Бәләтәр

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Бәләтәр
башҡ. (Бәләтәр, Бәләтүр)
54°29′56″ с. ш. 58°38′10″ в. д.HGЯO
ИлРәсәй Рәсәй
РегионБашҡортостан
Тау системаһыКөньяҡ Урал
Оҙонлоғо20 км
Киңлеге6 км
Юғары нөктәһе790 м
Бәләтәр (Рәсәй)
Montanya.svg
Бәләтәр

Бәләтәр, БәләтүрБашҡортостан (Көньяҡ) Уралындағы һырт.

Урынлашҡан урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылынан төньяҡтараҡ Ағиҙел һәм Алағуян (Ағиҙел й. ҡушылдығы) йй. араһында меридиональ йүнәлештә һуҙылған. Оҙонлоғо 20 км, үҙәк өлөшөнөң киңлеге — яҡынса 6 км, абс. бейеклеге 790 м (Серекәй тауы). Рельефы Алағуян һәм Бөһөндө (Ағиҙел й. ҡушылдығы) йй. үҙәндәре, биләндәр һәм сағылдар м‑н йырғыланған, урыны м‑н таш ишелмәләре күҙәтелә. Йылға селтәре ныҡ бөгөлләнә. Һырттың төньяғында йомро формалы түбәләр, көньяғында конус һымаҡ түбәләр айырылып тора, битләүҙәре текә. Өҫкө рифейҙың елмәрҙәк свитаһы ҡомташтарынан, алевролиттарынан, һәүерташтарынан тора.

Ландшафтары аҡһыл һоро тау-урман тупрағындағы ҡайын, ҡайын-ҡарағай һәм ҡайын-уҫаҡ-ҡарағай урмандарынан ғибәрәт; ҙур майҙанды йүкә һәм имән урмандары биләй, ҡарағас урмандары осрай. Тау араһындағы уйпатлыҡтарҙа һаҙмат урындар бар, көньяҡ-көнбайышта — төрлө үләнле урман болондары.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

И.М.Япаров, Тәржемәсе И.М.Япаров Бәләтәр // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2019. — ISBN 978-5-88185-143-9.