Оло Шатаҡ (тау)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Оло Шатаҡ
Оло Шатаҡ тауы башында
Оло Шатаҡ тауы башында
53°42′ с. ш. 57°38′ в. д.HGЯO
ИлРәсәй Рәсәй
РегионБашҡортостан
Тау системаһыКөньяҡ Урал
Тау һырты йәки массивОло Шатаҡ
Тау түбәһе бейеклеге1271 м
Оло Шатаҡ (тау) (Рәсәй)
Montanya.svg
Оло Шатаҡ
Оло Шатаҡ (тау) (Башҡортостан Республикаһы)
Montanya.svg
Оло Шатаҡ

Оло Шатаҡ— Белорет районындағы Көньяҡ Уралдағы Оло Шатаҡ һыртының иң бейек түбәһе.

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Оло Шатаҡ Ағиҙел һәм Оло Әүжән йылғалары араһында урынлашҡан. Көньяҡтан Үрге Әүжән, ә көнсығыштараҡ Үҙән ауылдары ята. Оло Шатаҡ тауының төҙөлөшө Көньяҡ Уралдың бөтә геологик тарихын асыҡ сағылдыра. Бының өсөн уны геологтар бигерәк тә ярата. Иң ҡыҙыҡлы таштар— ул шатаҡ конгломераттары йәғни боронғо дингеҙ менән йоморланған һуйырташтар.

Шатаҡ түбәһендә—ҙур яйла. Уны Ирәмәл массивы менән оҡшатырға мөмкин. Әммә Ирәмәлдән айырмалы рәүештә, Шатаҡта тау тундраһы әкренләп субальплы болондарға күсә һәм уға далалы берләшмәләр ҡушыла. Ботаниктар әйтеүенсә, Шатаҡтағы тау тундраһы —Уралда иң көньяҡ тундра. Ә Шатаҡтағы ҡарағас урмандары Көньяҡ Уралдың иң көнбайышта урынлашҡандары. Бында реликт ҡарағастар үҫә, улар мәңге балта күрмәгәндәр. Бында 200-300, хатта 600 йыллыҡ ҡарағастар үҫәләр[1].

Этимологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тауҙың боронғоса дөрөҫ атамаһы Бишитәк тауы. Был тауҙың биш битләүе, биш түбәле тигәнде аңлата. Ысынында ла был тау башынан 5 түбә күренә. Нишләп Шатаҡҡа әйләнеп киткәне билдәһеҙ, бәлки картографтарҙың иғтибарһыҙлығында йәки яңылышыуында булғандыр.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]