Москвитин Виктор Васильевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Москвитин Виктор Васильевич
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 19 сентябрь 1923({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})
Тыуған урыны Темников[d], Пенза губернаһы[d], РСФСР, СССР
Вафат булған көнө 28 декабрь 1983({{padleft:1983|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:28|2|0}}) (60 йәш)
Вафат булған урыны Мәскәү ҡалаһы, СССР
Ерләнгән урыны Востряково зыяраты[d]
Һөнәр төрө ғалим
Эш биреүсе МДУ-ның механика-математика факультеты[d]
Уҡыу йорто МДУ-ның механика-математика факультеты[d]
Ғилми дәрәжә физика-математика фәндәре докторы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ҡыҙыл Йондоҙ ордены «Сталинградты обороналаған өсөн» миҙалы

Виктор Васильевич Москвитин (1923-1983) — механика өлкәһендә совет ғалимы, физика-математика фәндәре докторы, профессор, Мәскәү дәүләт университетының механика-математика факультеты деканы урынбаҫары.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Типография эшсеһе ғаиләһендә тыуған[1]. 1941 йылда урта мәктәпте тамамлай, унда уның бабайы Александр Васильевич немец теленән уҡыта. Михаил өлкән ағайы менән бер класта уҡый.

Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша, 1941 йылдың авгусынан армияла. 1942 йылдың июленән, Ташкентта хәрби училищены тамамлағандан һуң, хәрәкәттәге армияла. Сталинград һуғышында ҡатнаша. 1943 йылдың ғинуарында ауыр йәрәхәттәрҙән һуң демобилизациялана. Сталинград һуғышында ҡатнашҡаны өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены һәм «Сталинградты обороналаған өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.

Демобилизацияланғандан һуң Мәскәү дәүләт университетының механика-математика факультетына уҡырға инә(1943).

Өлкән ағаһы Михаил[2] 1944 йылда фронтта һәләк була[3].

1948 йылда — Мәскәү дәүләт университетының механика-математика факультетын, 1951 йылда факультет аспирантураһын тамамлай. Шунда уҡ уҡыта, 1952 йылдан — доцент, 1961 йылдан — профессор. Физика-математика фәндәре кандидаты (1951), диссертация темаһы «Вторичные пластические деформации в полых толстостенных цилиндрах». Физика-математика фәндәре докторы (1961), диссертацияһының темаһы «Упругопластические деформации при повторных нагружениях».

Механика-математика факультетының декан урынбаҫары.

5 фән докторы һәм 26 фән кандидаты әҙерләгән.

1983 йылда вафат була. Востряковский зыяратында ерләнгән.

Фәнни ҡыҙыҡһыныуҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Үҙгәреүсән йөкләнештә һығылмалылыҡ, һыҙыҡлы булмаған үҙле һығылмалылыҡ. Пластик материалдар классификацияһын бирә — циклик нығытылыусылар, циклик көсһөҙләнеүселәр, циклик идеал. Стационар булмаған йөкләнештә түбән цикллы арыу критерийын тәҡдим итә.

Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«Пластичность при переменных нагружениях» (1965),

«Сопротивление вязко-упругих материалов применительно к зарядам ракетных двигателей на твёрдом топливе» (1972),

«Циклические нагружения элементов конструкций» (1981).

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡыҙыҡлы факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Москвитиндың ҡорһағы яралана. Уның һөйләүе буйынса, операция яһаусы хирург былай тигән: «Һинең яраларың А. С. Пушкиндыҡы кеүек, әммә Пушкин вафат булды, ә һин иҫән ҡалдың. Киреһенсә булһа яҡшыраҡ булыр ине»

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. [yes Люди земли Темниковской]. Тәүге сығанаҡтан архивланған 22 декабрь 2015. 14 декабрь 2015 тикшерелгән.
  2. Память народа
  3. Память народа
  4. Москвитин Виктор Васильевич Ст. лейтенант Сводная картотека

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Известия АН СССР. МТТ. 1984. № 2 (Некролог)
  • Механика в Московском университете / Под ред. И. А. Тюлиной, Н. Н. Смирнова. — М.: Айрис-пресс, 2005. — 352 с. — ISBN 5-8112-1474-X.
  • Московский университет в Великой Отечественной войне. — 4-е, переработанное и дополненное. — М.: Издательство Московского университета, 2020. — С. 354, 377. — 632 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-19-011499-7.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]