Мекнес

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Мекнес
Lua хатаһы: expandTemplate: template "lang-tzm" does not exist.
Герб
Logo de meknes ville.jpg
Рәсем
Рәсми атамаһы مكناس[1] һәм Meknès[1]
Дәүләт Flag of Morocco.svg Марокко[d]
Административ үҙәге Мекнес-Тафилалет[d] һәм Мекнес[d]
Административ-территориаль берәмек Мекнес[d]
Хөкүмәт башлығы Abdellah Bouanou[d]
Халыҡ һаны 520 428 кеше (2014)[1][2]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 546 метр
Туғандаш ҡала Реймс[d], Алматы һәм Ним
Милке Stade d'Honneur[d]
Майҙан 370 км²
Почта индексы 50000
Число домохозяйств 126 319[1][2]
Commons-logo.svg Мекнес Викимилектә

Мекнес[3] (ғәр. مكناس‎, Микнас[4]) — Марокконың дүрт империя ҡалаһының береһе, Бөтә донъя мираҫы ҡомартҡыһы

Фес — Мекнес өлкәһенең составына инә, уның составында шул уҡ исемле Мекнес префектураһын ойоштора.

Илдең төньяғында урынлашҡан, баш ҡала Рабаттан 130 км һәм Фестан 60 км алыҫлыҡта урынлашҡан. A2 тиҙлекле шоссе ике был ҡала араһынан Мекнес аша үтә. 300 км оҙонлоҡтағы автоюл менән Мекнес Касабланка менән тоташа. Мекнес өлкәһенең административ үҙәге Тафилалет. 25 йәштән йәшерәк халыҡтың өлөшө яҡынса 60 % тәшкил итә.

Климаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Уртаса йыллыҡ температура 25,4 °C тәшкил итә. Иң эҫе айҙарҙа температура 29 һәм 38°C араһында тирбәлә, ә декабрҙә 2 — 4 °C. тиклем кәмеүе мөмкин. Уртаса йыллыҡ яуым — төшөм күләме- 500 мм.

Ҡала климаты
Күрһәткес Ғин Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Йыл
Уртаса максимум, °C 15,3 16,6 18,6 20,0 23,8 27,8 32,7 32,6 29,6 24,5 19,3 15,6 21,3
Уртаса температура, °C 10,2 11,5 12,9 14,4 17,7 21,2 25,2 25,3 22,9 18,7 14,2 10,7 16,2
Уртаса минимум, °C 5,2 6,3 7,2 8,8 11,5 14,6 17,7 17,9 16,2 12,8 9,1 5,8 11,1
Яуым-төшөм нормаһы, мм 89,4 84,4 78,4 74,3 42,6 12,5 2,1 1,9 14,1 47,4 79,6 81,2 607,9
Сығанаҡ: [1]

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡала урынында ултыраҡ тик VIII быуатта Касба (ҡәлғә тигәнде аңлата) исеме аҫтында барлыҡҡа килә. Берберҙар ҡәбиләһе ҡаланы Микнас тип атай һәм унда X X быуатта төпләнә. Ҡала әл-Мурабиттар ҡәлғәһе Такарарт тирәләй үҫә башлай. тирәләй үҫә башлай.

1673 йылда Мекнес Исмаил ибн Шәрифтең баш ҡалаһы була, ул унда ҡалаға «Марокко Версале» данын алып килгән ҡупшы һарайҙар төҙөй[2] . Хакимдың вафатынан һуң, 1727 йылда ҡала баш ҡала функцияһын юғалта.

1911 йылда Мекнесты француз армияһы биләй. Европалылар өсөн айырым район төҙөлә, ул ҡаланың тарихи өлөшөнән йылға менән айырыла.

2010 йылдың 19 февралендә ҡаланың иҫке өлөшөндәге Манара мәсетенең түбәһе йома намаҙы ваҡытында емерелеп төшә, күп мәхәллә кешеләре һәм тирә-яҡ йорттарҙа йәшәүселәр зыян күрә, кәмендә 41 кеше һәләк була[5].

Иҫтәлекле урындары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мекнсетың төп иҫтәлекле урындары Исмаил ибн Шәриф мәлендә төҙөлгән. Улар иҫәбенә квадрат башнялары һәм бай биҙәлгән туғыҙ ҡапҡа менән ҙур ҡала стенаһы ҡарай. Руа батша ат һарайы — донъяла иң ҙурҙарының береһе, 12000 ат урынлаштырыуға иҫәпләнгән. Шулай уҡ туристар араһында баҡсалар уңыш менән файҙалана, уларҙы һуғарыу өсөн 4 гектар майҙанда һыуһаҡлағыс төҙөлгән

Мекнестан алыҫ түгел боронғо Волюбилистың харабалары һәм беренсе Марокко хакимы Иҙристың баш ҡалаһы — Мулай-Иҙрис ҡаласығы һуҙылған.

Туғанлашҡан ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мекнеста тыуғандар

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 2014 Moroccan census / под ред.
  2. 2,0 2,1 http://rgph2014.hcp.ma/file/166326/
  3. Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — С. 225.
  4. Инструкция по передаче на картах географических названий арабских стран. — М.: Наука, 1966. — С. 25.
  5. Число жертв обрушения мечети в Марокко увеличилось до 41 человека