Вадсё

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Вадсё
ФлагГерб
Vadsø flag.pngVadsø komm.svg
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1838
Этнохороним vadsøværing[1] һәм vadsøværing[1]
Рәсми тел букмол[d]
Дәүләт Flag of Norway.svg Норвегия
Административ үҙәк Vadsø[d]
Административ-территориаль берәмек Финнмарк[d]
Хөкүмәт башлығы вазифаһы Mayor of Vadsø[d]
Хөкүмәт башлығы Hans-Jacob Bønå[d]
Халыҡ һаны 6160 кеше (1 ғинуар 2016)[2]
Сәғәт бүлкәте UTC+01:00[d]
Туғандаш ҡала Мурманск
Сиктәш Ботсфьорд[d], Вардё, Тана (коммуна), Нессебю[d], Берлевог[d] һәм Сёр-Варангер
Майҙан 1257,84 км²
Рәсми сайт vadso.kommune.no
Урынлашыу картаһы
Категория с картами на Викискладе Maps of Vadsø
Commons-logo.svg Вадсё Викимилектә

Ва́дсё (норв.Vadsø, фин.Vesisaari, с.-саамск. Čáhcesuolu) — Норвегияла ҡала һәм коммуна, Финнмарк фюлькаһының үҙәге. Халыҡ һаны — 6 186 кеше. Ҡала Варангер ярымутрауының көньяҡ ярында урынлашҡан. Вадсёла дәүләт әһәмиәтендәге аэропорт һәм диңгеҙ порты урынлашҡан.

Ҡалала дәүләт теле- һәм NRK радиоканалы филиалы эшләй, шулай уҡ үҙенең Varangerradio радиостанцияһы бар. Көн һайын ҡалала Finnmarkena гәзите һәм аҙналыҡ Varangeren гәзите баҫылып сыға.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1500 йылда хәҙерге ҡала урынындағы ултыраҡ яҡындағы утрауҙарҙа урынлашҡан балыҡсылар ауылынан һәм сиркәүҙән торған. Һуңыраҡ ауыл материкҡа күскән.

Ҡала статусы биләмәгә 1833 йылда бирелә, шунан һуң Финляндиянан һәм төньяҡ Швециянан күскенселәр килеп төпләнә. Фин теле күптәрҙең теленә әйләнә, ул тиҫтәләгән йылдар һаҡлана. Хәҙерге ваҡытта ҡайһы бер ғаиләләрҙә фин теле һаман да ҡулланыла.

Икенсе донъя һуғышы ваҡытында ҡаланы оккупациялаусы фашист ғәскәрҙәре позицияһын Советтар Союзы авиацияһы утҡа тота, был һөжүмдән Вадсё зыян күрә. Шуға ҡарамаҫтан, Финмарктағы күп урындарҙан айырмалы рәүештә,ҡала үҙәгендә XIX быуаттың ағас йорттары һаҡланған.

Мәҙәниәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Вадсёла йыл һайын джаз фестивале — Varangerfestivalen үтә, унда бөтә донъянан башҡарыусылар йыйыла. Ә 2004 йылдан крабтарға арналған ҡалала һәм донъяла берҙән-бер фестиваль — Polar Kongekrabbefestivalen spectacle уҙғарыла. Ҡалала үҙенең джаз клубы, шулай уҡ оркестрҙары һәм халыҡ хор коллективтары бар. Заманса музыка башҡарыусылары араһынан Daap, Whateverland, Ursus Maritimus, Ed[og]Lys төркөмдәрен һ.б. атарға мөмкин.

Галереяһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Туғандаш ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Илдәр Ҡала
Дания Дания Хольстебро
Flag of Finland.svg Финляндия Карккила
Flag of Finland.svg Финляндия Кемиярви
Рәсәй флагы Рәсәй Мурманск (1973)[3]
Швеция Швеция Укселёсунд

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]