Тис

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Тис
Рәсем
Халыҡ-ара ғилми атамаһы Taxus L., 1753[1][2]
Таксономический ранг Ырыу[1]
Ближайший таксон уровнем выше тисовые[d][3][4]
Таксондың халыҡ атамаһы yew[5]
Номенклатурный тип тис ягодный[d]
Этот таксон является источником древесина тиса[d]
GRIN URL npgsweb.ars-grin.gov/gri…[6]
Commons-logo.svg Тис Викимилектә

Тис (лат. Táxus) — тистар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек төрө. Тис - яй үҫә торған ағас йәки ҡыуаҡ, бейеклеге 1-ҙән 10 метрға тиклем. Олононоң диаметры 4 метрға етеүе ихтимал. Тистың үҙағасын күп быуаттар йәйә һәм һөңгө һабы өсөн ҡулланғандар.

Башҡорт теленә урыҫ теленән ингән, ә урыҫ телендәге этимологияһы билдәле түгел[7]. Ҡайһы бер сығанаҡтарҙа «тисс» тип яҙыу ҡулланыла [8] , һүҙ аҙағында ике «с» яҙыла.

Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2013 йылдағы The Plant List мәғлүмәттәре буйынса тистың туғыҙ төрө бар[9]:

Тәбиғи гибридтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Культуралы төрҙәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күпселек төрҙәренең һәм сорттарының һыуыҡҡа сыҙамлылығы: 6b һәм 5b-нан йылыраҡҡа тиклем [10].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Линней К. Genera plantarum eorumque characteres naturales, secundum numerum figuram, situm, & proportionem omnium fructificationis partium — 5 — Стокгольм: 1754. — С. 462. — doi:10.5962/BHL.TITLE.746
  2. Линней К. Species Plantarum: Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas — 1753. — Т. 2. — С. 1040.
  3. Энглер, Адольф Генрих Густав Die natürlichen Pflanzenfamilien, 13. Band: Gymnospermae: nebst ihren Gattungen und wichtigeren Arten insbesondere den Nutzpflanzen — 1926.
  4. Chase M. W., Farjon A., Maarten J.M. Christenhusz et al. A new classification and linear sequence of extant gymnosperms // PhytotaxaMagnolia Press, 2011. — Vol. 19, Iss. 1. — P. 55–70. — ISSN 1179-3155; 1179-3163doi:10.11646/PHYTOTAXA.19.1.3
  5. база данных растений Министерства сельского хозяйства США
  6. Таксономия растений GRIN
  7. Этимологический словарь русского языка Макса Фасмера
  8. История: тиссы — растения-долгожители, пришельцы из далекого прошлого
  9. TPL
  10. Трейвас Л.Ю. Атлас определитель. Болезни и вредители хвойных растений. — М.: ЗАО «Фитон+», 2010. — 144 б. — ISBN 978—5—93457—0.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]