Майлы япраҡ

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Майлы япраҡ
Pinguicula vulgaris
Майлы япраҡ
Үҫемлектең дөйөм күренеше
Фәнни классификация
Халыҡ-ара фәнни исеме

Pinguicula L., 1753

Wikispecies-logo.svg
Викитөркөмдә
Систематика
Commons-logo.svg
Викиһаҡлағыста
рәсемдәр
GRIN  g:9414
IPNI  ???

Майлы япраҡ — (лат. Pinguícula), һыу бөрсөгө һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты.

Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Яҡынса 35 төрө билдәле, Төньяҡ ярымшарҙың тропик булмаған бүлкәттәрендә һәм Үҙәк һәм Көньяҡ Америка тауҙарында (шул иҫәптән, Утлы Ерҙә) таралған. Башҡортостанда ябай майлы япраҡ үҫә.

Гигрофит, торфлы күрәнле-гипналы, һирәгерәк күрәнле-сфагнумлы карбонатлы һаҙлыҡтарҙа үҫә. Башҡортостан Республикаһында 5 һаҙлыҡта — Салауат районында Арҡауыл, Ҡарағол, Суҡтал, Ҡыйғы районында Озёрский, Дыуан районында Светлый күле һаҙлыҡтарында осрай.

Ботаник яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күп йыллыҡ йыртҡыс үлән. Һабағы уҡ рәүешендә, бейеклеге 8—12 см. Япрағы (оҙонлоғо 2—4 см, киңлеге 0,6—2 см) ябай, тығыҙ тамыр яны розеткаһында, горизонталь рәүештә йәйелгән, оҙонса-эллипс формаһында, тупаҡ, төбөнә табан тарайған, өҫкө пластинкаһы асыҡ йәшел төҫтә, биҙле-йәбешкәк. Сәскә уғы яңғыҙ (һирәкләп 2—3), йәшенең бик ваҡ биҙле төктәре бар (сәскә атҡандан һуң юҡҡа сығалар). Сәскәһе яңғыҙ, өҫкө, һалынҡы, ике иренле. Касаһы өсмөйөш айырсалы, емешендә ҡала, тажы күкһел шәмәхә төҫөндә, нескә беҙ рәүешле оҙонайған ҡыуыш үҫентеле. Июнь—июлдә сәскә ата. Емеше — шарға оҡшаған ҡумта, 2 ҡапҡас менән асыла, август—сентябрҙә өлгөрә. Бөжәк ашаусы үҫемлек.

Составы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Составында органик кислоталар, флавоноидтар бар, халыҡ медицинаһында ҡулланыла.

Былар ҡыҙыҡлы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Һыйыр уны ашаһа, һөтө тәмһеҙләнә һәм ҡуйыра.

Башҡортостанда[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Реликт, Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына индерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]