Хөмәйни Рухаллаһ Мусауи

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску


Сәйед Рухолла Мусауи Хөмәйни
Ҡалып:Lang-fa2
Сәйед Рухолла Мусауи Хөмәйни
Флаг
Ирандың иң юғары етәксеһе
Флаг
1979 йылдың 3 декабре — 1989 йылдың 3 июне
Алдан килеүсе: вазифаһы раҫланған
Дауамсы: Али Хаменеи
 
Дине: Ислам, шиит йүнәлеше
Тыуған: 24 сентябрь 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2][…]
Хомейн, Персия
Үлгән: 3 июнь 1989({{padleft:1989|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})[4] (86 йәш) или 4 июнь 1989({{padleft:1989|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[5] (86 йәш)
Иран, Тегеран[d], Тегеран[d], Центральный бахш[d], Тегеран
Ерләнгән:  Хөмәйни Мавзолейы, Тегеран
Атаһы: Сәйед Мостафа
Әсәһе: Хәджәр Аға Ханым
Супруг: Хадидже Сакафи[d]
Балалары: улдары: Мостафа, Әхмәд, ҡыҙ балалары: Зәхрә Мостафауи
Партия: Исламская республиканская партия[d]
 
Автограф: Ruhollah Khomeini signature.png

Сәйед Хөмәйни Мостафауи Рухолла Мусауи йәки Имам Хөмәйни (фарс. سيد روح الله مصطفوی موسوی خمینی [ruːholˈlɑːhe muːsæˈviːje xomeiˈniː]; 24 сентябрь 1902 йыл — 3 июнь 1989 йыл) — Иран сәйәси эшмәкәре, Ирандың 19791989 йылдарҙағы юғары етәксеһе.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хөмәйни Рухаллаһ Мусауи 1902 йылдың 24 сентябрендә, ҡайһы бер башҡа мәғлүмәт буйынса, 1898 йәки 1900 йылда Фарсы дәүләтенең Хөмәйен ҡалаһында тыуған.

Шәхесе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рухолла (фарс. روح اللهروح اللهфарс. روح الله/ғәр. روح الله‎روح الله‎) — ғәрәп теленән иранлаштырылған «Аллаһтың рухы» мәғәнәһендәге исем. Атаһының исеме күсеп, Сәйед Мостафа булып китә. Нәҫел тамырҙары менән етенсе быуынында изге имам Муса әл-Ҡазим һәм Мөхәммәт пәйғәмбәргә барып тоташа.

Кумала уҡыта, 50-се йылдарҙа «аятолла» титулын ала. 1963 йылдан Ирандың шаһ режимына ҡаршы оппозицияла була. Уны ҡулға алыу тиҫтә йыл эсендә иң ҙур тулҡынланыуға килтереп, 1000-дән ашыу кеше үлтерелә. Төркиә властары илдән ҡыуа, һуңынан - Ираҡҡа, 1978 йылда — Парижға күсенә.

1979 йылдың ғинуарында Иранда ислам революцияһын етәкләй. Шаһ ҡасҡандан һуң ике аҙна үткәс, 1979 йылдың 1 февралендә Иранға ҡайта.

Ирандың Тәһран ҡалаһында 1989 йылдың 3 июнендә вафат була.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]