Каруан (ҡала)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ҡала
Кайруан
ғәр. القيروان
Montage ville de Kairouan.png
Ил

Тунис

Виләйәт

[[Каруан (виләйәт)|]]

Координаталар

35°40′35″ с. ш. 10°06′06″ в. д.HGЯO

Нигеҙләнгән

670

Халҡы

117 903 кеше (2004)

Картаны күрһәтергә/йәшерергә
Кайруан (Земля)
Кайруан
Кайруан

Каруа́н[1][2] (иҫк. Каирван, Кайраан[3]; ғәр. القيروان‎, Эль-Кайрван[4] — «Каруан») — Туниста урынлашҡан, Мәғриб мосолмандарының иң изге ҡалаһы. Сус ҡалаһы менән, көнсығышҡа табан 61 км алыҫлыҡта ятҡан тимер юлы һәм шоссе аша бәйләнгән.

1988 йылда Бөтә донъя мираҫы ҡомартҡылары исемлегенә индерелгән.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

670 йылда Амр ибн әл-Асты туғанының улы — Укба ибн Нафи Византия ҡәлғәһе урынына ғәрәптрәҙең Төньяҡ Африканы баҫып алыу өсөн плацдарм рәүешендә Каруанға нигеҙ һала. Ул урта быуаттарҙа тәүҙә Аглабидтарҙа, һуңынан Фатимидтарҙа һәм Зиридтарҙа Ифрикияның баш ҡалаһы була.

Даланы эшәкәртеүҙән күсмә йәшәүгә күсеү менән бергә хилал ҡәбиләләренең бедуиндарҙың һөжүме XI быуатта баш ҡаланы Каруандан Тунисҡа күсерергә мәжбүр итә. Шул ваҡыттан бирле бөлгән Каруан баш ҡаланан алыҫтағы күскенселәр өсөн аҙыҡ-түлек һатыу сауҙа үҙәге булараҡ үҫешә.

Иҫтәлекле урындар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Каруанда бик күп мәсеттәр һаҡланған. Беренсе урында 670 йылда ҡала менән бергә һалынған Каруан йәмиғ мәсете тора. Хәҙерге ҡәлғәгә оҡшаған 35 метрлы йорт — Аглабидтар дәүере ҡомартҡыһы. Төҙөлөш өсөн материалдарҙы ғәрәптәр емергән Эль-Джемдан алып киләләр, шулар иҫәбенә 414 антик колонна инә. 1057 йылда мәсет күскенселәрҙең барымталарынан бик ҙур зыян күрә.

Мәсеттән башҡа, Карундың изге урындарына Мөхәммәт юлсылары береһенең кәшәнәһе һәм IX быуаттың 73 метрлыҡ йөҙөү бассейны инә. Был ҡомартҡылар стена менән уратылған боронғо мәҙинәнән ситтә урынлашҡан.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Тунис. Справочная карта. Масштаб 1:1 000 000. Омск, Роскартография, 2004
  2. Словарь географических названий зарубежных стран / отв. редактор А. М. Комков — 3-е изд., перераб. и доп. — М.: Недра, 1986. — Б. 142.
  3. Каирван // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
  4. Инструкция по передаче на картах географических названий арабских стран. — М.: Наука, 1966. — С. 23.