Ҡышҡы һарай

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ҡышҡы һарай
Рәсем
Изображение интерьера
Нигеҙләү датаһы 1754 һәм 1762
Нигеҙләүсе Елизавета Петровна
Дәүләт Рәсәй[1]
Административ-территориаль берәмек Һарай округы[d][1]
Әҫәр заказсыһы Пётр I
Архитектор Франческо Растрелли[d]
Архитектура стиле Елизаветинское барокко[d]
Обитатель Эрмитаж Дәүләт Музейы[d]
Мираҫ статусы объект культурного наследия России федерального значения[d]
Рәсми сайт hermitagemuseum.org/wps/…
Страница учреждения на Викискладе Winter Palace
Commons-logo.svg Ҡышҡы һарай Викимилектә

Ҡышҡы һарай (19181943 йылдарҙа — Сәнғәт һарайы) — Рәсәйҙең төп император һарайы. Санкт-Петербургта Һарай майҙаны, 2/Һарай яр буйы, 38, адресы буйынса урынлашҡан. Һарайҙың хәҙерге (бишенсе) бинаһы 1754—1762 йылдарҙа итальян сығышлы рус архитекторы Бартоломео Франческо Растрелли тарафынан ҡупшы Елизавета бароккоһы стилендә интерьерҙарында француз рококо элементтары менән төҙөлгән. Совет осоронан алып һарайҙа Дәүләт Эрмитажының төп экспозицияһы урынлашҡан.

1762 йылда төҙөлөш тамамланыу менән 1904 йылға тиклем Рәсәй императорҙарының ҡышҡа рәсми резиденцияһы сифатында ҡулланыла. 1904 йылда Николай II даими резиденцияһын Царское Селолағы Александр һарайына күсерә. 1915 йылдың октябренән 1917 йылдың ноябренә тиклем һарайынҙа царевич Алексей Николаевич исемендәге госпиталь эшләй. 1917 йылдың июль-ноябрендә бында Ваҡытлы хөкүмәт урынлаша. 1920 йылдың ғинуарында һарайҙа Революция дәүләт музейы асыла, 1941 йылға тиклем бинаны Дәүләт Эрмитажы менән бүлешәләр.

Ҡышҡы һарай һәм Һарай майҙаны хәҙерге ҡаланың матур архитектура ансамблен барлыҡҡа килтереп, эске Рәсәй һәм халыҡ-ара туризмдың төп объекттарының береһе булып тора.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тәүге һарай — Туй палатаһы
Икенсе һарай — Петр Беренсенең Ҡышҡы һарайы
Файл:Winter histiry03.jpg
Өсөнсө һарай — Анна Иоанновна һарайы

Ҡышҡы һарайҙан алдағы һарайҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1711—1764 йылдар эсендә ҡалала төрлө участкаларҙа биш ҡышҡы һарай төҙөлә. Тәүҙә Петр I 1703 йылда тиҙ арала төҙөлгән, Петропавловск ҡәлғәһенән алыҫ булмаған бер ҡатлы йортта йәшәй.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 archINFORM — 1994.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рус телендә
  • В. М. Глинка, Ю. М. Денисов, М. В. Иогансен и др.; Под общ. ред. Б. Б. Пиотровского  / Эрмитаж. История строительства и архитектура зданий — Л.: Стройиздат, Ленинградское отделение, 1989. — 560 б.
  • С. А. Маценков. Чердаки Эрмитажа — СПб.: Государственный Эрмитаж, 2011. — 112 б. — ISBN 978-5-93572-440-5.
  • Пашкова Т.Л. Император Николай I и его семья в Зимнем дворце — СПб.: Гос. Эрмитажа, 2014. — 464+524 б. — ISBN 978-593572-585-3.
  • Янченко С. Ф. А. В. Сивков. Дворцы Эрмитажа в советский период — СПб.: Гос. Эрмитажа, 2018. — 550 б. — ISBN 978-5-93572-788-8.
  • Пилявский В. И., Зимний дворец. — Л., 1960
  • Соколова Т. М., Зимний дворец. — Л., 1958
  • Успенский А. И., Императорские дворцы, т. 1. — М., 1913
Инглиз телендә

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]