Сёр-Варангер

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сёр-Варангер
ФлагГерб
Sør-Varanger flag.pngSør-Varanger komm.svg
Рәсем
Рәсми тел букмол[d]
Дәүләт Flag of Norway.svg Норвегия
Административ үҙәк Киркенес
Административ-территориаль берәмек Финнмарк[d]
Хөкүмәт башлығы вазифаһы Mayor of Sør-Varanger[d]
Хөкүмәт башлығы Q25426845?
Халыҡ һаны 10 227 кеше (1 ғинуар 2016)[1]
Сәғәт бүлкәте UTC+01:00[d]
Туғандаш ҡала Инари[d] һәм Североморск[d]
Сиктәш Нессебю[d], Печенгский район[d], Инари[d] һәм Вадсё
Майҙан 3968 км²,
3971,58 км²
Рәсми сайт sor-varanger.kommune.no
Урынлашыу картаһы
Категория с картами на Викискладе Maps of Sør-Varanger
Commons-logo.svg Сёр-Варангер Викимилектә

Сёр-Варангер
норв. Sør-Varanger
коммуна Норвегии 
Герб
Sør-Varanger komm.svg
Флаг
Sør-Varanger flag.png
Ил

Flag of Norway.svg Норвегия

Исторический регион

Нур-Норге

Губерния (фюльке)

Финнмарк

Адм. центр

Киркенес

Халҡы (2012)

9860 чел. 

Халыҡ тығыҙлығың

2,5 чел/км²

Офиц. язык

букмол

Изменение населения за 10 лет

 %

Майҙан

3967,5 км² 

Координаты административного центра:
69°43′43″ с. ш. 30°02′30″ в. д.HGЯO

Мэр

Линда Беата Рэндаль (Норвежская рабочая партия)

Сәғәт бүлкәте

UTC+1, летом UTC+2

ISO 3166-2 коды

NO-2030

Категория на Викискладе

Sør-Varanger Викимилектә

http://www.sor-varanger.kommune.no/ Ҡалып:Ref-no

Сёр-Варангер в составе фюльке Финнмарк
NO 2030 Sør-Varanger.svg
Фюльке Финнмарк на карте Норвегии
Norway Counties Finnmark Position.svg
Примечания: Ҡалып:Text-align

Коммуна Сёр-Варангер (норв.Sør-Varanger,с-саамск. Mátta-gielda Várjjaga) Норвегияның иң көнсығыш нөктәһендә, Финнмарк фюлькаһында урынлашҡан. Коммунаның көнсығыш сиге артында Рәсәйҙең Печенг районы урынлашҡан ( 1920—1944 йылдарҙы элекке фин Петсамо өлкәһе).

Сёр-Варангерҙа, Нейден ауылында , Норвегияның колтт-саам мәҙәниәте үҙәге — Østsamisk museum урынлашҡан.

2012 йылдың май аҙағынан Сёр-Варангер һәм Печенг районының сик буйы территорияларында визаһыҙ күсеп йөрөүгә килешеү төҙөлә[2].

Этимологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Коммунаның Sør-Varanger атамаһы фьорд исеменән килеп сыҡҡан. Атаманың беренсе ver өлөшө «балыҡ тотоу ауылы», ә икенсе өлөшө «фьорд» тигәнде аңлата. Sør өлөшө норвег теленән «көньяҡ» тип тәржемәләнә. 1964 йылға тиклем шулай уҡ исем менән Nord-Varanger коммунаһы аталған.

Гербы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1982 йылдың 16 апрелендә коммунаның хәҙерге гербы раҫлана. Ул 3 көслө ялҡынды һүрәтләй. 3 һаны коммунаның өс төп килемен: ауыл хужалығы, балыҡсылыҡ һәм тау сәнәғәтен аңлата. Бынан тыш ул коммунаның Нейден, Паз һәм Ворьема өс йылғаһын һәм норвегтар, саамдар һәм финдарҙың өс мәҙәниәтен символлаштыра[3].

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Нейден йылғаһы

Муниципалитеттың майҙаны 3968 км² тәшкил итә. Сёр-Варангер Рәсәй һәм Финляндия менән сиктәш. Коммунаның административ үҙәге булып Киркенес тора — ул Финнмарк губернаһында иң ҙур ҡалаларҙың береһе. Hurtigruten диңгеҙ маршрутының һәм Е105 автомобиль юлының һуңғы пункты. Киркенес эргәһендә аэропорт урынлашҡан, унан Осло (Гардермуэн), Алту һәм Тромсёға тура рейстар башҡарыла, шулай уҡ чартер рейстары бар. Бынан тыш, Киркенеста Рәсәй консуллығы һәм Норвегия менән Рәсәй сиге өсөн яуаплы сик комиссариаты урынлашҡан. Коммунаға шулай уҡ Бугейнес һәм Нейден, шулай уҡ Паз йылғаһы буйында урынлашҡан бер нисә тораҡ пункттар инә.

Коммунаның күпселек өлөшө ҡарағай һәм ҡайын урмандарынан ғибәрәт. Баренц диңгеҙе яры буйҙары эргәһендә киң уңдырышһыҙ ерҙәр ҙә бар.

Иҫтәлекле урындары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Коммунаның иҫтәлекле урындарына Нейдендағы Изге Георгий православие сиркәүен, Рәсәй сигенә яҡын Гренс-Якобсэльвтағы Оскар II сиркәүен (1869 йылда төҙөлгән), шулай уҡ лабиринт рәүешендәге боронғо ҡоролмаларҙы индерергә мөмкин.

  • Киркенеста Руаль Амундсен (Роальд Амундсен) майҙанында Ҡыҙыл Армия һалдаттарына һәйкәл (норвег исем — Russemonumentet — «Рус монументы») ҡуйылған.

Ял итеүҙең популяр төрө коммуна йылғаларында балыҡ тотоу, мышы йәки ҡорған һунар итеү, ҡаргиҙәрҙәрҙә шыуыу.

Иҡтисады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2009 йылда миллиардер Феликс Чуди Киркенес янындағы ташландыҡ Сюд-Варангер шахтаһын һатып ала һәм унда тимер мәғдәнен сығарыуҙы аяҡҡа баҫтыра: 2010 йылда шахтанан 40 мең тонна руда Төньяҡ диңгеҙ юлы буйлап Ҡытайға юллана[4].

Туғандаш ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Рәсәй Североморск[5]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. https://ssb.no/befolkning/statistikker/folkemengde/aar-per-1-januar/2016-02-19?fane=tabell&sort=nummer&tabell=256001
  2. Heather Yundt, Catherine Benesch. Безвизовый күсеү тураһында килешеү — ныҡлы сик мөнәсәбәте знаки // Интернет-агентства BarentsObserver.com. — 30 май 2012.  (Тикшерелгән 3 июнь 2012)
  3. Norske Kommunevåpen Nye kommunevåbener i Norden (1990). Тәүге сығанаҡтан архивланған 7 июнь 2012. 11 декабрь 2008 тикшерелгән.
  4. Туғанлашҡан ҡалалары мурманск өлкәһе //башҡорт энциклопедияһы Кола. 5 т. т. 1. Ә — Д / Гл. а. Киселевтың ре.  — СПб.  : ИС ; Апатиты : КНЦ ӨФӨ, 2008.  — С. 502.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]