Ғарифуллин Фәрит Шәрифулла улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ғарифуллин Фәрит Шәрифулла улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 20 декабрь 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:20|2|0}}) (90 йәш)
Тыуған урыны Благовар районы
Һөнәр төрө ғалим
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре
Уҡыу йорто Башҡорт дәүләт аграр университеты
Ғилми дәрәжә ауыл хужалығы фәндәре докторы[d]

Ғарифуллин Фәрит Шәрифулла улы (20 декабрь 1928 йыл) — совет һәм Рәсәй ғалим-агрономы,юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почетлы академигы (1995), ауыл хужалығы фәндәре докторы (1984), профессор (1985), Рәсәй Федерацияһының (1996), Башҡорт АССР-ының (1976) атҡаҙанған фән эшмәкәре.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Фәрит Шәрифулла улы Ғарифуллин[1] 1928 йылдың 20 декабрендә Башҡорт АССР-ының Бәләбәй кантоны Ахун улусының[2] Күсәрбай ауылында тыуған.

1952 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлай.

Эш урындары: 1952 йылдан — СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Биология институтында: өлкән ғилми хеҙмәткәр (1964—1965), лаборатория мөдире, бер үк ваҡытта ғилми эштәр буйынса директор урынбаҫары (1965—1980); Башҡортостан ауыл хужалығы институтының кафедра мөдире (1980—1983, 1988—1994), ғилми эш буйынса проректоры (1983—1990), Башҡорт дәүләт аграр университетының профессоры (1994—2008).

Фәнни тикшеренеү йүнәлештәре: тупраҡтың агрофизик үҙсәнлектәре, Башҡортостан Республикаһында тупраҡтың һыу-физик үҙсәнлектәрен оптималләштереү. Ул БАССР территорияһына тупраҡ-эрозия районлаштырыу үткәрә (1976), республиканың тупраҡ картаһын төҙөй (1975).

Профессор Фәрит Ғарифуллин Башҡорт дәүләт аграр университетындағы кандидатлыҡ (1993—2000) һәм докторлыҡ (2001—2008) диссертацияһы яҡлау буйынса диссертация советтары етәкләй, СССР Юғары аттестация комиссияһының докторлыҡ советы ағзаһы (1986—1989).

1985—1990 йылдарҙа БАССР Юғары Советы депутаты (11 саҡырылыш) була.

Ғалимдың уҡыусылары араһында — 5 фән докторы һәм 8 фән кандидаты.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1996),
  • Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1976).

Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 250-нән ашыу фәнни хеҙмәт авторы, шул иҫәптән 4 авторлыҡ таныҡлығы эйәһе.

Шул иҫәптән:

  • Почвы Южного Урала и их рациональное использование / Ф. Ш. Гарифуллин, А. Ш. Ишемьяров ; Ульянов. с.-х. ин-т, Башк. с.-х. ин-т, 82,[2] с. ил., карт. 22 см, Ульяновск Уфа Башк. СХИ 1987.
  • Физические свойства почв и их изменение в процессе окультуривания / Отв.ред. В. К. Гирфанов; АН СССР, Ин-т биологии. — М. : Наука, 1979. — 154с.
  • Зонально-экологические особенности почв РБ и адаптация систем земледелия к агроландшафтам. Уфа, 2001 (соавтор).
  • Почвы лесостепи РБ и их оценка. Уфа, 2005 (соавтор).
  • Агрофизические свойства черноземов Предуралья Башкортостана и пути их оптимизации. Уфа, 2008.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Недорезков В. Д., Зиязетдинов Р. М. Башкирский государственный аграрный университет: история и современность. Уфа, 2000.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 2.. 2006. науч.. изд. Башкирская энциклопедия, г. Уфа.
  • Татарская энциклопедия: В 5 т. Т. 2: Г-Й. Казань: Институт татарской энциклопедии АН РТ, 2005.