Иң ҙур империялар теҙмәһе

1492 йылдан алып бөгөнгө көнгәсә булған донъя колонизациялары

Теҙмә

Ҡоро ерҙең дөйөм майҙаны 148.939.063,133 кв. км..

Тарихи дәүерҙәр:

Боронғо заман — 476 йылға тиклем (Көнбайыш Рим империяһы тарҡала)

Урта быуаттар — 477 йылдан — 1453 йылға тиклем (Истанбул ҡолай)

Яңы дәүер — 1454 йылдан — 1945 йылғаса (Икенсе бөтә донъя һуғышы тамам)

Урын	№ п/п	Исеме	млн км²	Империя экспансияһы	Сәскә атҡан осоро.	Ҡыҙыҡлы факттар
1	0	Британия империяһы	33,67		1922	Британия империяһы кешелек тарихындағы иң ҙур империя булып һанала.
2	1	Монгол империяһы	33,0	</ref>	1270—1368	1206 йылда Сыңғыҙхан нигеҙләгән дәүләт, үҙ эсенә Япон диңгеҙенән алып Дунайға хәтле һәм Бөйөк Новгородтан алып Камбоджаға ҡәҙәре территорияларҙы ала.
3	2	Рәсәй империяһы	24.195		1867	Европала, Азияла, Төньяҡ Америкала үҙ биләмәләре була.
4	3	Советтар Союзы	22.4		1945 — 1991
5	4	Испания империяһы	20,0		1790	Португалия империяһы менән берлектә майҙаны буйынса 4-се урында торған империя.
6	5	Урыҫ батшалығы	19.0		1721	Яуыз Иван батша титулы алғас нигеҙләнә.
7	6	Цин Династияһы	14,7		1790	Ҡытайҙың һуңғы династияһы.
8	7	Юань династияһы	14,0		1310	1351-68 йылдарҙа тарҡала.
9	8	Өмәйяд хәлифәлеге	13,0		720—750
10	9	Француз колонияль империяһы	13		1938
11	10	Аббасидтар хәлифәлеге	11,1		750	Төрөктәр баҫымы аҫтында тарҡала.
12	11	Португалия колониаль империяһы	10,4		1815	1975 йылға тиклем ғүмер иткән империя.
13	12	Америка колониаль империяһы	9,8		1899
14	13	Бразилия империяһы	8,5		1880	1889 йылдан республика статусына күсә.
15	14	Ахеменидтар империяһы	8,0		-480 б.э.к.	Әрмән – фарсы империяһы.
16—17	15	Сасанидтар империяһы	7,4		620
16—17	16	Япон империяһы	7,4		1942
18	17	Ғәрәп хәлифәлеге	6,7		661
19—21	18	Рим империяһы	6,5		117
19—21	19	Хань Династияһы	6,5		100	Ҡытайҙағы иң оҙон ғүмерле империя.
19—21	20	Мин империяһы	6,5		1450	Ҡытайҙар идара иткән һуңғы династия.
22—23	21	Төрки ханлығы	6,0		557	603 йылға хәтле бар була.
22—23	22	Алтын Урҙа	6,0		1310	Икенсе исеме- Джүчи Олоҫо
24	23	Уйғыр ханлығы	5,5		800
25	24	Тан династияһы	5,4		715
26	25	Боронғо Македония	5,2		-323 б.э.т.	Александр Македонский идара иткән осор.
27	26	Ғосманлы империяһы	5,2		1683, 1829—1850
28	27	Фатимидтар хәлифәлеге	5,1		969
29—30	28	Маурьелар империяһы	5,0		-250 б.э.к.
29—30	29	Постимпериаль Монголия	5,0		1550
29 — 30	30	Беренсе Мексика империяһы	4,9		1822	XIX быуатта барлыҡҡа килгән империя.
31	31	Синь династияһы	4,7		10
32—35	32	Тибет империяһы	4,6		800	Урта быуаттарҙа булған.
32—35	33	Пала	4,6		850	Бөгөнгө Бенгалияла урынлашҡан империя.
32—35	34	Тимур дәүләте	4,6		1405	Икенсе исеме- Аҡһаҡ Тимер империяһы.
32—35	35	Бөйөк Моголдар империяһы	4,6		1690	Төркиҙәр идара иткән Индия иле.
36	36	Һундар дәүләте	4,03		-176 б.э.т.
37—42	37	Һундар империяһы	4,0		441	Аттила идара иткән империя.
37—42	38	Эфталиттар дәүләте	4,0		490
37—42	39	Көнсығыш төрөк ханлығы	4,0		624
37—42	40	Афшаридтар империяһы	4,0		1747
37—42	41	Көнбайыш төрөк ҡағанаты	4,0		630
37—42	42	Джуджан ханлығы	4,0		405
43—44	43	Селевкидтар империяһы	3,9	(территория һары төҫ менән күрһәтелгән)	-301 б.э.к.
43—44	44	Сәлджүктәр	3,9		1080
45—46	45	Италия колониаль империяһы	3,8		1940	Италия 1946 йылға хәтле империя булып тора.
45—46	46	Ҡушан батшалығы	3,8		200
47	47	Хулагуидтар дәүләте	3,75		1310	Хәҙерге Иранда урынлашҡан дәүләт.
48	48	Нидерландтар колониаль империяһы	3,7		1940	1945 йылға тиклем йәшәй.
49—51	49	Чола	3,6		1050
49—51	50	Хәрәзм дәүләте	3,6		1218
49—51	51	Өсөнсө рейх	3,6		1942	Гитлер етәкләгән Германия.
52—60	52	Гупта империяһы	3,5		400
52—60	53	Сығатай олоҫо	3,5		1310—1350	Олоҫто 1370 йылда Тамерлан юҡҡа сығара.
52—60	54	Сафауттар дәүләте	3,5		1512
52—60	55	Герман колониаль империяһы	3,5		1914
52—60	56	Цзинь (265—420)	3,5		300
52—60	57	Шейбанидҙар	3,5		1510	Бохара ханлығы.
52—60	58	Византия империяһы	3,5		555	Әрмән- грек дәүләте.
52—60	59	Һун империяһы	3,5		1100
61—62	61	Ғәзнәүиҙәр дәүләте	3,4		1029	Төрки дәүләт булып торған.
61—62	62	Беренсе француз колониаль империяһы	3,4		1670
63	63	Әлморавидтар	3,3		1147
64—65	64	Туғалаҡтар династияһы	3,2		1320	Һиндстандағы ислам дәүләте.
64—65	65	Гурид дәүләте	3,2		1200
66	66	Суй династияһы	3,1		610
67—72	67	Хәзәр ҡағанаты	3,0		850
66—72	68	Кальмар унияһы	3,0		1397	Дат унияһы.
66—72	69	Караханид ханлығы	3,0		1025	1402 йылда тарҡала.
66—72	70	Династия Каджар	3,0		1796
66—72	71	Дат короллеге	3,0		1800
66-72	72	Мәскәү кенәзлеге	3.0		1547
73	73	Саманидтар	2,85		928
74—79	74	Мидия империяһы	2,8		-585 б.э.к.	Ассирия.
74—79	75	Цинь династияһы	2,8		-206 б.э.к.
73—79	76	Аршакидтар Династияһы	2,8		1	Борынғо Парфия династияһы.
73—79	77	Цзинь (265—420)	2,8	(территория сары белән күрсәтелгән)	347
73—79	78	Лю Сун	2,8		420
73—79	79	Көнсығыш Рим Империяһы	2,8		450
80—82	80	Khilji dynasty	2,7		1312—1320	Быны ла ҡарап алығыҙ: en:Khilji dynasty
80—82	81	Әйүбидтар Династияһы	2,7		1190
80—82	82	Маджапахит Империяһы	2,7	150px	1389
83	83	Ляо Династияһы	2,6		947	Ҡытай династияһы.
84—90	84	Һинд-грек батшалығы	2,5	120px	-150 б.э.к.
84—90	85	Грек-бактрий батшалығы	2,5		-184 б.э.к.
84—90	86	Чжао	2,5		329	Ҡытайлылар дәүләте.
84—90	87	Маратхтар иле	2,5		1760
84—90	88	Бельгия колониаль империяһы	2,5		1914
84—90	89	Ҡара ҡытай ханлығы	2,5		1210	1218 йыдан Монгол Империяһында.
84—90	90	Ҡаҙаҡ ханлығы	2,5		1511	1868 йыдан Рәсәй империяһында.
91—92	91	Цзинь (1115—1234) династияһы (1115—1234)	2,3	(территория ҡәнәфер төҫ менән күрһәтелгән)	1126
91—92	92	Көньяҡ Ци	2,3		502
93—96	93	Көньяҡ Һун	2,1	(территория ҡуйы ҡыҙыл менән күрһәтелгән)	1100
93—96	94	Мәмлүк солтанлығы	2,1		1300
93—95	95	Мәмлүк солтанлығы	2,1		1400
93—96	96	Беренсе француз империяһы	2,1		1813	Наполеон Бонапарт осоро.
97—106	97	Вэй	2,0	(территория канәфер белән күрсәтелгән)	263
97—106	98	Төньяҡ Хань	2,0		316
97—106	99	Цинь	2,0		376
97—106	100	Көнбайыш Рим империяһы	2,0		395
97—106	101	Төньяҡ Вэй	2,0		450
97—106	102	Саффаридтар	2,0		900
97—106	103	Әлмөхәдтәр	2,0		1200
97—106	104	Сатавахана	2,0		90
97—106	105	Раятарангиндар	2,0		750
97—106	106	Инктар империяһы	2,0	70px	1527
107—108	107	Гурджара-Пратихара	1,8		860
107—108	108	Себер ханлығы	1,8		1520	Төрки феодаль ханлығы.
109	109	Раштракуттар	1,7		805
110—111	110	Буидтар	1,6		980
110—111	111	Дәһли солтанаты	1,6		1228
112—119	112	Һинд-парфян батшалығы	1,5		50
112—119	113	У батшалығы	1,5	(территория яшел белән күрсәтелгән)	221
112—119	114	Төньяҡ Чжоу	1,5		577
112—119	115	[[Нанда династияһы]	1,5		-350—321 б.э.к.	Магадха батшалығы вариҫы.
112—119	116	Һинд-скиф батшалығы	1,5		-100 б.э.к.
112—119	117	Тулунидтар	1,5		900	Хәлифәттән бәйһеҙ беренсе мысыр династияһы.
112—119	118	Идрисидтар	1,5		828
112—119	119	Сури династияһы	1,5		1545	Быны ла ҡарағыҙ: en:Suri dynasty
120—121	120	Ассирия	1,4		-670 б.э.к.	Донья тарихындағы иң беренсе империя.
120—121	121	Һонғай империяһы	1,4		1500
122—123	122	Византия империяһы (Македония династияһы)	1,35		1025
122—123	123	Харша	1,35		625—648	Феодал дәүләт.
124—128	124	Киев Русе	1.3		1054
124—128	125	Лян династияһы	1,3		502—549
124—128	126	Көнбайыш Вэй	1,3		557
124—128	127	Һуңғы Лян (907—923)	1,3		923
124—128	128	Һуңғы Тан	1,3		923
129	129	Мали империяһы	1,29		1312	13-15 быуаттарҙа Африкала урынлашҡан империя.
130—132	130	Шан династияһы	1,25		-1122 б.э.к.
130—132	131	Көнбайыш Чжоу	1,25		-1122 б.э.к.
130—132	132	Аксум батшалығы	1,25		350
133—137	133	Бөйөк Карл Империяһы	1,2		814	Франктар дәүләте.
133—137	134	Речь Посполитая	1,2		1650
133—137	135	Шривиджая	1,2		1200	Боронғо Малайзия батшалығы.
133—137	136	Шунга империяһы	1,2		-150 б.э.т.
133—137	137	Ҡуш батшалығы	1,2	(-400 б.э.к.)	-700 б.э.т.
138	138	Раттанакосин	1,12		1782	Бөгөнгө Таиланд.
139—141	139	Чалукья	1,1		636
139—141	140	Швеция	1,1		1658
139—141	141	Дәһли солтанаты	1,1	(уңда)	1517
142—154	142	Боронғо Египт	1,0		-1450 б.э.к.
142—154	143	Яңы батшалыҡ	1,0		-1300 б.э.к.	Яңы Египт батшалығы.
142—154	144	Эллиндар Египты	1,0	(территория зәңгәр менән күрһәтелгән)	-301 б.э.к.
142—154	145	Көнсығыш Вэй	1,0		550
142—154	146	Ци	1,0		550
142—154	147	Таһиридтар	1,0		800
142—154	148	Kalachuri	1,0		1050	Тулырак: en:Kalachuri
142—154	149	Изге Рим империяһы	1,0		1050
142—154	150	Си Ся	1,0	(территория кызыл белән күрсәтелгән)	1100	Си Ся вә Тангутс батшалығы .
142—154	151	Чалукья империяһы	1,0		1121	Тулыраҡ: en:Western Chalukya Empire
142—154	152	Камбуджадеша	1,0		1290
142—154	153	Авар ҡағанлығы	1,0	(территория ҡыҙыл менән күрһәтелгән)	600
142—154	154	Канем-Борно	1,0		1200	Африка иле.
155—156	155	Калинга	0,9		-10 до н. э.
155—156	156	Конбаун	0,9		1800	Илдең баш ҡалаһы бер нисә тапҡыр филдәр ярҙамында урынынан күсерелгән.
157—158	157	Иҙел буйы Болғарстаны	0,9		1100
157—158	158	Бөйөк Литва кенәзлеге	0,9	150px	1430
159-166	159	Бөйөк Әрмән иле	0,8		-83 б.э.к.
159—166	160	Аккад	0,8	(территория яшел белән күрсәтелгән)	-2250 б.э.к.
159—166	161	Һуңғы Цзинь (936—947)	0,8		936
159—166	162	Империя Гана	0,8		1067
159—166	163	Паган	0,8		1200
159—166	164	Көнбайыш Кшатраптар	0,8		100
159—166	165	Химьяр	0,8		400	Химьяр
159—166	166	Бохай	0,8		830
167—174	166	Ҡазан ханлығы	0,7		1540	Иҙел буйы төрки дәүләте.
167—174	167	Меровинглар	0,7		558
167—174	168	Беренсе Болғар батшалығы	0,7		900
167—174	169	Шу батшалығы	0,7	(территория канәфер белән күрсәтелгән)	221
167—174	170	Яҙауҙар	0,7		1250
167—174	171	Парамара	0,7		1050	Тулыраҡ: en:Paramara)
167—174	172	Дали	0,7	(территория шәмәхә белән күрсәтелгән)	1200
167—174	173	Виджаянагар империяһы	0,7		1529
167—174	174	Наньчжао	0,7		830
175	175	Австро-Венгрия	0,67		1913
176—178	176	Боронго Египт	0,65		-1650 б.э.к.
176—178	177	Һуң Боронғо Египт батшалығы	0,65		-550 б.э.к.
176—178	178	Вакатака Династияһы	0,65		450	См. также: en:Vakataka dynasty
179—184	179	Вестготлао	0,6	150px	580
179—184	180	Курдтар хәлифәлеге	0,6		1000
179—184	181	Рай Династияһы	0,6		675	Тулыраҡ: en:Rai Dynasty
179—184	182	Маукхари Династияһы	0,6		600
179—184	183	Бахмани	0,6		1470
179—184	184	Низам	0,6		1740	Тулыраҡ: en:Nizam
185	185	Сикхтар батшалығы	0,56		1845
186—195	186	Урта Боронғо Египт батшалығы	0,5		-1850 б.э.к.
186—195	187	Лидия	0,5		-585 б.э.к.
186—195	188	Вавилон	0,5		-562 б.э.к.
186—195	189	Кошала	0,5		-543 б.э.к.
186—195	190	Магадха (Шишунага Династияһы)	0,5		- б.э.к.
186—195	191	Чу батшалығы	0,5		-350 б.э.к.
186—195	192	Пандья	0,5		1251
186—195	193	Һуңғы Хань	0,5		947
186—195	194	Кангүй	0,5		-100 б.э.к.
186—195	195	Остготтар Короллеге	0,5		510
196—198	196	Когурү	0,45		476
196—198	197	Ся династияһы	0,45		-1800 б.э.к.
196—198	198	Яңы Боронго Египт батшалығы	0,45		-1250-1220 б.э.к.
199—201	199	Ҡырым ханлығы	0,4		1500
199—201	200	Боронғо Египт батшалығы	0,4		-2400 б.э.к.
199—201	201	Ассирия	0,4		-1080 б.э.к.
202	202	Латин империяһы	0,35		1204
203—206	203	Һинд цивилизацияһы	0,3		-1800 б.э.к.
203—206	204	Митанни	0,3		-1450 б.э.к..
203—206	205	Карфаген	0,3		-220 б.э.к.
203—206	206	Палеологтар (1260—1453)	0,3		1300	Тулыраҡ: en:Byzantium under the Palaiologoi
207-209	207	Урарту	0,25		-743 б.э.к.
207—209	208	Беренсе вавилон династияһы	0,25		-1690 б.э.к.	Шулай уҡ ҡара: en:First Babylonian Dynasty
207—209	209	Галич-Волын кенәзлеге	0,25		1392
210	210	Серб батшалығы	0,25		1350
211	211	Ацтектар империяһы	0,22		1520
212—215	212	Элам	0,2		-1160 б.э.к.
212—215	213	Исин	0,2		-1130 б.э.к.
212—215	214	Византия (Аморий династияһы осоронда) (820—867)	0,2		750	Тулыраҡ: en:Phrygian Dynasty
212—215	215	Гетманщина	0,2	150px	1654
216—217	216	Ассирия	0,15		-1730 б.э.к.
216—217	217	көнсығыш Чжоу	0,15		-770 б.э.к.

Һылтанмалар

• Исторические карты и схемы
• Hempstone, Smith Africa, Angry Young Giant — Whitefish: Kessinger Publishing, LLC, 2007. — P. 664 pages. — ISBN 0-54844-300-9.
• Jonathan M. Adams, Thomas D. Hall and Peter Turchin (2004). East-West Orientation of Historical Empires.
• J. Beloch (1886), Die Bevölkerung der griechisch-römischen Welt, Duncker and Humblot, Leipzig.
• Jean-Noël Biraben (2003). «The rising numbers of humankind», Populations & Societies 394.
• Roger Boesche (2003). «Kautilya’s Arthashastra on War and Diplomacy in Ancient India», The Journal of Military History 67 (p. 9-38).
• Stephen Broadberry and Mark Harrison (2005). The Economics of World War I. ISBN 0-521-8521 2-9.
• Christopher Chase-Dunn, Alexis Álvarez, and Daniel Pasciuti (2002). Power and Size: Urbanization and Empire Formation in World-Systems Since the Bronze Age.
• Ferguson Niall Colossus: The Price of America's Empire — Penguin, 2004. — ISBN 1594200130.
• Raymond W. Goldsmith (1984), «An estimate of the size and structure of the national product of the Early Roman Empire», Journal of the International Association for Research in Income and Wealth 30
• Bruce R. Gordon (2005). To Rule the Earth… (See Bibliography for sources used.)
• Mark Harrison (1998). The Economics of World War II: Six Great Powers in International Comparison.
• Angus Maddison (2001). The World Economy: A Millennial Perspective. OECD, Paris.
• Angus Maddison (2006). The Contours of the World Economy 1-2030 AD.
• Colin McEvedy and Richard Jones (1978), «Atlas of World Population History», Facts on File (p. 342-351). New York.
• Sevket Pamuk (2005), «The Ottoman Empire in World War I». In Stephen Broadberry and Mark Harrison (2005), The Economics of World War I, p. 112-136. Cambridge University Press. ISBN 0-521-8521 2-9.
• Donald Quataert (2005). The Ottoman Empire, 1700—1922.
• Walter Scheidel (2005). The monetary systems of the Han and Roman empires. Стэнфордский университет.
• Walter Scheidel (2006). Imperial state formation in Rome and China. Стэнфордский университет.
• Carla M. Sinopoli (2003). The Political Economy of Craft Production: Crafting Empire in South India, C. 1350—1650.
• Ralph Thomlinson (1975), Demographic Problems, Controversy Over Population Control, Second Edition.
• Dr Frances Wood (2006). China: The Three Emperors.
• H. Yoon (1985). «An early Chinese idea of a dynamic environmental cycle», GeoJournal 10 (2), p. 211-212.