Юхари-Джами

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Юхари-Джами
Рәсем
Нигеҙләү датаһы XIX быуат
Дәүләт Рәсәй
Украина
Административ-территориаль берәмек Алушта[d]
Мираҫ статусы Рәсәйҙең мәҙәни мираҫ объекты[d]
Commons-logo.svg Юхари-Джами Викимилектә

Юхари-Джами (ҡырым татарҙары телендә — «Үрге мәсет») — Ҡырым ярымутрауындағы мәсет, Крепостной тауы (убаһы) түбәһендә, Алушта ҡалаһының тарихи үҙәгендә, Приморье паркынан алыҫ түгел ерҙә урынлашҡан. Ҡырым мосолмандары Диниә назаратына ҡарай[1].

Тасуирлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1930 йылдарға тиклем комплекс ике ҡатлы бинанан һәм уға өҫтәп төҙөлгән Орта-Кул башняһынан тора. Эргәлә генә фонтан бар. Эске биҙәлеше традицион стилдә, бай һәм зауыҡлы итеп башҡарылған — тәҙрәләрҙә витраждар, стеналарҙа оҫталар төшөргән һүрәттәр, интерьерҙың күп элементтары ағасты һырлап эшләнгән[2].

Мәсет эшләгән осорҙа уны бер нисә тапҡыр ябалар, бинаны төрлө хеҙмәттәргә ҡарамағына бирәләр. 1962 йылдан бында балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе эшләй[3].

1986 йылдың яҙында мәсет бинаһы урындағы әһәмиәткә эйә архитектура һәйкәле булараҡ, дәүләт ҡурсауына алына.

1994 йылдың майында «Үрге Йома мәсете» «Алушта» мосолман общинаһына кире ҡайтарыла, әммә эске яҡтан ул буш ҡумта ғына була, элекке эске бай биҙәлешенән, бөйөклөгөнән бер нәмәм лә ҡалмаған була[4].

1996 йылдан бында һәр йома намаҙ уҡыла.

Архив фотоһүрәте һәм хәтирәләре буйынса, мәсет, мосолман общинаһы мәсеттең эсен ҡабаттан тергеҙә — намаҙ залы стеналарын биҙәйҙәр, ағас балкондарҙы һырлап эшләйҙәр. Бинаға яңы манара төҙөйҙәр, тәһәрәтләнеү һәм мәрхүмдәр менән хушлашыу өсөн бүлмәләр булдырыла.

Яҡын-тирәлә башҡа эшләгән мәсеттәр булмағанлыҡтан, Үрге мәсет Ҙур Алушта төбәгенең ҡырым-татар халҡы өсөн ҙур әһәмиәткә эйә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Гиргенс Г. Г Алушта: Путеводитель. — Симферополь: Таврия, 1979.
  • Криштоф Е. Алушта: Путеводитель.- Симферополь: Таврия, 1976.
  • Сергеева, Г. Алушта — Судак: Путеводитель.- Симферополь: Крым, 1970.
  • Талышев, В. Н. Алушта: Путеводитель.- Симферополь: Таврия, 1984.