Хөмәйни Рухаллаһ Мусауи

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Сәйед Рухолла Мусауи Хөмәйни
Ҡалып:Lang-fa2
Сәйед Рухолла Мусауи Хөмәйни
Флаг
Ирандың иң юғары етәксеһе
Флаг
1979 йылдың 3 декабре — 1989 йылдың 3 июне
Предшественник: вазифаһы раҫланған
Преемник: Али Хаменеи
 
Дине: Ислам, шиит йүнәлеше
Тыуған: 24 сентябрь 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2]
Хомейн, Персия
Үлгән: 3 июнь 1989({{padleft:1989|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})[3] (86 йәш) или 4 июнь 1989({{padleft:1989|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[4] (86 йәш)
Иран, Тегеран[d], Тегеран[d], Центральный бахш[d], Тегеран
Ерләнгән:  Хөмәйни Мавзолейы, Тегеран
Атаһы: Сәйед Мостафа
Әсәһе: Хәджәр Аға Ханым
Супруг: Хадидже Сакафи[d]
Балалары: улдары: Мостафа, Әхмәд, ҡыҙ балалары: Зәхрә Мостафауи
Партия: Исламская республиканская партия[d]
 
Автограф: Ruhollah Khomeini signature.png

Сәйед Хөмәйни Мостафауи Рухолла Мусауи йәки Имам Хөмәйни (фарс. سيد روح الله مصطفوی موسوی خمینی [ruːholˈlɑːhe muːsæˈviːje xomeiˈniː]; 1902 йылдың 24 сентябрендә, ҡайһы бер мәғлүмәт буйынса, 1898 йәки 1900 йылда Фарсы дәүләтенең Хөмәйен ҡалаһында тыуған, вафаты — 3 июнь 1989, Тәһран, Иран) — Иран сәйәси эшмәкәре, Ирандың 19791989 йылдарҙағы юғары етәксеһе.

Шәхесе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рухолла (фарс. روح اللهروح اللهфарс. روح الله/ғәр. روح الله‎روح الله‎) — ғәрәп теленән иранлаштырылған «Аллаһтың рухы» мәғәнәһендәге исем. Атаһының исеме күсеп, Сәйед Мостафа булып китә. Нәҫел тамырҙары менән етенсе быуынында изге имам Муса әл-Ҡазим һәм Мөхәммәт пәйғәмбәргә барып тоташа.

Кумала уҡыта, 50-се йылдарҙа «аятолла» титулын ала. 1963 йылдан Ирандың шаһ режимына ҡаршы оппозицияла була. Уны ҡулға алыу тиҫтә йыл эсендә иң ҙур тулҡынланыуға килтереп, 1000-дән ашыу кеше үлтерелә. Төркиә властары илдән ҡыуа, һуңынан - Ираҡҡа, 1978 йылда — Парижға күсенә.

1979 йылдың ғинуарында Иранда ислам революцияһын етәкләй. Шаһ ҡасҡандан һуң ике аҙна үткәс, 1979 йылдың 1 февралендә Иранға ҡайта.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Nationalencyklopedin — 1999.
  2. Find a Grave — 1995.
  3. data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq data platforma, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы — 2011.
  4. Iran marks 25th anniversary of Ayatollah Khomeini's death, knocks U.S. Los Angeles Times, 2014.