Оргин Константин Петрович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Оргин Константин Петрович
Заты ир-ат
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 10 июль 1910({{padleft:1910|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})
Тыуған урыны РСФСР, Ырымбур өлкәһе, Төйлөгән районы
Вафат булған көнө 5 октябрь 1964({{padleft:1964|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:5|2|0}}) (54 йәш)
Вафат булған урыны СССР, РСФСР, Башҡортостан Республикаhы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ленин ордены Ҡыҙыл Йондоҙ ордены Советтар Союзы Геройы медаль «За оборону Ленинграда»
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Ғәскәр төрө пехота[d]

Оргин Константин Петрович (10 июль 1910 йыл5 октябрь 1964 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугире,  кесе сержант,  Советтар Союзы Геройы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Оргин Константин Петрович[1]  1910 йылдың 10 июлендә Ырымбур өлкәһенең Төйлөгән районы Савельевка утарында тыуған. Мордва. Тулы булмаған урта белемле.

1943 йылдан  КПСС ағзаһы.   Бөйөк Ватан һуғышы башланғанға тиклем колхозда эшләй.  Ҡатыны — Оргина Наталья Федоровна.

Ҡыҙыл Армияға 1941 йылдың 28 июлендә Чкалов (Ырымбур) өлкәһенең Троицк район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. Бөйөк Ватан һуғышы фронтында 1941 йылдың авгусынан. 

1943 йылдың 28 июлендә  яралана. 11-се уҡсылар дивизияһы штабы хәбәр итеүе буйынса  1944 йылдың 25 ғинуарында  К. П. Оргин алған яраларынан  вафат була[2].

1943 йылдан ВКП(б) ағзаһы.

219-сы уҡсылар полкының 3-сө пулемет ротаһы  станоклы пулеметтың  беренсе номеры (11-се уҡсылар дивизияһы, 2-се һөжүм итеү  армияһы, Ленинград фронты)[3] кесе сержант К.П. Оргин 1944 йылдың 11 февралендә Нарва йылғаһын аша кисеп сыҡҡанда батырлыҡ күрһәтә[4].

Ленинград фронты 11 -се уҡсылар дивизияһының 17/н һанлы бойороғо менән 1944 йылдың 18 апрелендәге  219-сы уҡсылар полкы 11 -се уҡсылар дивизияһының пулемет расчеты командиры сержант Оргин 1944 йылдың 1 мартында алышта "Максим" пулеметынан дошмандың 50-нән ашыу һалдатын һәм офицерын юҡ иткәне өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнә[5]. "Ленинградты обороналаған өсөн"  миҙалы менән бүләкләнгән, 

"1941—1945 йй. Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн " миҙал менән бүләкләнә,

Һуғыштан һуң колхоз рәйесе,  аҙаҡ «Башкируголь» берекмәһендә эшләй.

Үлеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1964 йылдың 5 октябрендә вафат була, Кумертау  ҡалаһында ерләнгән.

Батырлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«...11 февралдә 163 һәм 219 уҡсылар полкы Нарва йылғаһын һуғышып аша сыға. Йылғаны кисеп аша сығыу дошмандың көслө артиллерия минометы уты аҫтында башҡарыла.

Күпселек йөҙөп сығыу саралары дошмандың уты менән  сафтан сығарыла. Тик бер нисә  тултырмалы кәмәләрҙә һыу тотҡарлығын  үтеп сығырға мөмкин. Дошман биләгән йылғаның көнбайыш ярына уҡсылар полкының бер офицеры етәкселегендә барлығы 18 рядовой һәм сержант төшә. Улар  араһында кесе сержант Оргин да була. Ярға тотоноп, аша сыҡҡан төркөм дошман менән ҡаты алышҡа инә һәм ҙур булмаған плацдармды яулап ала һәм шунда нығына. Кесе сержант  Оргин  шул ваҡытта  батырлыҡ һәм ҡаһарманлыҡ өлгөһө күрһәтә. Үҙенең пулемет уты менән дошмандың бер нисә һөжүмен кире ҡаға. Пулемет тынғас, Оргин  автоматына тотона һәм дошманды утҡа тотоуын дауам итә. Төркөм кискә тиклем тора.

Ҡараңғылыҡ төшөү менән, төркөмдө етәкләгән командир, көнсығыш яр менән бәйләнешкә инергә теләй, әммә бер ниндәй ҙә бәйләнеш саралары булмай. Шул саҡта командир кесе сержант Оргинға бурыс йөкмәтә  — теләһә ниндәй саралар менән Нарва аша сығырға һәм полк командирына хәл тураһында еткерергә ҡуша. 

Был бойороҡто үтәгәндә, кесе иптәш сержант  Оргин, өҫтөндәге ҡыҫҡа тунын һәм быймаларын сисеп ташлап, боҙло һыуға ташлана һәм йөҙөп китә.  Нисек кенә булһа ла командирҙың бойороғон үтәү һәм ихтыяр көсө һыу кәртәләрен еңеп сығырға ярҙам итә. Һыуыҡтан өшөп туңып, Оргин көнсығыш ярҙа урынлашҡан  команда пунктына барып етә һәм көнбайыш ярҙағы хәл тураһында еткерә, шулай уҡ уңайлы кисеү урындары тураһында хәбәр итә. Шул уҡ төндә ошо мәғлүмәттәр буйынса көнбайыш ярға шәхси составтың байтаҡ төркөмөнөң аша сығыуы ойошторола, ул баҫып алған плацдармды бөгөнгө көнгә тиклем тота...».

К.П. Оргинға 1944 йылдың 5 октябрендә Советтар Союзы Геройы исеме бирелә.

Шулай уҡ К. П. Оргин 1944 йылдың 1 мартында батырлыҡ күрһәтә. Үҙҙәренең биләгән дзоттарынан һәм доттарынан ырғып сығып ҡасып барған бер фрицҡа ла Оргин пулемет уты менән ҡасырға мөмкинлек бирмәй. Был һуғышта К.П. Оргин дошмандың  50-нән ашыу һалдатын юҡ итә. Немец-илбаҫарҙары менән һуғышта күрһәткән батырлығы өсөн кесе  сержант К. П. Оргин  1944 йылдың 12 апрелендә 3-сө дәрәжә Дан ордены менән бүләкләнә[6]

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Герой исеме менән Башҡортостан Республикаһының  Күмертау  һәм  Нарва (Эстония) ҡалаларында урамдар аталған. Ырымбур өлкәһе Төйлөгән районының Екатеринославка ауылында К. П. Оргин уҡыған мәктәп бинаһына мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Республиканский музей боевой Славы. Оргин Константин Петрович. Тәүге сығанаҡтан архивланған 8 апрель 2013. 22 март 2013 тикшерелгән.
  2. Память народа :: Донесение о безвозвратных потерях :: Оргин Константин Петрович, 25.01.1944, умер от ран,. pamyat-naroda.ru. Проверено 4 января 2016.
  3. Память народа :: Донесение о безвозвратных потерях : Оргин Константин Петрович, , ,. pamyat-naroda.ru. Проверено 4 января 2016.
  4. Память народа :: Документ о награде :: Оргин Константин Петрович, Герой Советского Союза (Орден Ленина и медаль «Золотая звезда»). pamyat-naroda.ru. Проверено 4 января 2016.
  5. Память народа :: Документ о награде :: Оргин Константин Петрович, Орден Красной Звезды. pamyat-naroda.ru. Проверено 4 января 2016.
  6. Оргин Константин Петрович, Орден Красной Звезды :: Документ о награде :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Проверено 8 мая 2018.
  7. Наградные документы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 686043/793756, д. 103/35, л. 10/324, 325).
  8. Наградные документы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 690155, д. 1015, л. 23, 24).

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 4. Л-О. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2008. — 672 с. — ISBN 978-5-88185-068-5.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Оргин Константин Петрович. «Герои страны» сайты.