Өргөн (күл)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Өргөн
54°23′51″ с. ш. 59°24′30″ в. д.HGЯO
ИлРәсәй Рәсәй
РегионБашҡортостан
Өргөн (күл) (Рәсәй)
Blue pog.svg
Өргөн
Өргөн (күл) (Башҡортостан Республикаһы)
Blue pog.svg
Өргөн
Bashturist.ru urgun1.jpg

Өргөн күле — Башҡортостандың Урал аръяғында, Учалы районында урынлашҡан.

Учалы тимер юл станцияһынан төньяҡта 6 км алыҫлыҡта ята. Оҙонса формала, көньяҡтан төньяҡҡа һуҙылған. Оҙонлоғо 4 км-ға яҡын, киңлеге 2,9 км, һыу өҫтө майҙаны 12кв. км. Күл тектоник юл менән барлыҡҡа килгән, төбө тигеҙ, уйпатлы. Тәрәнлеге 2-7 метр, көньяҡ өлөшөндә 5-7 метр, 8 метр тәрәнлектәге иң һур уйпаттар үҙәк өлөшөнә тура килә. Бәләкәй аялы утрауы бар. Uидрографик яҡтан күл Урал йылғаһы менән бәйле. Уҡа Мейәс һаҙлығы тип йөрөтөлгән һаҙлыҡлы иңкеүлек буйлап һыу ағып төшә. Төөбө 2,5 метр ҡалынлыҡта булған сапропель ҡатламынан тора. Һыуының химик составы буйынса гидрокарбонат-кальций-магнийлы тоҙло күлдәр иҫәбенә инә. Һыуы уртаса ҡатылыҡта, рН 8,5.Өргөн тирәһендә күп кенә күп кенә үҫемлектәрҙең һирәк төрҙәре үҫә. Күл эргәһендә һары умырзаяны һаҡлау буйынса заказник ойошторолған. Күлдә ҡыҙылғанат, суртан, сабаҡ, алабуға, ҡарабалыҡ, табан балыҡтары бар. 1965 йылда Өргән һәм уның тирә-яғы тәбиғәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителгән. Urgun pano s.jpg

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Кучеров Е. В., Кудряшов И. К., Максютов Ф. А. Памятники природы Башкирии. Уфа, 1974
  • Красная книга Башкирской АССР. Уфа, 1987.