Регина Эзера

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Регина Эзера
Заты ҡатын-ҡыҙ[1][2]
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Latvia.svg Латвия
Тыуған көнө 20 декабрь 1930({{padleft:1930|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[2]
Тыуған урыны Латвия, Рига[1]
Вафат булыу көнө 11 июнь 2002({{padleft:2002|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:11|2|0}}) (71 йәш)
Вафат булған урыны Латвия, Кегумс[d]
Балалары Aija Vālodze[d]
Һөнәр төрө автор, яҙыусы
Жанр Роман
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
орден Трёх звёзд Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Уҡыу йорто Латвия университеты[d]

Регина Эзер (Регина Робертовна Киндзуля) (латыш.Regīna Ezera, 20 декабрь 1930 йыл — 11 июнь 2002 йыл) — латыш яҙыусыһы, Латвия ССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1974), Латвия ССР-ының халыҡ яҙыусыһы (1981). IV дәрәжә Өс Йондоҙ Ордены кавалеры.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Регина Эзера 1930 йылдың 20 декабрендә Ригала столяр Роберт һәм шәфҡәт туташы Луция Шамерто ғаиләһендә тыуған. 1944 йылда ғаилә Германияға эшкә сығарыла. 1945 йылдың яҙында «күсерелеүсе кешеләрҙе» американлылар артабан Көнбайышҡа алып киткәндә, ул ата-әсәһе менән эшелондан ҡаса һәм совет оккупацияһы зонаһында ҡала. 1945 йылдың көҙөндә ул Ригаға ҡайта.

Латвия дәүләт университетында (1955) тарих-филология факультетының журналистика бүлеген тамамлай. «Ріопіегіѕ» гәзитендә эшләй (1954—1957). Тәүге баҫылып сыҡҡан хеҙмәте Эзера псевдонимы аҫтында (латышса. - ezers, урыҫ. - күл) — «Pat nelīdzēja īkšķis» хикәйәһе балалар «Bērnība» (1955) журналында сыға. Беренсе баҫылған китабы — «Un ceļš vēl kūp» (1961) хикәйәләр йыйынтығы. Тәүге романы «Под весенним небом» 1961 йылда сыға. 1961 йылдан Латвия Яҙыусылар союзы ағзаһы[3].

1963 йылда яҙыусының икенсе романы «Их было три» романы сыға.

Регина Эзераның китаптарын «Liesma» нәшриәте, Мәскәү «Известия» гәзите ( «Дружба народов» китапханаһы) һәм «Советский писатель» гәзите бер нисә тапҡыр рус телендә баҫып сығара

1976 йылда «Колодец» романы буйынса Рига киностудияһы режиссер Гунар Цилинский тарафынан «Күл өҫтөндә соната» нәфис фильмы төшөрөлгән. 1996 йылда Латвия телевидениеһында режиссер Таливалдис Маргевич тарафынан «Яйцо дракона» китабы экранлаштырыла, ролдәрҙең береһен Регина Эзера башҡара[4].

Ғаиләһе:

беренсе ире - элекке легионер Екаб Ласенберг;

икенсе ире - журналист һәм тәржемәсе Чеслав Киндзулис (Česlavs Kindzulis).

Өс ҡыҙы: Инесе, Айя һәм Илзе.

1978 йылдан Риганан алыҫ түгел "Боланлы" утарында үҙ йортонда йәшәгән

2002 йылдың 11 июнендә вафат була. Кегумс янындағы Томес зыяратында ерләнгән.

Яҙыусының йортонда 2003 йылда мемориаль музей асыла.

Танылыуы һәм наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Э.Вейденбаум исемендәге әҙәби премия (1968)
  • Әҙәбиәт өлкәһендә Латвия ССР-ының дәүләт премияһы (1972)
  • Латвия ССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре (1974)
  • Латвия ССР-ының халыҡ яҙыусыһы (1981)
  • IV дәрәжәлә Өс Йондоҙ Ордены кавалеры (1995)
  • Латвия мәҙәни ҡанунына индерелгән.

Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хикәйәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
  • «Zilonis»
  • «Un vēl kūp ceļš» (1961)
  • «Stāsti Daugavas» (1965)
  • «Ūdeņi Aiztek Gaujas, aiztek» (1968)
  • «Atspulgs Saules» (1969)
  • «Grieze — putns trakais» (1970)
  • «Mēnesnīcas bez Nakts» (1971)
  • «Pērkons Pavasara» (1973)
  • «Vienu tikai dienu Vasara bija» (1974)
  • «Suni Cilvēkam vajag» (1975)
  • «Dullums Baraviku laika» (1978)
  • «Slazds» (1979)
  • «Fenomens Princeses» (1985)
  • «Ūdeņiem klusiem Pie» (1987)
Романдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
  • «Zem pavasara debesīm» ("Под весенним небом") (1961)
  • «Viņas bija trīs» (1963)
  • «Dzilnas sila balāde» (1968)
  • «Aka» (1972)
  • «Zemdegas» (1977)
  • «Mežābele» (1966)
  • «Izlase» (1979)
  • «Nostalģija» (1979)
  • «Saulespuķes no pērnās vasaras» (1980)
  • «Varmācība» (1982)
  • «Nodevība» (1984)
  • «Dzīvot uz savas zemes» (1984)
  • «Virtuvē bez pavārgrāmatas» (1989)
  • «Stāsti un noveles» (1990)
  • «Visticamāk, ka ne…» (1993)
  • «Zvaigžņu lietus» (1994)
  • «Pūķa ola» (1995)
  • «Visticamāk, ka jā…» (1996)
  • «Mazliet patiesības. Nedaudz melu…» (1997)
Әҫәрҙәр йыйынтығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
  • «Raksti, I» (2000)
  • «Raksti, II» (2001)

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • B Tabūns. Regīna Ezera. — R., 1980

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]