Ҡотоҡ-Сумған

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Ҡотоҡ-Сумған мәмерйәһе битенән йүнәлтелде)
Перейти к навигации Перейти к поиску

Ҡотоҡ-Сумған
Сумган-Кутук.jpg
53°00′02″ с. ш. 56°45′04″ в. д.HGЯO
ИлРәсәй Рәсәй
РегионБашҡортостан
Тәрәнлеге130 м
Оҙонлоғо9 860 м
Күләме350 мең м³
Типкарст
һыйҙырышлы тоҡомдарэзбизташ
Мәмерйәгә инеү юлы1
Яҡтыртыуюҡ
Ҡотоҡ-Сумған (Рәсәй)
Gfi-set01-cave red.svg
Ҡотоҡ-Сумған
Ҡотоҡ-Сумған (Башҡортостан Республикаһы)
Gfi-set01-cave red.svg
Ҡотоҡ-Сумған
Commons-logo.svg Ҡотоҡ-Сумған Викимилектә

Ҡотоҡ-Сумған мәмерйәһе — Башҡортостан милли паркы биләмәһендә урынлашҡан мәмерйә, тәбиғәт ҡомартҡыһы. Башҡортостандың Мәләүез районында Ағиҙел менән Нөгөш йылғалары араһында Нөгөш ҡасабаһынан 20-25 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

Был Көньяҡ Уралдың иң ҙур мәмерйәләренең береһе. Тәрәнлеге 116 м, киңлеге 20-гә 10 м, булған шахта менән башлана. 60 м тәрәнлектә һәм мәмерйәнең төбөнән төрлө яҡҡа юлдар һәм галереялар тарала, урыны менән лабиринттар осрай. Юлдарҙың дөйөм оҙонлоғо 9860 м, майҙаны 52,2 мең кв.м., күләме 350 мең м., тәрәнлеге 130 м.

Мәмерйәнең төбөндә Сумған йылғаһы ағып ята. Бик күп юлдар боҙланған. Юлдарҙың һәр береһе сталактиттарға, сталагмиттарға, сталагнаттарға бай. Мәмерйә эсендә кальцит быуалар, кеҫәләр (тупиктар), ҡыуышлыҡтар, хата "мәмерйә ынйылары"н да осратырға була.

Был комплекстағы ҡыҙыҡлы объекттар:

  • Ҡоток-Сумған мәмерйәһе үҙенең упҡын ауыҙы менән
  • Беренсе, Икенсе, Дүртенсе Ҡоток
  • Каскад мәмерйәһе
  • Карст тоннеле һәм күпере
  • «Ташлы өй» үҙәне
  • Ер астына китеп юғалыусы Күккүл, Ҡотоҡ, Сумған йылғалары.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]