Әхмәтйәнов Рифҡәт Ғәзизйән улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Әхмәтйәнов Рифҡәт Ғәзизйән улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 10 июль 1933({{padleft:1933|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Өфө районы, Турбаҫлы
Вафат булған көнө 11 октябрь 2018({{padleft:2018|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[1] (85 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Башҡортостан Республикаhы, Иглин районы, Турбаҫлы
Үлем төрө тәбиғи үлем[d]
Үлем сәбәбе Миокард инфаркты
Һөнәр төрө лингвист, тюрколог
Уҡыу йорто Башҡорт дәүләт университеты
Ғилми дәрәжә филология фәндәре докторы[d]

Әхмәтйәнов Рифҡәт Ғәзизйән улы (10 июль, 1933 йыл), БАССР-ҙың Өфө районы Яңы Юрмаш (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Иглин районы Турбаҫлы ауылында тыуған) — телсе, төркиәтсе, филология фәндәре докторы (1994). Татар теленең аңлатмалы һүҙлегенең 3-сө томын төҙөүселәренең береһе (1977—1981), татар-төрөк (1997) һәм төрөк-татар (1998) һүҙлектәрен, татар теленең ҡыҫҡаса тарихи-этимологик һүҙлеген (2001) төҙөүсе[2].

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған (1962).

1963 йылдан алып — Татарстан Республикаһы Фәндәр академияһының тел, әҙәбиәте һәм тарих институтында эшләй, 1995 йылдан алып — Стәрлетамаҡ педагогия институтында, 1997—2010 йылдарҙа — Бөрө соц.-педагогия академияһында (2002 йылға тиклем төрөк һәм фин-уғыр филологияһы кафедраһының мөдире) булып эшләй.

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Фәнни тикшеренеүҙәре сағыштырма тел ғилеме проблемаларына, сыуаш һәм татар телдәренең этимология, лексикографияһына, Урта Волга һәм Урал алды халыҡтары фольклоры, мәҙәниәте һәм телдәренең үҙ-ара йоғонтоһона арналған.

Әҫәрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

200-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.

  • Сравнительное исследование татарского и чувашского языков. М., 1978;
  • Общая лексика духовной культуры народов Среднего Поволжья. М., 1981;
  • Общая лексика материальной культуры народов Среднего Поволжья. М., 1988;
  • Татар һәм башкорт телләренең тарихи фонетикасы. Бирск, 2003;
  • Татар теленең этимологик сүзлеге, 2 томда. Казан, 2015.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Тел белгече Рифкать Әхмәтҗанов вафат
  2. Ахметьянов Р. Г. Краткий историко-этимологический словарь татарского языка = Татар теленең кыскача тарихи-этимологик сүзлеге — Казань: Тат. книжн. изд-во, 2001. — 272 б. — ISBN 5-298-01004-0.