Эстәлеккә күсергә

Селус

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Селус
ингл. Selous Game Reserve
Руфиджи йылғаһы өҫтөндә ҡояштың байыуы
Руфиджи йылғаһы өҫтөндә ҡояштың байыуы
Категория МСОПIV (Территория управления видами или местообитаниями)
Төп мәғлүмәт
Майҙаны5 120 000 га [1] 
Нигеҙләнгән ваҡыты1922 йыл 
Урынлашыуы
9°00′ ю. ш. 37°24′ в. д.HGЯO
Яҡындағы ҡалаТандуру 

selousgamereserve.net
Танзания
Точка
Селус
ЮНЕСКО
 Селус Викимилектә
Танзания ҡурсаулыҡтары картаһы

Селус — Танзанияла һәм бөтә Африкала иң ҙур һаҡланған территория, резерват статусын йөрөтә. Майҙаны 54 600 км²[1], был ил территорияһының яҡынса 5 процентын тәшкил итә, шуларҙың 5 120 000 га (51 200 км2) резерваттың территорияһы[2], ҡалған территория — административ яҡтан уның составына ингән Удзунгва-Маунтис һәм Микуми милли парктары[3]. Танзанияның көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә, Дар-әс-Сәләм ҡалаһынан 219 км алыҫлыҡта урынлашҡан[1]. Паркта Руфиджи йылғаһы аға. Саваннаның типик йәнлектәре йәшәй: филдәр, бегемоттар, жирафтар, арыҫландар, леопардтар, крокодилдар һәм башҡалар.

Парк буйлап гну антилопаларының ике төр ареалы араһында сик үтә , һәм был масаи жирафы йәшәгән ареалдың иң көньяҡ нөктәһе. Уның территорияһында яҡынса 350 төр ҡош йәшәй, ә үҫемлектәр һаны 2000 төрҙән ашыу.

Парк 1922 йылда һунар резерваты булараҡ ойошторола[1], хәҙерге ваҡытта шулай уҡ башлыса һаҡланған һунар резерваты булараҡ сафари өсөн ҡулланыла, территорияның тик 5 проценты ғына (Төньяҡ Селус) рекреацион туризм (фотосафари) өсөн тәғәйенләнгән, унда һунар тыйылған[1]. Резерват территорияһында халыҡтың даими йәшәүе тыйыла, туристар һәм һунарсылар башлыса Төньяҡ Селуста урынлашҡан ҡунаҡханаларҙа һәм һунар лагерҙарында йәшәй[1]. 1982 йылда ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы объекттары исемлегенә индерелгән, парк территорияһында файҙалы ҡаҙылмалар сығарыу, Руфиджи йылғаһында ГЭС төҙөү һәм браконьерлыҡ арҡаһында 2014 йылдан ЮНЕСКО-ның хәүеф аҫтында булған бөтә донъя мираҫы объекттары исемлегенә индерелгән[2]. Фредерик Кортни Селустың хөрмәтенә аталған, ул — урындағы фаунаны һәм уны һаҡлау һәм төрҙәрҙе һаҡлау мәсьәләләрен өйрәнгән һунарсы[3], 1917 йылда Беренсе донъя һуғышы ваҡытында һәләк булған.

Хайуандар донъяһы

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Парк территорияһында Африкала иң ҙур ҡырағай хайуандар: филдәр (Loxodontha africana) популяцияһы йәшәй — яҡынса 100 000 (һуңғы йылдарҙа браконьерлыҡ арҡаһында кәмей), ҡара носорогтар (2000 тирәһе), бегемоттар (18 000 тирәһе)[2], кафр буйволдары (яҡынса 140 000), 4 000 арыҫлан[1]. Шулай уҡ антилопаларҙың төрлө төрҙәре йәшәй: гну (яҡынса 100 000), импала (яҡынса 250 000), гиена һымаҡ эттәр,.күп һанлы нил крокодилдары[1] һәм 350 төр ҡош, шул иҫәптән эндемик: Удзунгва урман ағунаһы (Xenoperdix udzungwensis) һәм Cinnyris rufipennis. Төрҙәрҙең тығыҙлығы һәм төрлөлөгө юғары булғанлыҡтан, Селус резерваты тәбиғи йәшәү мөхите булып тора, ул биологик төрлөлөктө һаҡлау өсөн айырыуса әһәмиәткә эйә[2].

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Selous Game Reserve (билдәһеҙ). Дата обращения: 9 декабрь 2020. Архивировано 24 июль 2021 года.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 UNESCO World Heritage Centre. Selous Game Reserve (ингл.). UNESCO World Heritage Centre. Дата обращения: 9 декабрь 2020. Архивировано 7 декабрь 2020 года.
  3. 3,0 3,1 Unesco World Heritage Sites Selous Game Reserve Tanzania // Unesco. — 2009. Архивировано из первоисточника 14 ғинуар 2009.