Дацин

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Дацин
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1959
Рәсми атамаһы 大庆市
Дәүләт Ҡытай
Административ-территориаль берәмек Хэйлунцзян[d]
Халыҡ һаны 2 904 532 кеше (2010)
Административ рәүештә бүленә Сарту[d], Лунфэн[d], Жанхулу[d], Хунган[d], Датун (Дацин)[d], Чжаочжоу[d], Чжаоюань[d], Линьдянь[d] һәм Дурбэд-Монгольский автономный уезд[d]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 149±1 Метр
Сәғәт бүлкәте UTC+08:00[d]
Туғандаш ҡала Калгари, Луганск һәм Красноярск
Майҙан 22 161±1 км²
Почта индексы 163000
Урынлашыу картаһы
Категория с картами на Викискладе Maps of Daqing
Урындағы телефон коды 0459
Номер тамғаһы коды 黑E
Commons-logo.svg Дацин Викимилектә

Дацин (ҡыт.ябай. 大庆, пиньинь: Dàqìng) — Ҡытай Халыҡ Республикаһының Хэйлунцзян провинцияһында ҡала округы. Исеме Дацин һүҙмә-һүҙ «бөйөк байрам» тип тәржемәләнә[1]

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Быуаттар дауамында хәҙерге ҡала окургы биләмәһендә даими ултыраҡ булмаған, тәүге күскенселәр тик XX быуат башында Ҡытай-Көнсығыш тимер юлы станцияһы төҙөлгәс кенә барлыҡҡа килгән. 1913 йылда Аньда (安达县) өйәҙенә нигеҙ һалына

1959 йылдан Дацин газ ятҡылыҡтары эшкәртелә башлай, һәм 1960 йылда Аньда өйәҙе бөтөрөлә, ә уның урынына Аньда ҡала округы ойошторола, ул илдең мөһим нефть химияһы базаһы була. Дацин барлыҡҡа килеү ваҡытынан алып илдең бөтә эшселәре өсөн өлгө булып һанала, Мәҙәни инҡилап йылдарында бөтә Ҡытай буйынса «Индустрияла Дациндан өйрәнергә!» тигән лозунгтар яңғырай.

1964 йылда Аньда ҡала округы бөтөрөлә, ә уның урынына Айырым Аньда районы (安达特区) төҙөлә. 1965 йылда Айырым Аньда районының көнсығыш өлөшө яңынан Аньда өйәҙе була, ә ҡалған өлөшөндә Аньда ҡалаһы ойошторола, ул туранан-тура провинцияның хөкүмәтенә буйһона (ҡаланың үҙендә уны йыш ҡына рәсми булмаған рәүештә «Аньда» тип түгел, ә «Дацин» тип атайҙар). 1979 йылдың декабрендә Аньда ҡалаһы Дацин тип үҙгәртелә.

1992 йылда Аньда ҡала округы составына Цицикар ҡала округы составынан Линьдянь һәм Дурбэд-Монгольский автономиялы өйәҙҙәре, шулай уҡ Суйхуа округынан Чжаочжоу һәм Чжаоюань өйәҙҙәре тапшырыла.

Иҡтисады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡаланың көнсығыш районы — сәнәғәт районы, бында Дацин нефть эшкәртеү химия заводы, Лунфун электр станцияһы, ашламалар етештереү буйынса Дацин заводы һәм этилен етештереү буйынса химия комбинаты урынлашҡан. Төньяҡ-көнсығышта ике һыуһаҡлағыс һәм мәҙәни район урынлашҡан. Дациндың көнбайышында юғары уҡыу йорттары эшләй. Көньяҡ-көнбайыш районда «Линьюань» нефть эшкәртеү комбинаты, «Синьхуа» энергия менән тәьмин итеү предприятиеһы һәм нефть продукцияларын һатыу буйынса төп станция эшләй[2].

Ҡаланың коммерция авиаташыуҙарын Саэрту аэропорты хеҙмәтләндерә.

Административ-территориаль бүленеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Административ-территориаль планда Дацин ҡала округы 5 ҡала районына, 3 өйәҙгә, 1 автономиялы өйәҙгә бүленә.

Карта
Daqing mcp.png
# Статусы Исеме Иероглифтар Пиньинь Халҡы (2003) Майҙаны (км2) Халыҡ тығыҙлығы (/км2)
1 Район Сарту 萨尔图区 Sà'ěrtú qū 260,000 549 474
2 Район Лунфэн 龙凤区 Lóngfèng qū 160,000 510 314
3 Район Жанхул 让胡路区 Rànghúlù qū 380,000 1,394 273
4 Район Датун 大同区 Dàtóng qū 250,000 2,235 112
5 Район Хунган 红岗区 Hónggǎng qū 130,000 812 160
6 Өйәҙ Чжаочжоу 肇州县 Zhàozhōu xiàn 440,000 2,445 180
7 Өйәҙ Чжаоюань 肇源县 Zhàoyuán xiàn 450,000 4,198 107
8 Өйәҙ Линьдянь 林甸县 Líndiàn xiàn 270,000 3,591 75
9 Дурбэд-Монгол автономиялы өйәҙ 杜尔伯特蒙古族自治县 Dù'zìzhìxiàn ěrbótè Měnggǔzú 250,000 6,427 39

Халыҡтың милли составы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2000 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы Дацин ҡалаһы округы биләмәһендә киләһе милләт вәкилдәре йәшәй:

Милләте Һаны Өлөшө
Ҡытайҙар 2.474.304 95,98 %
Монголдар 63.025 2,44 %
Манжурҙар 25.588 0,99 %
Корейҙар 6.156 0,24 %
Хуэй 5.157 0,2 %
Даур 1.008 0,04 %
Сибо 659 0,03 %
Мяо 470 0,02 %
Туцзя 440 0,02 %
Чжуан 178 0,01 %
Башҡалар 1.066 0,04 %

Транспорты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Дацин аша Биньчжоу тимер юлы үтә. Торба үткәргес транспорты Сковородино-Дацин торба үткәргесенән ғибәрәт, ул 2011 йылда эшен башлай.[3]

Туғандаш ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Сит ил менән бәйләнеш ҡаланың тышҡы бәйләнештәр — Красноярск ҡалаһы хакимиәте рәсми сайты (рус.) (инг.) (нем.)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Дацин — информация о территории, населении и истории изменений административно-территориального деления на сайте 行政区划网 (кит.)
  • Дацин — город нефтяников. 30-07-2008 // Китайский Информационный интернет-центр.