Зарарлы бәйлелек (аддикция)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Аддикция битенән йүнәлтелде)
Перейти к навигации Перейти к поиску

Адди́кция (ингл. addiction — бәйлелек, зарарлы ғәҙәт), киң мәғәнәлә — билдәле бер даирәлә кешегә йоғонто яһай торған бәйләнсек ихтыяж. Термин йыш ҡына дарыуға бәйлелек, наркомания кеүек күренештәр өсөн ҡулланыла, хәҙерге көндә химик булмаған бәйлелек өсөн дә ҡулланыла[1], мәҫәлән интернетҡа бәйлелек, комьютер уйындарына бәйлелек, шопоголизм, артыҡ ашау, фанатизм һәм башҡалар[2][3][4][5].

Үҙ ихтыярынан тыш ят һәм еңел генә ҡотола алмаҫлыҡ ғәҙәттәрҙе үҙләштереү; шәхес был ғәҙәттәрҙең насар икәнлеген аңлай һәм хатта уларға ҡаршы уңышһыҙ көрәшә лә.

Термин тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иң тәүҙә дарыу препараты ҡулланыуға бәйле фармакология термины булараҡ файҙаланыла. Дарыуҙы (легаль йәки легаль булмаған наркотикты) ҡапыл туҡтатыу синдромы булмаһын өсөн тейешле күләмдә ҡабул итеү, үҙ-үҙеңде тотоуҙың шуға бәйле булыуына килтерә[6]. Дөйөм алғанда, аддикция шартлы рәүештә физик бәйлелек синдромына һәм психологик үҙ-үҙеңде тотоу синдромына бүленә[7][8].

Психологияла үҙ-үҙеңде тотоу аддикцияһы, шәхес аңының билдәле бер эшмәкәрлеккә бәйле торошо, был бәйлелекте үҙ алдына еңеп сыға алмау хәле тип билдәләнә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. А.Л.Свенцицкий Краткий психологический словарь — Проспект, 2011. — Б. 11. — 512 б. — ISBN 978-5-392-01704-1.
  2. Taylor, C.Z. (March 2002). «Religious Addiction: Obsession with Spirituality». Pastoral Psychology (Springer Netherlands) 50 (4): 291–315. DOI:10.1023/A:1014074130084.
  3. "Depression", The Columbia Electronic Encyclopedia, Columbia University Press, 2007, <http://www.infoplease.com/ce6/sci/A0815204.html> 
  4. Nowack, W.J. Psychiatric Disorders Associated With Epilepsy. eMedicine Specialities. WebMD (2006-08-29). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 июнь 2012.
  5. Beck, D.A. Psychiatric Disorders due to General Medical Conditions (PDF). Department of Psychiatry, University of Missouri-Columbia (2007). Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 апрель 2008.
  6. Пятницкая И. Н. Клиническая наркология. Л., Медицина. 1975. 332 с.
  7. Albrecht U, Kirschner NE, Grüsser SM (2007). «Diagnostic instruments for behavioural addiction: an overview». Psychosoc Med 4: Doc11. PMID 19742294.
  8. С.Ю.Циркин Справочник по психологии и психиатрии детского и подросткового возраста — 2. — Питер, 2004. — Б. 561. — 896 б. — ISBN 5-318-00115-7.