Кутна-Гора

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Кутна-Гора
ФлагГерб
Kutna Hora CZ flag.gifCOA Kutna Hora.png
Рәсем
Дәүләт Flag of the Czech Republic.svg Чехия[1]
Административ үҙәге Кутна-Гора[d]
Административ-территориаль берәмек Кутна-Гора[d]
Һыу ятҡылығы буйында урынлашҡан Bylanka (Vrchlice tributary)[d] һәм Vrchlice[d]
Хөкүмәт башлығы Josef Viktora[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы Czech Inspiration[d]
Халыҡ һаны 20 580 кеше (1 ғинуар 2019)[2]
Административ рәүештә бүленә Hlouška[d][3], Kaňk, Kutná Hora[d][3], Karlov[d][3], Q12031976?[3], Malín[d][3], Neškaredice[d][3], Perštejnec[d][3], Poličany[d][3], Седлец[d][3], Šipší[d][3], Vrchlice[d][3] һәм Žižkov[d][3]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 254 Метр
Туғандаш ҡала Реймс[d], Эгер һәм Тарновске-Гуры
Сиктәш Grunta[d], Libenice[d], Církvice[d], Nové Dvory[d], Třebešice[d], Кршесетице[d], Malešov[d], Miskovice[d], Hlízov[d] һәм Kluky[d]
Майҙан 33,071625 км²[4]
Почта индексы 284 01
Электронная почта kancelar@mu.kutnahora.cz
Рәсми сайт mu.kutnahora.cz
Һәйкәлдәр исемлеге Q12052137?
Беренсе яҙма телгә алыу 1289[5]
Категория с картами на Викискладе Maps of Kutná Hora
Бында ерләнгән кешеләр категорияһы Q25630915?
Номер тамғаһы коды S
Исторический регион Богемия[d]
Commons-logo.svg Кутна-Гора Викимилектә


Кутна-Гора (чех Kutná Hora), элекке. Куттенберг (нем. Kuttenberg) — Урта Чехия крайы ҡалаһы. Кутна Гора районының администраив үҙәге һәм киң вәкәләтле муниципалитеты. Праганан көнсығышҡа табан 60 км алыҫлыҡта, Кутна-Гора яҫы таулығында, диңгеҙ кимәленән 254 метр бейеклектә урынлашҡан.

Халҡы — 21,1 мең кеше (2005 йыл мәғлүмәттәре буйынса).

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Файл:Кутна Гора.jpg
Иҫке ҡала урамы

Ҡалаға XIII быуаттың беренсе яртыһында нигеҙ һалынған. Кутна-Гора урта быуаттарҙың көмөш сығарыу индустрияһы үҙәге. XIII быуатта ҡала Европа рудниктары сығарған көмөштөң өсөнсө өлөшөн сығарыу һөҙөмтәһендә Чехия корллегенең байлыҡ буйынса икенсе ҡалаһы була.

Тап рудниктар таусылар ҡасабаһы барлыҡҡа килеүҙен төп сәбәпсеһе булған, шуларҙың береһенә "Antiqua Cuthna"исеме бирелә, был «иҫке монах рясаһы (кейеме)» тигәнде аңлата. Бер монах, риүәйәт буйынса, күрше убала йоҡоға талған, ә йоҡо ваҡытында көмөш ҡойолмаларын төшөндә күргән. Уянғас, ул ысынлап та төшөндә күргән урында көмөш тапҡан һәм уны рясаһы менән ҡаплап ҡуйған. Кутна-Гора Европала беренсе «көмөш биҙгәге» урынына әйләнә. Шахта тирәләй теләһә нисек урынлашҡан бәләкәй өйҙәр, трактирҙар, мунсалар, кибеттәр барлыҡҡа килә. Һуңынан таралышып торған ҡасабалар король өҫтөнлөктәрен алған Кутна-Гора ҡалаһына берләшә

Гуситтар һуғышында ныҡ емерелә. XVI быуат уртаһында руда мәғдәне ярлыланыу арҡаһында ҡала хәлһеҙләнә, бөлгөнлөккә төшә.

Иҫтәлекле урын[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күп готика архитектураһы ҡомартҡылары менән данлыҡлы.

  • Изге Варвара соборы 1388—1547 — Кутна-Гораның иң билдәле архитектура ҡомартҡыһы — ҙурлығы һәм әһәмиәте буйынса Чехияның икенсе урынындағы ҡорамы, һуңғы владислав готикаһы стилендә төҙөлгән.
  • Өлкән Изге Иаков костелы (1330)
  • Архидеканство бинаһы (1594—1599)
  • Иезуит Колледжы (1667—1700)
  • Элекке Аҡса һуғыу йорто — Влаш (Италия) һарайы (XIII быуат)
  • Барокко чума бағанаһы (1713—1715)
  • Ҡала ситендә, Седлец районында — зыярат янында Бөтә Изгеләр һөйәктәре һаҡлағысы костелы (1400 тирәһе)
  • Седлецта — Вознесение Девы Марии һәм Изге Иоанн Креститель соборы (1280—1320, 1702—1714)
  • «Градек» көмөш музейы һәм урта быуат көмөш шахтаһы (1485—1505)
  • Зыярат эргәһендә Изге Троица костелы (1415)
  • Бөтә Изгеләр костелы (1290)
  • Раббы Тәне капеллаһы (1400 тирәһе)
  • Урсулинкалар монастыры (1733—1743)
  • Намнетиҙағы Матерь Божья костелы(1360—1470)
  • Изге Ян Непомуцкий костелы (1734—1750)
  • Таш фонтан(1493—1495)
  • Таш йорт (1485—1495)
  • Изге Вацлав һәйкәле

Ҡаланың тарихи үҙәге ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы исемлегенә инә.

Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Быяла өрөү заводы, һыра етештереү, Philip Morris тәмәке фабрикаһы, «Foxconn» компанияһының заводы бар.

Билдәле кешеләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Бридел Бедржих (1619—1680) — чех яҙыусыһы, шағир һәм барокко дәүере миссионеры.
  • Карел Гавличек-Боровский (1821—1856) — чех яҙыусыһы, шағир, публицист.
  • Микулаш Дачицкий из Геслова (чех.)баш., яҙыусы
  • Густав Линднер (1828—1897) — ғалим-педагог, XIX быуатта күренекле чех педагогия фәндәре эшмәкәрҙәренең береһе.
  • Иржи Ортен (1919—1941) — шағир.
  • Габриэла Прейссова (инг.)баш., яҙыусы.
  • Ондржей Птачек (чех.)баш., ҡыңғырау оҫтаһы.
  • Тыл Йозеф Каэтан (1808—1856) — яҙыусы һәм драматург, Чехия милли гимны һүҙҙәренең авторы.
  • Ян Эразим Воцел (чех.)баш., археолог.
  • Ярослав Войта (чех.)баш., актер.
  • Крупичка Рудольф (1879—1951) — шағир һәм драматург.
  • Браун Йозеф (1864—1891) — яҙыусы.
  • Йеневайн Феликс (1857—1905) — рәссам.

Туғанлашҡан ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Польша Тарновске-Гуры

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Костехранилище в Седлеце

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Флаг ЮНЕСКО Бөтә донъя мираҫы ЮНЕСКО, объект № 732



урыҫ.ингл.фр.