Кеми

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Кеми
фин. Kemi[1]
Герб
Нигеҙләү датаһы 1869
Рәсем
Рәсми атамаһы Kemin kaupunki
Рәсми тел Фин теле[2][3]
Дәүләт  Финляндия[4]
Административ-территориаль берәмек Лапландия[d]
Сәғәт бүлкәте UTC+2:00[d] һәм UTC+3:00[d]
Статистическая область Kemi-Tornio sub-region[d][5]
Ассоциацияләшкән сайлау округы Lapland[d]
Закондар сығарыу органы Kemi City Council[d]
Халыҡ һаны 19 371 кеше (31 декабрь 2023)[6]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 4 ± 1 метр
Туғандаш ҡала Висмар[7], Секешфехервар[d][7][8], Лулео[d][7], Липтовски-Микулаш[7], Ньютаунардс[d], Танга[d][9], Ухань[9], Тромсё[d] һәм Кохтла-Ярве[d]
Штаб-фатирҙың урынлашыуы Ратуша Кеми[d], Кеми, Лапландия[d], Лаппландское агентство регионального управления[d], Финляндия
Сиктәш Торнио[d][10], Симо[d][10] һәм Кеминмаа[10]
Майҙан 95,38 км² (1 ғинуар 2023)[11]
Рәсми сайт kemi.fi
kemi.fi/sv/
kemi.fi/en/
Урынлашыу картаһы
Классификация климата Кёппена субарктический континентальный климат (Dfc)[d]
Citizen's initiatives URL kuntalaisaloite.fi/fi/ha…[12]
kuntalaisaloite.fi/sv/so…[12]
Элементтың күренеше өсөн категория Category:Views of Kemi[d]
Карта
 Кеми Викимилектә

Кеми (фин. Kemi, швед. Kemi, с-саамск. Giepma) — Финляндияла Лаппи провинцияһында ҡала коммунаһы. Ботник ҡултығының яры буйында, Кемийоки йылғаһы тамағы эргәһендә, Торнио ҡалаһынан алыҫ түгел ерҙә урынлашҡан.

Кеми коммунаһы 747,44 км² майҙанды биләй, шуның 102,59 км² майҙаны ҡоро ер, ҡалғаны ҡултыҡтың яр буйы һыуҙары һәм һыу ятҡылыҡтарына тура килә.

Коммунаның халҡы 22 581 кеше тәшкил итә.

Тарихы[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Ҡултыҡҡа сығыуҙы тәьмин итеү өсөн Кемиға 1869 йылда император Александр II указы буйынса нигеҙ һалына.

1883 йылда целлюлоза заводы төҙөлә, ә 1927 йылдан целлюлоза етештереү башлана.

Коммунаһы.[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Райондары[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Кеми ҙур Саувосаари, Койвухарью, Кивикко, Сювякангас һәм Хепола райондарына бүленә. Кеми үҙәге Саувосаари районында урынлашҡан.

Иҡтисады[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Ҡаланың иҡтисади нигеҙен ҡағыҙ һәм ҡатырға етештереү тәшкил итә.

Рәсәй ҙән туристарҙы йәлеп итеү акценты менән

туристик бизнес үҫешә[13].

Транспорты[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Кеми тимер юл станцияһы

Кеми тимер юл станцияһы дәүләт тимер юлы компанияһы VR идаралығы аҫтында.

Кеми аша автомагистраль 4 һәм (фин. 4 Valtatie) һәм E8, E75 европа маршруттары үтә.

Иҫтәлекле урындары[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

1902 йылда төҙөлгән лютеран сиркәүе
  • Кеми сиркәүе, 1902 йылда неоготик стилдә төҙөлгән.
  • Ҡар замогы — LumiLinna
  • Аҫыл таштар галереяһы
  • «Сампо» боҙватҡысы
  • Jähti елкәнле судноһы, XIX быуаттағы караптар өлгөһө буйынса төҙөлгән.

Билдәле кешеләре[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

  • Тони Какко, Sonata Arctica төркөмөнөң вокалисы .
  • Томми Портимо, Sonata Arctica төркөмөндә музыкант.

Туғандаш ҡалалар[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

  1. http://paikkatiedot.fi/so/1000772/10746999National Land Survey of Finland.
  2. http://www.stat.fi/meta/luokitukset/kunta/001-2012/luokitusavain_ks.html
  3. Kuntien ja kielisuhdeluokituksen 2024 välinen luokitusavain, Klassificeringsnyckeln mellan kommuner och språklig indelning år 2024, The correspondence table between municipalities and language distribution in 2024Статистический центр, 2024.
  4. archINFORM (нем.) — 1994.
  5. Kuntien ja seutukuntien vuoden 2024 välinen luokitusavainСтатистический центр.
  6. Population growth biggest in nearly 70 yearsСтатистический центр.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Kansainvälinen toiminta ja yhteistyöКеми.
  8. https://www.szekesfehervar.hu/kemi
  9. 9,0 9,1 Kansainvälinen toiminta ja yhteistyö
  10. 10,0 10,1 10,2 https://www.stat.fi/org/avoindata/paikkatietoaineistot/kuntapohjaiset_tilastointialueet.html
  11. Suomen pinta-ala kunnitain 1.1.2023 (фин.)MML.
  12. 12,0 12,1 (unspecified title)
  13. Северный город Кеми пытается привлечь туристов из России // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 3 ғинуар 2014. (Тикшерелеү көнө: 3 ғинуар 2014)
  14. Города-побратимы Мурманской области // Кольская энциклопедия. В 5-и т. Т. 1. А — Д / Гл. ред. А. А. Киселёв. — Санкт-Петербург : ИС ; Апатиты : КНЦ РАН, 2008. — С. 502.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]