Палинология

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Палинология
Рәсем
Өйрәнеү объекты пыль[d], Һеркә һәм спора[d]
Описан по ссылке floridamuseum.ufl.edu/…​ (инг.)
Commons-logo.svg Палинология Викимилектә

Ҡалып:Комплексная наука

Иген пыльцевой ҡарағай микроскоп аҫтында

Палинология — ботаника, геология, палеогеография, палеоботаника сиктәрендәге фән, һеркә бөртөктәрен һәм үҫемлек, бәшмәк һәм бактерияларҙың саң-һеркәләрен өйрәнә[1].

Фәндәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күп тикшеренеүселәр палинологияны һеркәләр һәм саң-һеркәләр, уларҙы күсереү һәм ҡулланыу тураһында үҙ аллы фән итеп билдәләй. Үҫемлектең һеркәләрен микроскоп аҫтында өйрәнеү тураһында тәүге мәғлүмәттәр XVII быуаттың икенсе яртыһынан ҡарай. Инглиз ботанигы Неемия Грю (ингл. Nehemiah Grew)саң-һеркә һәм һеркәне һүрәтләй, уңышлы үрсеүе өсөн үҫемлектәрҙең тап һеркә менән аталаныуы кәрәк тип иҫбатлай.

«Палинология» термины 1944 йылда инглиз палеоботаниктары Д. Х. Хайд, Д. Уильямс һәм швед геологы Эрнст Антевс тарафынан тәҡдим ителә[2].

Палинология бүлектәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Палиноморфология — палинологияның төп бүлеге. Саң-һеркә һәм һеркәләрҙең формаһын, төҙөлөшөн һәм үҫешен (орлоҡло үҫемлектәрҙең ата гаметофиттарын), уларҙың тышлығын (экзоспория ), йәғни экзина һәм периспорий, йәғни «перила») өйрәнә. Был тышлыҡтар йыш ҡына һеркәләрҙе һәм саң-һеркәләрҙе билдәләү өсөн мөһим хас морфологик билдәләргә эйә булып тора.
  • Палинотаксономия сағыштырмаса-палиноморфологик тикшеренеүҙәрҙе үҫемлектәрҙе төркөмләү һәм системаға һалыу өсөн ҡуллана.
  • Мелиттопалинология бал составындағы һитәне(перга) һәм һеркәләрҙе өйрәнә.
  • Медицинала палинология аллергияның ҡайһы бер төрҙәренең барлыҡҡа килеү сәбәптәрен асыҡлай
  • Суд эштәре палинологияһы спора һәм һеркә анализын криминалистикала ҡуллана.

Башҡа фәндәр менән бәйләнеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Палинологияның һеркә һәм спораларҙың таралыу, күмелеп ҡалыу (фоссилизация) юлдарын, тәү сиратта торф һәм ултырма тоҡомдарҙы өйрәнеүе палеоботаник, геоморфологик һәм геологик (стратиграфик) мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн бик мөһим.

Бынан тыш, археология өсөн палинология мәғлүмәттәренең әһәмиәте бигерәк тә ҙур.

Палинология ысулдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Геологияла спора һәм һеркә анализы.

Халыҡ-ара хеҙмәттәшлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Халыҡ-ара палинологик конференциялар һәм конгрестар (МПК)[3] үтә:

  1. 1962 — АҠШ флагы Тусон
  2. 1966 — Нидерландтар Утрехт
  3. 1971 — СССР Новосибирск
  4. 1976 — Ер Лакхнау
  5. 1980 — Бөйөк Британия флагы Кембридж
  6. 1984 — Канада флагы Калгари
  7. 1988 — Флаг Австралии Брисбен
  8. 1992 — Франция флагы Экс-ан-Прованс
  9. 1996 — АҠШ флагы Хьюстон
  10. 2000 — Ҡытай Халыҡ Республикаһы флагы Нанкин
  11. 2004 — Испания Гранада
  12. 2008
  13. 2012
  14. 2016
  15. 2020

Билдәле палинологтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәйҙә:

  • Гричук Владимир Поликарпович (1907—1999)
  • Громов Валериан Иннокентьевич (1896—1978)
  • Заклинская Елена Дмитриевна (1910—1989)
  • Нейштадт Марк Ильич (1903—1985)
  • Самойлович Софья Рудольфовна
  • һәм башҡа ғалимдар[4].

Иҫкәрмә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Нейштадт М. И. Палинология как наука и её состояние в СССР // Проблемы палинологии. М.: Наука, 1973. С. 16-23.
  2. Hyde, H.A.; D.A. Williams The Right Word. (und) // Pollen Analysis Circular. — 1944. — Т. 8. — С. 6. Архивировано из первоисточника 18 июнь 2007.
  3. International Palynological Congresses. Тәүге сығанаҡтан архивланған 13 декабрь 2017. 16 декабрь 2016 тикшерелгән. 2017 йылдың 13 декабрь көнөндә архивланған.
  4. Палинологи России: биографо-библиографический справочник / составитель М. В. Ошуркова. — Санкт-Петербург: Издательство ВСЕГЕИ, 2013. — 464 с. Тираж 350 экз. ISBN 978-5-93761-193-2

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]