Көркәк (һырт)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Көркәк
53°47′57″ с. ш. 58°42′11″ в. д.HGЯO
ИлРәсәй Рәсәй
РегионБашҡортостан
Тау системаһыУрал тауҙары
Оҙонлоғо16 км
Киңлеге5 км
Иң юғары нөктәһеКөркәк
Юғары нөктәһе1008 м
Көркәк (һырт) (Рәсәй)
Montanya.svg
Көркәк
Көркәк (һырт) (Башҡортостан Республикаһы)
Montanya.svg
Көркәк

Көркәк — Башҡортостан (Көньяҡ) Уралындағы һырт.

Учалы, Белорет, Әбйәлил райондары буйлап Маҙар йылғаһы (Миндәк йылғаһы ҡушылдығы) тамағы киңлегенән Бәләкәй Ҡыҙыл йылғаһына тиклем субмеридиональ йүнәлештә һуҙылған. Оҙонлоғо 16 км, киңлеге 4—5 км тирәһе, абсолют бейеклеге 1008 м Көркәк (тау). Текә битләүле уҡмашҡан массивтарға ҡушылып буйға һуҙылған тау теҙемдәренән тора; 0,5—1,5 м бейеклектәге ҡалдыҡ тауҙар осрай.

Ирәндек свитаһының базальт һәм андезибазальт составлы лаваларынан һәм лавабрекчияларынан, туфтарынан тора. Тау һыртында Миндәк һәм Бәләкәй Ҡыҙыл йылғалары ҡушылдыҡтары башлана. Төньяҡ‑көнсығыш һәм көнсығыш битләүҙәрендә Оҙонгүл, Өскүл (Урал йылғаһы бассейны) һ.б. күлдәр бар; күлдәр янындағы тигеҙлектәр һәм уйһыулыҡтар һаҙлы.

Төньяҡ һәм көнбайыш ландшафтары күбеһенсә аҡһыл һоро урман тупрағындағы уҫаҡ, ҡарағай, ҡарағас ҡатыш ҡайын урмандарынан һәм ҡыяҡлы төрлө үлән үҫкән урман аҡландарынан ғибәрәт. Көньяҡ һәм көнсығыш битләүҙәрен көлһыуланған һәм йыуылған ҡара тупраҡтағы һәм ҡараға оҡшаш тупраҡтағы ҡылғанлы һәм төрлө үлән үҫкән далалар биләй. Теҙемдәрендә аҡһыл һоро өлгөрөп етмәгән урман тупрағы формалашҡан. Көркәк тауы — тәбиғәт ҡомартҡыһы.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]