Гәзит

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
«Relation» гәзитенең беренсе бите, 1609
Street Scene - Salta - Argentina.jpg

Гәзит, газета — даими исем менән билдәле бер йышлыҡта сығыусы матбуғат баҫмаһы. Боронғо ҡулдан яҙылған мәғлүмәттәр — гәзиттең боронғо өлгөһө. Юлий Цезарь «Сенат эше», "Халыҡтың көндәлек ижтимағи эше"н баҫтырып сығарған. Боронғо Римдә ваҡиғалар хроникаһын ағас таҡталарға яҙып барғандар. 911 йыл тирәһендә Ҡытайҙа «Цзинь бао» («Башҡала хәбәрҙәре») сыға башлай.

Газета һүҙе ваҡ итальян аҡсаһы (итал. gazzetta (гасета)) һүҙенән килеп сыҡҡан. XVI быуатта мәғлүмәт баҫмаһын (батша һарайындағы хәбәрҙәр, сауҙа яңылыҡтары, башҡа ҡалаларҙан хәбәрҙәр) уҡыған өсөн бер гасета түләгәндәр, йәғни иң бәләкәй аҡса менән түләгәндәр. Ә аҡсаға исемде һайыҫҡан (итал. gazza) биргән. Аҡсаға һайыҫҡан төшөрөлгән булған.

ГОСТ буйынса: гәзит — «нәшриәттә ваҡытлы матбуғат үҙенсәлегенә яраҡлаштырылған билдәле бер форматтағы бер йәки бер нисә биттән торған баҫма материал».

Гәзит тарихы ике мең йылға яҡын. Беҙҙең эраға тиклем үк Римда таҡтаға гипс һылап листовкалар сығарғандар. Улар хәҙерге газетаның башланғысы булып иҫәпләнә. Европала газета баҫыу 17-18 быуаттарҙа буржуаз революциялар башланған осорҙа башлана. Тәүге ваҡытлы баҫма сифатында ул 1609 йылда Страсбургта (Франция) барлыҡҡа килә. Шул уҡ осорҙа (1621 йылда) Рәсәйҙә газета сыға башлай. Дөрөҫ, ул ҡулдан яҙылған була. Газета тигән һүҙ итальян теленән алынған. Элек Италияла (Венецияла) ваҡ аҡсаны газета тип йөрөткәндәр. Ул ваҡытта Венецияла ҡулдан яҙылған листовкалар һатылмаған, шулай ҙа кешеләр уны уҡып сығыу өсөн ваҡ аҡса — газета түләгән. Һуңынан, баҫма бюллетендәр сығарыла башлағас, уның исеме шул аҡса исеме менән газета булып тороп ҡалған.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

  • Моисеев В. А. Журналистика и журналисты. К.: Дакор, 2002. — 400 с. ISBN 966-95845-3-1

Ссылки[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]