Монар көпшәһе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Монар көпшәһе
Бөрсөклө монар көпшәһе. Ырыуҙың өлгө күренеше. Сәскә атҡан үҫемлектең дөйөм күренеше
Бөрсөклө монар көпшәһе.
Ырыуҙың өлгө күренеше .
Сәскә атҡан үҫемлектең дөйөм күренеше
Фәнни классификация
Халыҡ-ара фәнни исеме

Conium L.

Төр өлгөһө
Төрҙәр
Wikispecies-logo.svg
Викитөркөмдә
Систематика
Commons-logo.svg
Викиһаҡлағыста
рәсемдәр
GRIN  g:2878
IPNI  ???

Монар көпшәһе (лат. Cónium) — сатыр һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты.

Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

4 төрө билдәле, Евразияла һәм Төньяҡ Африкала таралған. Башҡортостанда бөрсөклө монар көпшәһе үҫә. Ике йыллыҡ үлән. Урман ситтәрендә, ташландыҡ ерҙәрҙә, баҫыуҙарҙа, торлаҡ янында үҫә; республиканың бөтә биләмәһендә осрай. Ҡый үләне, ҡырҡыу сысҡан еҫе аңҡытҡан ағыулы үҫемлек. Составында алкалоидтар бар.

Ботаник яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Conium maculatum 002.JPG
Бөрсөклө монар көпшәһенең сәскә атҡан осоро

Һабағы нескә бураҙналы, төҙ, тармаҡлы, буҙ төҫтәге ҡуныҡ һәм ҡыҙғылт‑көрән төҫтәге таптар менән ҡаплпнған, бейеклеге 60—200 см. Аҫҡы япраҡтары ҡыуыш һаплы өс ҡауырһынлы; урта һәм өҫкөләре — вағыраҡ, ултырма тиерлек, тар еңсәле. Сәскәләре аҡ төҫтә, сәскәлеге — урамалары һәм ваҡ урамалары булған овал‑ланцет формалағы ҡатмарлы сатыр. Июнь—августа сәскә ата. Емеше — боролмалы ҡырлы һалынҡы емеш, июль — сентябрҙә өлгөрә.

Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ырыуҙың 4 төрө иҫәпкә алынған[1] , шуларҙың ҡайһы берҙәре[2]:

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. По данным книги «Флора СССР» (см. раздел Литература).
  2. GRIN һәм NCBI сайттары мәғлүмәттәре буйынса (см. карточку растения).

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Род 1423. Омег, Болиголов — Conium L. // Флора СССР. В 30-ти томах / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Редактор тома Б. К. Шишкин — М.—Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1950. — Т. XVI. — Б. 225—229. — 648 б. — 3500 экз.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Монар көпшәһе — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә  (Тикшерелгән 20 июнь 2010)