Пермь өлкәһе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Пермь өлкәһе
Флаг[d]Герб[d]
Flag of Perm Krai.svgCoat of Arms of Perm Krai.svg
Нигеҙләү датаһы 3 октябрь 1938
Рәсми атамаһы Пермская область, Молотовская область һәм Пермская область
Хөрмәтенә аталған Молотов Вячеслав Михайлович
Дәүләт Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1937–1954).svg Рәсәй
Административ үҙәк Пермь
Административ-территориаль берәмек Рәсәй һәм РСФСР
Хөкүмәт башлығы Игумнов, Геннадий Вячеславович[d] һәм Олег Анатольевич Чиркунов[d]
Халыҡ һаны 2 769 805 кеше (2005)
Алмаштырылған Пермь крайы
Алыштырған Свердловск өлкәһе
Ғәмәлдән сыҡҡан дата 1 декабрь 2005[1]
Майҙан 160 236 км²
Урынлашыу картаһы
Commons-logo.svg Пермь өлкәһе Викимилектә

Пермь өлкәһе (рус. Пе́рмская область) — РСФСР (1938—1991) һәм Рәсәй Федерацияһы (1991—2005) составындағы административ-территориаль берәмек. Майҙаны — 160,6 мең км2. Административ үҙәге — Пермь ҡалаһы.

2005 йылда Коми-Пермяк автономиялы округы менән берҙәм Рәсәй Федерацияһы субъекты булараҡ берләштерелеү һөҙөмтәһендә Пермь крайы тип үҙгәртелә.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1938 йылдың 3 октябрендә СССР Юғары Советы Президиумы Указы менән Свердловск өлкәһе составынан бүленеү юлы менән булдырылған. 1939 йылдың 31 майында СССР Юғары Советы өлкә ойоштороуҙы раҫлай[2].

1940 йылдың 8 мартынан 1957 йылдың 2 октябренә тиклем Мо́лотов өлкәһе тип атала[3].

1963 йылдың 1 февралендә Пермь өлкәһендә РСФСР Юғары Советы Президиумы Указы менән яңы райондар селтәре индерелә. 1965 йылдың 12 ғинуарында 13 район ҡайтанан тергеҙелә[4]. 1965 йылдың 4 ноябрендә РСФСР Юғары Советы Президиумы Указы менән Горнозаводск, Еловск һәм Кишерте райондары ойошторола[5]. 1966 йылдың 30 декабрендә РСФСР Ҡораллы Көстәренең Президиумы Указы менән УинскоеУй ауылында Уй районы ойошторола[6]. 1968 йылдың 13 декабрендә РСФСР Юғары Советы Президиумы Указы менән йәнә Оло Соснова районы ойошторола[7].

Рәсәй Президенты В. В. Путиндың 2000 йылдың 13 майындағы 849-сы «Рәсәй Федерацияһы Президентының федераль округтағы тулы хоҡуҡлы вәкиле тураһында»ғы Указына ярашлы, Пермь өлкәһе Волга буйы федераль округына индерелә.

Пермь өлкәһе составына Коми-Пермяк автономиялы округы (1977 йылға тиклем — милли округ) ингән. Рәсәй Конституцияһын ҡабул итеү менән (1993 йыл) Рәсәй Федерацияһының үҙ аллы субъекты булып китә.

2003 йылдың 7 декабрендә референдум үтә, унда Пермь өлкәһе һәм Коми-Пермяк автономиялы округында йәшәүселәр берҙәм Рәсәй Федерацияһы субъекты булараҡ берләштерелеүҙе хуплай. 2005 йылдың 1 декабренән Пермь өлкәһе һәм Коми-Пермяк автономиялы округы ғәмәлдән сығып, Рәсәй Федерацияһының яңы субъекты — Пермь крайы барлыҡҡа килә.

"Рәсәй федерацияһы составында Пермь өлкәһе һәм Коми-Пермяк автономиялы округы берләшеүе һөҙөмтәһендә Рәсәй Федерацияһында яңы субъект ойошторолоу тураһында " 25.03.2004 № 1-ФКЗ Федераль конституцион законы нигеҙендә берләшеү раҫлана

Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

СССР тарҡалыуынан һуң өлкә байтаҡ — 10 % — халыҡ һаны кәмеүен кисерә. 1990—2009 йылдарҙа Кама буйы халҡы 313 меңдән ашыу кешегә кәмегән (3 022 108 кешенән 2 708 419 кешегә ҡалған)[8][9].

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. https://ru.wikisource.org/wiki/Федеральный_конституционный_закон_от_25.03.2004_№_1-ФКЗ
  2. s:Закон СССР от 31.05.1939 об изменении и дополнении статей 22, 23, 77, 78 и 83 Конституции (Основного Закона) СССР
  3. Название Молотовская область присвоено Указом Президиума Верховного Совета СССР «О переименовании города Перми в город Молотов и Пермской области в Молотовскую область». Через месяц Верховный Совет СССР утвердил это решение. Название «Пермская область» возвращено Указом Президиума Верховного Совета РСФСР от 02.10.1957 «О переименовании Молотовской области в Пермскую область и города Молотова в город Пермь».
  4. World Wide Historical Project: Адм.-тер. деление Пермской области
  5. Указ Президиума ВС РСФСР от 04.11.1965 «О преобразовании рабочего поселка Новопашийского в город районного подчинения и образовании некоторых районов в Пермской области»
  6. Указ Президиума ВС РСФСР от 30.12.1966 «Об образовании Уинского района в Пермской области»
  7. Указ Президиума ВС РСФСР от 13.12.1968 «Об образовании Большесосновского района в Пермской области»
  8. Миграция в Пермском крае: опыт анализа на региональном и муниципальном уровнях
  9. Анатолий Вешкин Демографический плюс // «Российская газета» : № 17 (5096) от 28 января 2010. — Пермь, 2010. — С. 13.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

История Пермского края в XX веке