ятҡылыҡтары булып тора. Кварц һәм ялан шпаты ятҡылыҡтары, ҡуйы урман менән бергә, үткән заманда быяла, керамика, фарфор һәм изоляция материалдарын етештереү сәнәғәте өсөн нигеҙ булып торған[4].

Тимер юл транспорты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Буласаҡ туннелдең көнбайыш порталы

Коральм тимер юлы төҙөлөү стадияһында. Ул провинциаль баш ҡалалар Клагенфурт һәм Грацты 2022 йылда Коральпе һырттары аҫтынан Коральм тоннеле аша бәйләйәсәк. Тоннелдең проект оҙонлоғо 32,9 км, төҙөлөп бөткәндән һуң ул донъяла иң оҙон туннелдәрҙең береһе буласаҡ[5].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. «Koralm» im Landesgesetzblatt Nr. 37/2005.
  2. Drago Perko Analiza površja Slovenije s stometrskim Digitalnim modelom reliefa — Založba ZRC, 2001. — P. 181.
  3. Naturschutzgebiet Seekar-Bärental (abgerufen 30.
  4. Leopold Weber (Hrsg.
  5. Johannes Fleckl-Ernst: Geodätische Herausforderungen beim Projekt «Koralmtunnel»